"Қара кітаптар" британдық комедиялық сериалы

Кіріспе

Британдық телесериал (2000–2004)

Black Books – Дилан Моран мен Грэм Линехан жасаған, ал Моран, Кевин Сесил, Энди Райли, Линехан және Артур Мэтьюс жазған британдық комедиялық сериал. Ол 2000 жылдан 2004 жылға дейін Channel 4 арнасында үш маусым бойы көрсетілді. Дилан Моран Бернард Блэк рөлінде, Билл Бейли Мэнни Бьянко рөлінде, ал Тамсин Грейг Фран Катценжаммер рөлінде ойнады. Сериал аталған лондондық кітап дүкенінде өтеді және оның иесінің, көмекшісінің және олардың досының өмірін баяндайды. Сериалды Big Talk Productions, Channel 4 телеарнасымен бірлесіп шығарды. Шоу көп камералы түсіріліммен жасалды, көбінесе түсірілімдер Лондонның Теддингтон қаласындағы Теддингтон студиясында өтті, ал сыртқы сахналар Ли-стрит пен Лондонның Блумсбери ауданындағы айналасындағы жерлерде түсірілді. Бірінші бөлім 2000 жылдың 29 қыркүйегінде көрсетілді және барлығы үш маусым түсірілді, соңғы бөлім 2004 жылдың 15 сәуірінде эфирге шықты. Black Books сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, екі BAFTA сыйлығын (2001 және 2005 жылдары «Ең үздік комедиялық сериал» номинациясы бойынша) және Rose d'Or фестивалінде қола розасын жеңіп алды.

Қысқаша мазмұны

Бернард Блэк – «Black Books» деп аталатын лондондық шағын кітап дүкенінің иесі. Сериал Бернард, Мэнни және Франның өмірінен айналады. Бернардтың қатал мінезді және адамдарды жек көретін дүкенші бейнесі – оқиғаның басты тақырыбы; ол сыртқы әлемді және оның барлық тұрғындарын жек көреді, тек ең жақсы досы Франнан басқа, ол бастапқыда кітап дүкенінің жанында «Nifty Gifty» деп аталатын трендтік бұйымдар дүкенін басқарады. Бернард саудаға (немесе, шын мәнінде, ішімдік ішу, темекі шегу және оқудан басқа нәрселерге) қызығушылық танытпайды және тіпті дүкені ішінде де ешкіммен қарым-қатынас жасаудан қашады, себебі ол кітап дүкенін жеке кітапханасы сияқты қарап, оған келген клиенттерін жек көреді. Ол көбінесе сатудан бас тартуға дайын, тек адамдармен сөйлесудің қажеті болмауы үшін. Фран мен Бернард бір кезде жақын болған, бірақ қазір олар достас қарым-қатынасты сақтап, оны қанағат тұтады (немесе мүмкін Фран Бернардқа оны есінде қалдырмауға тырысады), темекіге құмарлығымен және шамадан тыс ішімдік ішуімен бірігіп кеткен. Фран болса, жалпы романтикалық көңіл-күйлі адам. Мэнни алғашқы эпизодта «Тыныштық туралы кішкентай кітап» іздеп келген, көңілі толмаған есепші ретінде таныстырылады. Бір күні мас болғаннан кейін Бернард оған жұмыс ұсынады – дүкенде сатушы болып жұмыс істеуге және дүкеннің үстіндегі бөлмеде тұруға, егер ол Бернардтың есептерін жүргізсе. Есі жиылып, Бернард Мэннидің осы «осындай іске» сай емес оптимистік мінезіне көз жеткізеді. Алайда, Фран Мэннидің Бернардқа пайдалы екенін көріп, Бернардты оны қалуға көндіреді. Көптеген эпизодтар Мэнни мен Франның Бернардты қоғамдық қағидаларға сай өмір салтына итермелеу әрекеттерімен байланысты. Олардың тырысып жасағандары көбінесе хаосқа ұшырап, оларды Бернардтың әлемге деген цинизмдік көзқарасына қайта оратады. Кітап дүкені, сонымен қатар Мэнни мен Бернардтың тұратын жері де болатын, көбінесе өте лас және жануарлар мен басқа да белгісіз жаратылыстармен толы болып бейнеленеді, ал тәртіпсіздік дүкенді басқарудың үнемі кездесетін ерекшелігі болып табылады. Мэннидің дүкенді де, тұрғын үйді де жақсартуға жасаған тырысып жасағандары көбінесе сәтсіз аяқталады.

