Кіріспе
Американдық журналист (1941–2006)
Эдвард Рудольф Брэдли-күлкі (22 маусым 1941 – 9 қараша 2006) – американдық тележурналист және жаңалықтар оқушысы, ең белгілісі «60 минут» және CBS News арналарындағы репортаждарымен танымал. Чейни мемлекеттік колледжін бітіргеннен кейін Брэдли Филадельфияда мұғалім, сондай-ақ радио дискожокейі және тілшісі болып жұмыс істеді, ал оның алғашқы маңызды хабары 1964 жылғы Филадельфиядағы нәсілдік қақтығыстарды қамтыды. 1967 жылы Нью-Йорк қаласына көшіп, WCBS радиосында жаңалықтар тілшісі болып жұмыс істеді. Төрт жыл өткен соң Брэдли Париж, Францияға көшіп, CBS News арнасының тілшісі ретінде Париж бейбіт келісімін жариялады. 1972 жылы Вьетнамға ауысып, Вьетнам соғысы мен Камбоджа азамат соғысын қамтыды, осы еңбектері үшін Альфред И. Дюпонт және Джордж Полк сыйлықтарын жеңіп алды. Соғыстардан кейін Брэдли Вашингтон, округ Колумбияға көшіп, Джимми Картердің алғашқы президенттік науқанын жариялады. Ол 1976 жылдан 1978 жылға дейін CBS News арнасының алғашқы афроамерикалық Ақ үй тілшісі болды. Осы кезеңде Брэдли CBS Evening News бағдарламасының жексенбі кешкі эфирін де жүргізіп, 1981 жылға дейін осы қызметте болды. 1981 жылы Брэдли «60 минут» бағдарламасына қосылды. CBS News және «60 минут» арналарында жұмыс істеген жылдары ол шамамен 500 оқиғаны жариялады және өз еңбектері үшін көптеген Peabody және Emmy сыйлықтарын жеңіп алды. Ол вьетнамдық босқындарды құтқару, АҚШ-тағы сегрегация, Африкадағы ЖИТС эпидемиясы және католик шіркеуіндегі сексуалдық зорлық-зомбылық сияқты кең ауқымды тақырыптарды қамтыды. Брэдли 2006 жылы лейкемиядан қайтыс болды.
Ерте өмір және білім
Эдвард Рудольф Брэдли кіші 1941 жылдың 22 маусымында Пенсильвания штатының Филадельфия қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы ол кішкентай кезінде ажырасып, анасы Глэдис Гастон Брэдли тәрбиелеген, ал жаздарды әкесі Эдвард ағасымен Детройт қаласында өткізген. Брэдли Род-Айленд штатындағы Маунт-Сент-Чарльз академиясында және Филадельфиядағы Сент-Томас-Мур католиктік ұлдар мектебінде орта білім алды, соңғысын 1959 жылы бітірді. 1964 жылы Чейни мемлекеттік колледжінен білім беру мамандығы бойынша ғылым бакалавры дәрежесін алды. Чейниде оқып жүргенде Брэдли колледж футбол командасында шабуылшы ретінде ойнады.
1964-1971: Бастапқы мансабы
Брэдли 1964 жылы Филадельфияда математика пәнінің мұғалімі болып еңбек жолын бастады. Мұғалімдік қызметпен қатар, ол WDAS радиостансасында диджей болып жұмыс істеді. WDAS-та жұмыс істеген кезінде Брэдли 1964 жылғы Филадельфиядағы нәсілдік бүліктерді жариялады және Мартин Лютер Кингтің сұхбатын алды. Осы оқиғалар оны журналистика саласында мансап қууға жетеледі, кейін Брэдли: «Мені осы дүниеге радиода болу үшін Құдай жібергенін білдім» деді. Брэдли 1967 жылы WCBS радиостансасында жұмыс істеу үшін Нью-Йорк қаласына көшті. WCBS-та жұмыс істеген кезде, оған көбінесе афроамерикалық тыңдаушыларға ең қатысты жаңалықтар берілгенін байқады. Брэдли редакторымен осы жаңалықтар туралы пікірлесқан соң, оған түрлі тақырыптар бойынша материалдар дайындау тапсырылды. Брэдли 1971 жылы WCBS радиостансасынан кетті.
