Кіріспе

Le Mont sur Lausanne (lə mɔ̃ syʁ lɔzan, сөзбе-сөз Le Mont on Lausanne; ) – Швейцариядағы Во кантонының Лозанна ауданындағы муниципалитет. Бұл Лозанна қаласының қалашығы.

Тарих

Монт-сюр-Лозанна алғаш рет 1237 жылы «Monte super Lausannam» деп тіркелген. Салынған аумақтың ішінде өнеркәсіптік ғимараттар жалпы ауданның 3,8%-ын, тұрғын үйлер мен ғимараттар 17,1%-ын, ал көлік инфрақұрылымы 7,3%-ын құрайды. Саябақтар, жасыл аймақтар мен спорт алаңдары 1,4%-ды құрайды. Орманды жерлердің 16,5%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 1,7%-ы жеміс бақшаларымен немесе шағын ағаш тобымен жабылған. Егіс жерінің 42,6%-ы егін өсіруге, 6,4%-ы жайылымға, ал 2,0%-ы жеміс бақшалары мен жүзімдіктерге пайдаланылады. Бұл муниципалитет Лозанна агломерациясының солтүстік бөлігінде және Жорат орманының жиегінде орналасқан. Оған Ле Петит Мон, Ле Гранд Мон және Лес Планш ауылдық бөлімдері кіреді.

Елтаңба

Қалалық гербтің сипаттамасы: қызыл фонға үш күміс төбе, ең ортаңғысынан каштан ағашы өседі; сол түстен жоғарығы да сондай.

Демография

2008 жылы Лозаннадағы Монт-сюр халқының 18,1% шетелдік азаматтарды құрады. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдары) халық саны 7,1%-ға өзгерді. Бұл өзгерістің 5,6%-ы көші-қон есебінен, ал 1,4%-ы туыс-өлім көрсеткіштерінен туындады. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәліметтер бойынша) француз тілінде сөйлейді (4 539 адам немесе 87,6%), екінші ең көп таралған тіл – неміс тілі (286 адам немесе 5,5%), үшінші орында – итальян тілі (94 адам немесе 1,8%). Романш тілін білетін 2 адам бар. 2000 жылы муниципалитетте никогда үйленбеген 2059 адам тіркелді. 2595 адам үйленген, 249-ы жесір, ал 279-ы ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 1963 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үйде 2,5 адам тұрды. 2000 жылы муниципалитетте 2004 пәтер болды. Ең көп кездесетін пәтерлер 4 бөлмелі, олардың саны 466. 79 бір бөлмелі және 881 бес және одан көп бөлмелі пәтерлер бар. Осы пәтерлердің 1880-і (жалпы санының 93,8%) тұрақты түрде пайдаланылды, 97 пәтер (4,8%) маусымдық, ал 27 пәтер (1,3%) бос болды.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, ол дауыстардың 21,54%-ын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: FDP (17,6%), SP (17,17%) және Жасылдар партиясы (12,72%). Федералды сайлауда барлығы 1678 дауыс тасталды, сайлауға қатысу көрсеткіші 49,6% болды.

Экономика

2010 жылы Мон-сюр-Лозаннадағы жұмыссыздық деңгейі 3,6 пайызды құрады. 2008 жылы бірінші экономикалық секторда 62 адам жұмыс істеді және осы секторда 22 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 1103 адам жұмыс істеді, ал бұл секторда 94 кәсіпорын жұмыс істеді. Үшінші секторда 4670 адам жұмыс істеді, 319 кәсіпорын осы секторда жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 4069 жұмысшы келді, ал 1924 жұмысшы муниципалитеттен кетті. Муниципалитет жұмысшы күшінің таза импортері болып табылады, әрбір кеткен жұмысшыға шамамен 2,1 жұмысшы келеді. Мон-сюр-Лозаннаға келетін жұмысшылардың шамамен 1,8%-ы Швейцариядан тыс елдерден келеді. Жұмыс істейтін халықтың 14,2%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 68,4%-ы жеке көлікпен барады. Оқу жылында округ жалпы саны 2648 балаға мектепке дейінгі білім беру қызметін ұсынды, оның ішінде 1947 бала (73,5%) мектепке дейінгі білім беруге субсидия алды. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы бойынша оқушылар төрт жыл оқуға міндетті. Муниципалитеттегі бастауыш мектеп бағдарламасында 315 оқушы оқыды. Міндетті негізгі білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және бұл мектептерде 337 оқушы оқыды. Сонымен қатар, үйде оқыған немесе басқа дәстүрлі емес мектепке барған 14 оқушы болды. 2000 жылы Мон-сюр-Лозаннада 200 оқушы басқа муниципалитеттен келді, ал 483 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге барды. Лозанна халықаралық мектебі қалада орналасқан.