Bernard Black is the owner of Black Books, a small London bookshop. The series revolves around the lives of Bernard, Manny and Fran. Bernard's persona of a grouchy and misanthropic shopkeeper is a central theme; he has a hatred of the outside world and all the people who inhabit it, except for his best friend, Fran, who initially runs a trendy bric a brac shop, Nifty Gifty, next door to the bookshop. Bernard displays little interest or knowledge in retail (or, indeed, anything outside drinking, smoking and reading) and actively avoids having to interact with anyone, even inside his shop, as he has a seething dislike towards his customers who treat his bookshop more like a personal library. He would often rather pass up on a sale than have to engage in human interaction to make one. It is suggested that Fran and Bernard once slept together, but now they remain content to be friends (or possibly with Fran not allowing Bernard to remember), sharing a love of smoking heavily and drinking to excess. Fran otherwise is a hopeless romantic. Manny is introduced in the first episode as an angst ridden accountant who enters the bookshop seeking The Little Book of Calm. During a drunken night out, Bernard offers him a job as a shop assistant and a room above the shop if he will do Bernard's accounts for him. Sobering up, Bernard realises Manny's optimistic nature is not suited to this "kind of operation". Fran, however, seeing that Manny is good for Bernard, forces Bernard to let him stay. Many episodes are driven by Manny and Fran's attempts to force Bernard into a more socially acceptable lifestyle. Their efforts usually result in chaos, sucking them back into Bernard's cynical view of the world. The bookshop, which also doubles as Manny and Bernard's residence, is frequently depicted as being in an unlivable state of dirtiness and often inhabited by animals and other unidentified creatures, while disorder is a frequent aspect of the running of the shop. Manny's attempts to improve both the shop and the residence often fail.

Актерлік құрам

Сериал Бернард Людвиг Блэк (Дилан Моран), Мэнни Бьянко (Билл Бейли) және Фран Катценжаммер (Тамсин Грейг) – үш басты кейіпкерінің төңірегінде өрбиді, олардың үшеуі де әрбір эпизодта көрінеді. Басқа кейіпкерлер жеке эпизодтарда қысқа ғана пайда болады, сонымен қатар шоуда Кит Аллен, Роб Брайдон, Аннет Кросби, Люси Дэвис, Оливия Колман және Питер Серафинович сияқты бірнеше арнайы қонақтар да болды.

Өндіріс

Шоудың пилоты 1998 жылы Channel 4 сериалдар фестивалінде Riverside Studios-та көрсетілді. Бұл ерте нұсқасы айқын түрде қараңғырақ болды, Бернардтың, кейін Мэннидің өзіне қол жұмсау туралы шешімі төңірегінде айналды. Онда Мэнни (Боб Диланға сілтеме жасай, Циммерман тегімен) және Фран кейіпкері философия оқытушысы Валери рөлінде бейнеленді. Пилот Моранның түпнұсқалық туындысы болды, ал сериал – телесериалға сценарист ретінде оның алғашқы жұмысы. Linehan, бұрынғы Channel 4 ситкомы «Father Ted» авторы, продюсер Уильям Бурдетт Коутстың ұсынысымен, Linehan пилотты көргеннен және Моранның Дублинде өнер көрсеткенін көргеннен кейін сериалды Моранмен бірге жазу үшін бастапқыда қосылды. Кейіпкерлер Моранның түпнұсқалық туындылары еді, олар бір айлық процесте, ол «миға шабуыл» деп аталады, яғни кейіпкерлер бір-бірімен спонтанды түрде сөйлеседі, жасалды. Мэнни сондай-ақ дүкеннің «Рассел-скверге жақын» орналасқандығын айтады. Кітап дүкенінің сыртқы түсірілімдері Блумсберидегі 13 Ли көшесінде орналасқан, нақты кітап дүкенінің – алайда кішкентайрақ – «Collinge & Clark» сыртында түсірілді. «Shaun of the Dead» аудиокомментарийінде «Black Books» продюсерлері оны 1999 жылғы Channel 4 ситкомы «Spaced» сериалының туыс сериалы деп санайды, оның өндірушісі де Нира Парк. Шоуда «Spaced» сериалынан бірнеше актерлер тартылған, ал бір эпизодта Мэнни «Spaced» сериалының кейіпкері Твист Морганмен сөйлескенін естиді. Channel 4 телеарнасының «Әлемдегі ең ұлы комедиялық кейіпкерлер» сауалнамасында Бернард 19-шы орынды иеленді. Шоу 2004 жылы BBC-дің «Ұлыбританияның ең жақсы ситкомдары» сауалнамасында 100 серияның ішінде 58-орынды иеленді.

Мұра

2015 жылы Digital Spy шоудың қайта оралу мүмкіндігі туралы сұрағанда Моран: «Жоқ, жоқ, жоқ, жоқ! Жоқ! Осы жауап сұрағыңызға жеткілікті ме, жоқ!» деп жауап берді және ол жаңа жобаларға назар аударуды қалайтынын айтты. Сондай-ақ ол енді студиялық комедиялық сериалдарда жұмыс істемейтінін мәлімдеді.