1971-1981: Вьетнам, Ақ үй және CBS кешкі жаңалықтары
Брэдли 1971 жылы Парижге (Франция) көшіп барды. Ол француз тілін жетік білді, сол кезде CBS News телеарнасына тілші ретінде жұмысқа қабылданды. Камбоджада Брэдли минометтен жарақат алды. 1974 жылы CBS-тің Вашингтон бюросына ауысты, келесі жылы Азияға қайтып, екі соғыс туралы хабарлауды жалғастырды. Брэдли 1975 жылы Сайгон құлауы кезінде эвакуацияланған соңғы американдық журналистердің бірі болды. Вьетнам мен Камбоджадағы еңбегі үшін Альфред И. Дюпонт және Джордж Полк сыйлықтарымен марапатталды. Картердің жеңісінен кейін Брэдли CBS-тің алғашқы афроамерикандық Ақ үй тілшісі болды, ол 1976 жылдан 1978 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Брэдли бұл лауазымды ұнатуы жоқ, себебі ол президенттің қозғалысына тәуелді болды. 1978 жылы ол CBS Reports деректік бағдарламасының басты тілшілерінің біріне айналды, бірақ 1981 жылы кетіп қалды. 1979 жылғы "Кемедегі адамдар" деректі фильмі үшін өміріндегі алғашқы 20 жаңалық және деректі фильмдер бойынша Эмми сыйлығын жеңіп алды. Ол елден қашып жүрген вьетнамдық босқындарды қайықпен немесе кемемен хабарлаған, бір сәтте босқындарды құтқаруға көмектесу үшін суға кірді. Ол жаңалықтар оқығандардың сәнді трендтеріне қарсы тұруымен танылды. Оның ерекше стиліне әртүрлі үлгілер, қысқа сақал және сол құлағындағы сырға кіріпті. Брэдли 1980-ші жылдардың соңында CBS Evening News бағдарламасын жүргізу ұсыныстарын бірнеше рет қабылдамады, оның орнына 60 минутта жұмыс істеуді жөн көрді. Ол сол онжылдықтағы репортаждары үшін бірқатар марапаттар алды, оның ішінде Эмми, Дюпонт және Пибоди сыйлықтары бар. 1995 жылы "Американың өлтіру алаңында" атты CBS Reports деректі фильмі үшін Роберт Ф. Кеннеди журналистикасының бас жүлдесімен марапатталды. Брэдли бағдарламамен 25 жыл жұмыс істеген кезінде 60 минут үшін шамамен 500 оқиға туралы хабарлаған, бұл сол кезеңдегі кез келген басқа тілшіден көп. Брэдлидің репортаждары сынсыз болған жоқ. The Washington Post газетінің жазушысы Брок Йейтс 1986 жылғы Audi 5000 седанының үдеу жүйесіндегі ақаулар туралы Брэдлидің баяндамасының толықтығына және Audi инженерлерінің неге осы мәселені қайта жасай алмағанына күмән келтірді. 1989 жылы Брэдли алмаға қолданылатын даминозид және жеміске қолданылатын жеті пестицид туралы хабарлады. Оның баяндамасында даминозид балалар үшін аса қауіпті канцероген деп айтылды, бұл бүкіл елде үлкен алапаттық тудырды. Американдық токсикология қоғамының ғалымдары Брэдлидің баяндамасында ғылыми дәлелдердің жетіспеушілігін атап өтті, ал АҚШ-тың қоршаған ортаны қорғау агенттігі мен Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы Брэдлидің оқиғасы эфирге шыққаннан кейін 18 күн өткен соң бірлескен мәлімдеме жасап, алма жеуге қауіпсіз екенін мәлімдеді. Вашингтондағы алма өсірушілердің сауда тобы оқиға эфирге шыққаннан кейін 60 минуттан сотқа шағымданып, бірақ АҚШ Жоғарғы Соты Брэдлидің оқиғасын жоққа шығара алмағандықтан апелляциялық сот шешімін бекіткеннен кейін олардың талаптары қабылданбады. 1990 жылдары Билл Клинтонды жыныстық қанау жасады деп айыптаған Кэтлин Уилли туралы жазған мақаласы Уиллиге сұхбат беруде жеткілікті қысым көрсетпегені, оған эфир уақытын шамадан тыс бергені және Клинтонның адвокаты Роберт Беннеттен маңызды ақпаратты жасырғаны үшін сынға ұшырады. 2003 жылғы желтоқсанда Майкл Джексонмен сұхбаттасудың адалдығы да күмәнданды, себебі CBS Джексон CBS News-пен жыныстық қанауға қатысты айыптауларды талқыламаса, музыкалық арнайы бағдарламаны көрсетуден бас тартты. Джексонға CBS-тің ойын-сауық бөлімі арнайы бағдарлама үшін белгісіз сома төледі.
