Кіріспе

қарапайым машина механизмі. Пулли (pyˈji) – Швейцариядағы Во кантонындағы муниципалитет, Лаво-Орон округінде орналасқан. Бұл Лозанна қаласының шығыс жаққа қарайғы маңындағы бір қала, Женева көлінің (Леман көлінің) жағасында және Веве мен Монтрё қалаларына қарайтын жол бойындағы Лаво жүзімдіктерінің етегінде жатыр.

Тарих

Пулли алғаш рет 994 жылы Пуллиакүм деп еске алынады.

Римдік вилла

1970 жылдары Le Prieuré ғимаратының террасасының негізін қалау кезінде үлкен римдік дәуірге жататын вилланың бұрышы табылды. Вилланың мерзімі біздің заманымыздың I ғасырының екінші жартысы мен IV ғасыры аралығын қамтиды. Алдын ала қазба жұмыстарынан кішкентай термалдық моншалар, монументалды бассейн және бірнеше қабырғалар белгілі болған еді. Вилланың шығыс жақ қанатының орталық бөлігі – көп деңгейлі, жартылай дөңгелек павильон. Төменгі залдың қабырғаларында шарышқы көліктері бейнеленген, түпнұсқа күйінде сақталған суреттер бар. Суреттер II ғасырдың бірінші тоқсанына жатады. IV және V ғасырларда табылған заттар осы аумақта, кем дегенде, жартылай түрде соңғы антикалық дәуірде де адамдар тұрғанын көрсетеді. V-VI ғасырларда моншалар көптеген жерлеулермен христиандық жерлеу капелласына айналдырылды. Муниципалитет 13 ғасырда жартылай тәуелсіз қалаға айналып, 1368 жылы жарғысын (plaict général) алды. Қала 1719 жылға дейін он екі мүшеден тұратын кеңеспен басқарылды, содан кейін он бір мүшелі топқа біріктірілді. Кеңестің төрағасы – банерлік рыцарь болды.

Ертедегі заманауи және заманауи пулли

1536 жылы Пулли қаласы Берн мен Лозанна қалаларының әкімшілігіне қарады. Лозанна 1717 жылы өз құқықтарынан бас тартты. 1536 жылдан 1798 жылға дейін ол Лозаннаның бейлігіне (Bailiwick) қарасты. Содан кейін 1798 жылдан 2006 жылға дейін Лозанна ауданының құрамында болды. Le Prieuré ғимараты бастапқыда Пайерн аббаттығының сот орыны болған. Берн билігі тұсында ол шарап сақтау қоймасы және жүзім шарап жасау үйі ретінде пайдаланылды. Алғашқы приход шіркеуі, шамамен 9 ғасырдан бастап, Әулие Маврикийге арналған болуы мүмкін. 14-16 ғасырларда ол қайта салынды және Әулие Германға бағышталды. 2001 жылы өртеніп, 2004 жылы қайта жаңартылды. Реформациядан кейін, приходқа Пэдекс және Белмонт та кірді, олар 1897 жылы тәуелсіздік алды. Пасторлық үй 1594 жылы салынды және 1723 жылы қайта салынды. Шамбландтағы шіркеу 1938 жылдан, Ла Розиястағы шіркеу 1953 жылдан бері, ал Әулие Маврикий католик приходы 1954 жылы құрылды. Салынған аумақтың 37,3%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 13,2%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Парктер, жасыл аймақтар және спорт алаңдары 4,4% құрайды. Орманды жердің барлық аумағы тығыз орманмен жабылған. Егіс жерінің 13,2%-ы егін өсіруге, 4,8%-ы жайылымға, ал 2,6%-ы бау-бақша және жүзімдіктерге пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су ағын су болып табылады. Муниципалитет Женева көлінен Жоратқа дейін созылып, Монт де Пулли шыңын қамтиды. Ол Шамбланд, Ла Перрадеттас, Порт, Рошеттас және Ла Розияс ауылдық бөлімдерінен тұрады.

