Кіріспе
1034-1055 жылдар аралығында Богемия герцогы Бретислав I (; 1002/1005 – 10 қаңтар 1055), Премислидтер әулетінен шыққан, "Богемиялық Ахилл" атымен танымал, 1034 жылдан өліміне дейін, 1055 жылға дейін Богемия герцогы болды.
Bretislav I (; 1002/1005 – 10 January 1055), known as the "Bohemian Achilles", of the Přemyslid dynasty, was Duke of Bohemia from 1034 until his death in 1055.
Жастық шақ
Бретислав – герцог Олдрих пен оның төмен дәрежелі әйелі Боженаның ұлы болды. Заңды ұл болмағандықтан, ол әдеттегі жолмен қалаулы әйелге ие бола алмады, сондықтан 1019 жылы Швейнфурт қаласында Бавария ақсүйегі Генрих Швейнфурттың, Нордгау маркграфының қызы Швейнфурттық Юдитті құсырып алып, оған үйленді. Әкесі билік құрған 1019 немесе 1029 жылдары Бретислав Польшадан Моравияны қайтарып алды. Шамамен 1031 жылы король Степанның билігімен Венгрияның кеңеюіне бөгет жасау үшін ол Венгрияға шабуыл жасады. 1034 жылы Олдрих пен оның інісі Яромирдің Богемияны бөлісуі Бретиславтың Богемия шекарасынан қашуына себеп болды, бірақ Яромир тақтан бас тарғаннан кейін ол таққа отыру үшін қайтып келді.
Польшаға шабуыл
1035 жылы Бретислав Киелі Рим императоры Конрад II-ге лужицалықтарға қарсы соғыста көмектесті. 1039 жылы ол Кіші және Үлкен Польшаға шапқындап, Познаньді басып алды, Гнезноны тонады және Әйгілі Адальберт, Радим Гауденций және Бес бауырдың қасиетті қалдықтарын өздерімен бірге алып келді. Қайтып келе жатып, ол Силезияның бір бөлігін, оның ішінде Вроцлавты қайтарып алды. Оның басты мақсаты – Прагада архиепископтық құру және тек Киелі Рим империясына бағынышты үлкен мемлекет құру еді. Оның шабуылы Польша тарихына күтпеген және ұзаққа созылған әсер етті, себебі Гнезноның тонау мен қирауы келесі польша билеушілерін астананы Краковқа көшіруге мәжбүр етті, ол көптеген ғасырлар бойы осы мәртебені сақтап келді. 1040 жылы неміс корольі Генрих III Богемияға шабуыл жасады, бірақ Брудке шайқасында (Богемия орманындағы өткел) жеңілгеннен кейін шегінуге мәжбүр болды. Келесі жылы Генрих III тағы да шабуыл жасап, шекаралық қорғанысты айналып өтіп, Прагада Бретиславты қоршауға алды. Ақсүйектері арасындағы бүлікке және Прага епископы Шебирдің сатқындығына тап болған Бретислав Моравиядан басқа барлық бағындырылған жерлерін тастап, Генрих III-ті өзінің жоғары билеушісі ретінде мойындауға мәжбүр болды. 1042 жылы император Генрих III Бретиславқа Силезияны кепіл ретінде берді. 1047 жылы император Генрих III Бретислав пен поляктар арасында бейбіт келісімге қол жеткізді. Бұл келісім Бретиславтың пайдасына жұмыс істеді, өйткені польша билеушісі Гнезноға жыл сайынғы үлестеме алу үшін Богемияға ешқашан шабуыл жасамауға ант берді.
Ішкі саясат
Бретислав христианды қабылдау ережелеріне қатысты жарлықтардың авторы болды, оның ішінде көп әйел алуға және мереке күндері сауда жасауға тыйым салынды. 1030 жылы Бретислав Швайнфурттан Юдитке үйленді. 1054 жылы ол герцогтық мұрагерлік ережелерін бекітіп, мұрагерлік заңы ретінде әке шежіресі бойынша үлкендік принципін енгізді. Династияның кіші мүшелері феодтарды (техникалық түрде, Моравияның бөліктері) басқаруға тиіс болды, бірақ тек герцогтың қалауымен. Бұл мұрагерлік саясатының нәтижесінде чех жерлері салыстырмалы түрде біртұтас болды, бірақ сонымен қатар династия мүшелері арасында мұрагерлік және аумақтық үстемдік үшін қызыл тілді жанжалдар туды. Бұл Богемияның Отокар I тұсында патшалық мәртебесіне көтерілуімен аяқталды, бұл мұрагерлік құқығы үшін үлкен балаға басымдық беру принципінің орнауына әкелді. Бретиславтың үлкен ұлы Спитхинев оның орнын Богемия герцогы ретінде иеленіп, оның иеліктерімен басқарды. Моравия Богемия герцогтығының құрамына кірді, бірақ үш кіші ұлының арасында бөлінді. Оломоуц жері Вратиславқа, Зноймо жері Конрад I-ге, ал Брно жері Отто I-ге бұйырды. Кіші ұлы Яромир шіркеуге кіріп, Прага епископы болды. Бретислав 1055 жылы Венгрияға тағы бір жорыққа дайындық кезінде Хрудимде қайтыс болды, ал оның орнын Богемия герцогы ретінде ұлы Спитхинев II иеленді. Оның ұлдары Отто мен Вратислав Спитхиневтің билігінен шеттетілді, бірақ оның қайтысынан кейін Моравия мен Богемияны тиісінше бақылауға алды.
Мұра
Бретислав І 930 жылы Венецлав І негізін салған Прагадағы ескі Санкт-Витус шіркеуіне жерленген, ал оның қабірі қазір 1344–66 жылдары салынған Санкт-Витус соборындағы Санкт-Венецлав капелласында орналасқан. Бретислав І 1134–61 жылдары салынған Зноймо ротондасындағы Премислидтер әулетінің фрескалық композициясында бейнеленген.