Рим мен герман тайпаларының шайқасы (16 ж.)

Кіріспе

16 жылы рим легиондары мен германдық халықтар арасындағы шайқас. Германдықтармен ұсақ шайқастар үнемі болып тұрды, бірақ римдіктер оларды ашық соғысқа шығара алмады.

Орналасқан жері

Ежелгі дереккөздер бұл жерді қазіргі Германиядағы Минден мен Хамелин қалалары арасындағы Идиставис деп сипаттайды.

Шайқас

Герман тайпалары, әдетте, ашық, кең ауқымды шайқастардан аулақ болды, бірақ германдық территорияға Римнің қайта-қайта басып кіруі арқасында Герман Арминийді, ірі бірақ бірікпеген коалицияның басында, жауап беруге мәжбүр етті. Римдіктер, римдіктер үшін қосымша күш ретінде соғысқан шауцилермен бірге, одақтас германдық әскерлерді жеңіп, оларға ауыр шығын келтірді. Арминий мен оның інісі Ингиомер шайқаста жараланды, бірақ екеуі де қолға түсуден қашып құтылды. Шайқас алаңында болған римдік сарбаздар Тиберийді император деп жариялап, жеңілген тайпалардың аттары жазылған қару-жарақтан құралған мұнараны көтерді. Олар Ангриварий қабырғасындағы римдік бекіністеріне шабуыл жасап, екінші шайқасты бастады. Римдіктер шабуылды күткендіктен, тағы да германдарды жеңді. Германский тұтқындарды алуға ниеті жоқ екенін, себебі герман тайпаларын жоюды соғыстың жалғыз аяқталуы деп есептейтінін мәлімдеді. Жеңіске жеткен римдіктер бір үйінді салып, оған: "Тиберий Цезардың әскері Рейн мен Эльба арасындағы тайпаларды толық бағындырғаннан кейін, осы ескерткішті Марс, Юпитер және Августқа арнайды" деп жазды. Сосын Герман Каий Силийге 3 мың атты және 33 мың жаяу әскерімен шатилерге қарсы жорық жасап, олардың жерін қиратуға бұйрық берді. Ал Герман өзі, ірі әскерімен үшінші рет марстарға шабуыл жасап, олардың жерін жойып, кездескен әрбір қарсыласын жеңді. Содан кейін Герман әскерін қысқа Рейн артына көшірді. Тацит айтуынша, герман тайпалары бейбітшілік туралы өтініш жасауды қарастырып жатқаны және келесі жаздағы қосымша науқан соғысты аяқтайтыны анық болды. Алайда Тиберий Германға Римге оралуға кеңес беріп, оған: "Ол үлкен шайқастарда жеңіске жеткенін, сондай-ақ жел мен толқындар салған зиянды да есіне алуы керек, ол генералдың кінәсі болмаса да, бәрібір ауыр және қайғылы" және "Римнің кек алуы орындалғандықтан, [германдар] өзара жанжалдарына қалдырылуы мүмкін" деп хат жазды.

The Germanic tribes generally avoided open large scale combat, but by repeated Roman incursions deep into Germanic territory, Germanicus was able to force Arminius, at the head of a large but fractious coalition, into response. The Romans, along with the Chauci, who fought for Romans as auxiliaries, defeated the allied Germanic forces and inflicted heavy losses on them. Arminius and his uncle Inguiomer were wounded in the battle, but both evaded capture. The Roman soldiers involved on the battlefield hailed Tiberius as imperator and raised a pile of arms as a trophy with the names of the defeated tribes inscribed beneath them. and they launched an attack on the Roman positions at the Angrivarian Wall, thus beginning a second battle. The Romans had anticipated the attack and again routed the Germans. Germanicus stated that he did not want any prisoners, as the extermination of the Germanic tribes was the only conclusion he saw for the war. The victorious Romans then raised a mound with the inscription: "The army of Tiberius Caesar, after thoroughly conquering the tribes between the Rhine and the Elbe, has dedicated this monument to Mars, Jupiter, and Augustus." Afterwards, Germanicus ordered Caius Silius to march against the Chatti with a mixed force of 3,000 cavalry and 33,000 infantry and lay waste of their territory. Meanwhile, Germanicus himself, with a larger army, invaded the Marsi for the third time and devastated their land, defeating any foe he encountered. Germanicus then withdrew his soldiers behind the Rhine for the winter. According to Tacitus, it was taken as certain that the Germanic tribes were considering suing for peace, and that an additional campaign in the next summer would end the war. However, Tiberius advised Germanicus to return to Rome, writing to him that while "[h]e had fought victorious battles on a great scale; he should also remember those losses which the winds and waves had inflicted, and which, though due to no fault of the general, were still grievous and shocking" and that "since the vengeance of Rome had been satisfied, [the Germans] might be left to their internal feuds."

Көркем шығармаларда

Михаил Булгаковтың "Майстер мен Маргарита" романында Яһудея прокураторы Понтий Пилат осы шайқаста күрескенін айтады.