Ауру және өлім
Брэдлидің соңғы жылдары лимфоциттік лейкемия диагнозы қойылды, бірақ көптеген адамдардан, тіпті Уоллес сияқты әріптестерінен де бұл ауруды жасырып қалды. Брэдли 2006 жылғы 9 қарашада 65 жасында Манхэттендегі Синай тауы ауруханасында қайтыс болды. Брэдлидің Нью-Йорктегі Риверсайд шіркеуінде өткен жерлеу рәсіміне 2000-нан астам адам қатысты. Қатысушылардың арасында пасторлар Аль Шарптон мен Джесси Джексон, музыканттар Джимми Баффетт пен Уинтон Марсалис, журналистер Дэн Раттер, Уолтер Кронкайт және Шарлейн Хантер Гольт, сондай-ақ бұрынғы АҚШ президенті Билл Клинтон болды. 2007 жылдың сәуірінде Брэдлидің есімі Нью-Орлеан джаз және мұра фестивалі аясында Сент-Огюстин шіркеуінде джаздық жерлеу рәсімімен және шерумен құрметтелді. Морли Сафер Брэдлидің репортаждарының тақырыптарын "әділет, қамтамасыз етілген әділет және құрылықта қалған әділет" деп сипаттады. Брэдли афроамерикандықтар үшін үлгі-өнеге болды, колонкашы Кларенс Пейдж былай деп жазды: text= Мырза Брэдли жүйеге қарсы тұрды. Ол тырысқандықпен жұмыс істеді және өзін дайындады. Ол өзін әлемге ашты және әлемге өзін қабылдамауға батыл шақырды. Ол көп нәрсеге қол жеткізгісі келді және соған жетті. Оның арқасында біз де сондай мүмкіндікке ие екенімізді білеміз. Салим Муваккил The Progressive журналында Брэдлидің афроамерикандық журналистерге тигізген әсері туралы жазды, Брэдли "афроамерикандықтар жұмысты жасай алатынын ғана емес, сонымен қатар шеберлікпен жасай алатынын дәлелдеді" деп атап өтті. Мэтт Золлер Сейтц Slant Magazine журналына жазған мақаласында Брэдли аудиторияны және тележурналистика индустриясын "өз шарттарымен қабылдауға" мәжбүрлегенін және ол "кәсіби журналист, қара нәсілді адам және америкалық болудің мәні туралы қалыптасқан түсініктерді жойды" деп мәлімдеді.
text= Mr. Bradley challenged the system. He worked hard and prepared himself. He opened himself to the world and dared the world to turn him away. He wanted to be a lot, and he succeeded. Thanks to him, the rest of us know that we can too. Salim Muwakkil wrote for The Progressive about Bradley's impact on Black journalists, noting that Bradley "proved blacks not only could do the job, but they could do it with panache". Matt Zoller Seitz, writing for Slant Magazine, said Bradley forced audiences and the television news industry to "accept him on his own terms" and that he "annihilate[d] received wisdom about what it meant to be a professional journalist, a black man and an American".
Қайырымдылық және құрмет
1994 жылы Брэдли және Радио Телевизиялық Жаңалықтар Директорлары Ассоциациясының Қоры оның атынан афроамерикандық және басқа ұлт өкілдерінен журналистерге арналған стипендиялық бағдарлама бастады. Ол жыл сайын 10 000 доллар мөлшерінде сыйлық таратады. 2012 жылы Нью-Йорк университетінің оқытушылары Брэдлиді "Соңғы 100 жылдағы 100 ең үздік американдық журналисі" деп атады. 2015 жылы Пенсильвания штатының Бас Ассамблеясы Филадельфиядағы Сити-авенюді "Эд Брэдли көшесі" деп қайта атады. 2018 жылы қалада Брэдлидің суреті салынған қабырғалық өнер туындысы аяқталды, ал 2021 жылы тарихи белгі орнатылды.