Климат

Пуллиде жылына орташа есеппен 117,7 күн жаңбыр немесе қар жауады және орташа есеппен жауын-шашын түседі. Ең ылғалды ай - мамыр, бұл уақытта Пуллиде орташа есеппен жаңбыр немесе қар жауады. Бұл айда жауын-шашын орташа есеппен 11,7 күн байқалады. Жылдың ең құрғақ айы - ақпан, орташа есеппен 8,5 күн бойы жауын-шашын түседі.

Елтаңба

Қалалық гербтің суреттемесі – тік бөлінген күміс және қызыл, үстінен жасыл жапырақтары бар екі түсті жүзім шоғы.

Демография

Пуллидің 2008 жылғы халқы, 27,3% құрамы шетелдік азаматтардан тұрады. Соңғы 10 жылда (1999–2009) халық саны 6,8% өсті. Көші-қонға байланысты бұл өсім 7,3% болса, туыс-өлімге байланысты 0,2% құрады. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілінде сөйлейді (13 270 адам немесе 82,8%), екінші ең көп таралған тіл – неміс тілі (774 адам немесе 4,8%), үшінші орында – итальян тілі (453 адам немесе 2,8%) тұр. Романш тілін білетін 3 адам бар. 2000 жылы муниципалитетте 5 999 үйленбеген адам болды. 7 763 адам үйленген, 1 110-ы жесір, ал 1 162-сі ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 7 539 жеке тұрғын үй болды, орташа алғанда, әр үй шаңырағында 2,1 адам тұрды. 2000 жылы муниципалитетте 8 248 пәтер тіркелді. Ең көп кездесетін пәтерлер 3 бөлмелі (2 230 дана). 502 пәтер бір бөлмелі, ал 2 241 пәтер бес және одан көп бөлмелі болды. Бұл пәтерлердің 7 348-і (жалпы санының 89,1%) тұрақты түрде пайдаланылса, 738-і (8,9%) маусымдық, ал 162-сі (2,0%) бос болды.

Ұлттық маңызы бар мұра нысандары

Вилла Эупалиностың бақтары және Прийередегі римдік вилла Швейцарияның ұлттық маңызы бар мәдени мұра нысандары ретінде тіркелген. Пулли қаласының барлық бөлігі Швейцарияның мәдени мұра нысандарының тізіміне енгізілген.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SP болды, ол дауыстардың 19,61%-ын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар SVP (17,79%), FDP (15,48%) және Жасыл партия (13,96%) болды. Федералды сайлауда барлығы 5123 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 50,5% құрады.

Экономика

2010 жылы Пуллиде жұмыссыздық деңгейі 4,4% құрады. 2008 жылы бірінші экономикалық секторда 27 адам жұмыс істеді және осы секторда 9 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 427 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 71 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 4 287 адам жұмыс істейді, 565 кәсіпорын осы секторда жұмыс істейді. 2000 жылы муниципалитетке жұмыс істеу үшін 3 551 адам келді, ал муниципалитеттен 6 070 адам жұмыс істеу үшін кетті. Муниципалитет жұмыс күшінің таза экспорттаушысы болып табылады, әрбір келген адамға шамамен 1,7 адам муниципалитеттен шығып кетеді. Пуллиге келетін жұмыс күшінің шамамен 1,3%-ы Швейцариядан тыс жерлерден келсе, жергілікті тұрғындардың 0,1%-ы жұмыс үшін Швейцариядан шығады. Жұмыс істейтін халықтың 28,7%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 53,9%-ы жеке көлікпен барады. Оқу жылында округ жалпы саны 665 балаға мектепке дейінгі білім беру қызметін ұсынды, оның ішінде 232 бала (34,9%) мектепке дейінгі білім беруге субсидия алды. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы оқушылардың төрт жыл оқуын талап етеді. Муниципалитеттегі бастауыш мектеп бағдарламасында 748 оқушы оқыды. Міндетті орта білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және онда 728 оқушы оқыды. Сонымен қатар, үйде оқыған немесе басқа дәстүрлі емес мектепке барған 12 оқушы болды. 2000 жылы Пуллиде басқа муниципалитеттен келген 1 597 оқушы болды, ал 699 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерде оқыды. Колледж Шампитте, халықаралық мектеп, өзінің Пуллидегі кампусына ие.