Кіріспе

Дилан Томас поэмасы "Осы жақсы түнге жұмсақ кірме" - уэльстік ақын Дилан Томас (1914–1953) жазған вилланель түріндегі поэма, оның ең танымал туындыларының бірі. Алғаш рет 1951 жылы "Botteghe Oscure" журналында жарияланған, бірақ поэма 1947 жылы Томас отбасымен Флоренцияға сапар жасағанда жазылған. Бұл өлең кейіннен Томасқа тиесілі басқа шығармалармен бірге "In Country Sleep, and Other Poems" (New Directions, 1952) жинағына енгізілді. Өлең 2024 жылдың 1 қаңтарында авторлық құқығынан босады. Поэманың Томас өлім төсегінде жатқан әкесіне арналғаны туралы пікірлер бар, алайда әкесі 1952 жылы Рождествоға дейін қайтыс болған жоқ. Оның тақырыбы бірінші жолынан басқа ештеңе емес, "Осы жақсы түнге жұмсақ кірме", бұл жол поэма бойында басқа бір қайырмамен бірге, "Жарық сөнуіне қарсы ашуланып, күресе бер" қайырмасымен бірге қолданылады.

Қорытынды

"Жалпақ жүрме" өлеңінің бірінші шумағында, ақын әкесіне "жақсы түнге тынышпен енбе" дейді, керісінше, "жанған шамның сөнуіне қарсы күресуге" шақырады. Ал келесі шумақтарда ол түрлі адамдарды – "ақылды", "игі", "қайратты", "салмақты" сипаттамаларын қолданып, өлеңнің қайырмасын өздерінің әрқилы жолдарымен бейнелейтіндей болып тізімдейді. Соңғы шумағында ақын "қасіретті биіктікте" тұрған әкесіне "Мені қаһарлы жасыңмен қарға да, бата да" деп жалбарынып, қайырманы тағы да қайталайды.

Әдебиеттік пікір

Бұл өлең Seamus Heaney, Jonathan Westphal және Walford Davies сияқты сыншылардың көптеген ерекше талқылаулары мен талдауларына себеп болғанмен, өлеңнің мағынасының кейбір түсіндірмелері бойынша жалпы пікір қалыптасқан. "Бұл, әрине, өлім туралы шекті өлең", - деп жазады Хини, ал Вэстфал келіседі, "[Томас] өлімге қарсы белсенді қарсылықты қолдайды" деп атап өтеді. Хини поэманың вилланель ретіндегі құрылымы "[өзінің] үстіне бұрылып, шешімге қарай және одан кері жылжиды" дейді.

Басқа еңбектердегі қолданылуы және сілтемелері

"Do not go gentle into that good night" Игорь Стравинскийдің "Диллан Томасқа арналған естелік" (Дирж Канондар мен ән) шығармасының мәтіні ретінде пайдаланылды, ол тенор және камералық ансамбль үшін жазылған, Томас қайтыс болғаннан кейін жазылып, 1954 жылы алғаш рет орындалды. Ол Эллиот дель Боргоның 1979 жылғы желдеткіштер ансамблі үшін жазған "Do Not Go Gentle into That Good Night" атты тондық поэмасының тақырыбы болды және Джон Кейл 1989 жылғы "Words for the Dying" альбомы үшін оркестрлік музыкаға қойды. Винсент Персичети аталған өлеңнен кейін тек орган педальдары үшін "Do Not Go Gentle" атты шығарма жазды; оны Леонард Равер 1976 жылдың 7 ақпанында Алиса Тулли залында тұсаукесер етті. 1999 жылы Джанет Оуэн Томас өлеңді өзінің "Under the Skin" шығармасының екінші (соңғы) бөлімінде музыкаға қойды. Джордж Р.Р. Мартиннің 1977 жылы жарық көрген "Dying of the Light" ғылыми-фантастикалық романының атауы "Осы жақсы түнге жұмсақ кірме" өлеңіндегі екі қайырманың біріне негізделген. Кітапта өлімге қарсы тұру және оны қабылдау тақырыбы планеталық масштабта қарастырылады. Кітапта планета көрші жұлдыздар аймағынан баяу қашықтасып, сөзбе-сөз және бейнелі түрде "жарықтың өлуін" бастан кешіруде. Ирландиялық жазушы Дерек Лэндидің "Skulduggery Pleasant" сериясының тоғызыншы кітабы "Жарықтың өлуі" деп аталады. Кітаптың басында өлеңнен үзінді келтірілген. Игги Поп аталған өлеңді 2019 жылғы "Free" альбомының тоғызыншы трегі ретінде толық оқыды. Билли Гриннің рок-версиясы 1974 жылғы австралиялық "Stone" байкер фильмінің саундтрегінде пайда болды. Өлең бірнеше фильмдерде қолданылды, соның ішінде "Тәуелсіздік күні" (1996) фильмінде президент Томас Дж. Уитмор (Билл Пуллман сомдаған) "біз түнге тыныш кірмейміз" деп ант етеді, "Мектепке оралу" (1986), "Қауіпті ақылдар" (1995) фильмінде Мишель Пфайффердің кейіпкері ЛуЭнн Джонсон өлеңді сыныптық сайыс үшін пайдаланады (Дилан Томас пен Боб Дилан арасындағы сайыс), және "Interstellar" (2014) фильмінде Майкл Кейннің кейіпкері профессор Джон Брэнд, сондай-ақ бірнеше басқа кейіпкерлер өлеңді жиі пайдаланады. Өлең басқа да медиада қолданылды: "Do not go gentle into that good night" Суонсиде туған суретші және гравировщик Сери Ричардстың 1954, 1956 және 1965 жылдары салған үш картинасына шабыт берді. Қытай заң профессоры Сюй Чжанрун оны 2020 жылы кеңінен танылған үкіметке сын бағытталған мәтінінде қолданды. Румын жазушысы Мирча Картарескудің "Solenoid" (2015) романында өлең өлімге қарсы ең маңызды наразылық ретінде аталады.