Кіріспе

1966 жылғы британдық флоттық суасты кемелері класы

Valiant класы – 1960-шы жылдардың ортасынан 1994 жылға дейін Корольдік теңіз флотында қызмет еткен ядролық қуатпен жұмыс істейтін флоттық суасты кемелері класы. Олар толыққанды британдық ядролық флоттық суасты кемелерінің алғашқысы болды; алдыңғылары американдық ядролық реакторды пайдаланған. Класта барлығы екі кеме болды: біріншісі – 1966 жылы, Dreadnought-тан үш жыл кейін қолданысқа берілген "Валиант" (атау кемесі), екіншісі – келесі жылы "Варспит". Екеуі де Фурнесс қаласындағы Барроудағы Vickers компаниясымен салынған.

Дизайн

Бұл класс Dreadnought негізінде салынған, бірақ 6 метрге ұзартылып, суға батқандағы ауырлығы 4000 тоннаға қарағанда 4900 тоннаға жеткен. Алғашқы Dreadnought-тан кейін жасалған жақсартулар олардың негізгі қуатпен жұмыс істегенде айтарлықтай үнсіз жүретінін көрсетті, сондай-ақ үнсіз режимде жұмыс істеуге мүмкіндік беретін Paxman дизельді-электр генераторымен жабдықталған. Басқа барлық аспектілерде (электр станциясынан басқа) Valiant кемелері Dreadnought-қа толыққанды ұқсас болды. Корольдік теңіз конструкторлары корпусының бұрынғы басшысы Р.Д. Дэниелдің сөзіне сәйкес, ядролық суасты кемелерінің «әкесі» ретінде танылған АҚШ адмиралы Хайман Г. Риковер, Valiant класы үшін ұсынылған «рафт» (кеме машиналарының корпустан «рафт» деп аталатын төсемдер арқылы дыбыстық оқшаулануы) жүйесі туралы алғаш естігенде, бұл идеяны жоққа шығарған. Нәтижесінде, Корольдік теңіз флоты суасты кемелерін үндеуде Америкалық теңіз флотынан көп ұзақ соңғырақ енгізілген артықшылыққа ие болды. Valiant кемелері негізінен суастына қарсы күреске қолданылды, бұл Суық соғыс кезеңінде маңызды рөл атқарды. 1967 жылы «Валиант» Сингапурдан Ұлыбританияға дейін 28 күн ішінде 19 312 км қашықтықты су астында жүзу арқылы Корольдік теңіз флотының (КТФ) рекордын жаңартты. Екі кеме де бірнеше рет модернизацияланды, соның ішінде «Харпун» зымыранын қолдану мүмкіндігі де болды. «Валиант» және басқа да ядролық флоттық суасты кемелері 1982 жылы Фолкленд соғысында қатысты. Valiant кемелері ұзақ қызмет етті: «Уорспайт» 1991 жылы, ал «Валиант» 1994 жылы, негізгі және екіншілік салқындату жүйелерінде жарықтар табылуына байланысты қызметтен шығарылды. Олар өте табысты болды және баллистикалық зымыран тасуға арналған суасты кемелерінің және одан кейінгі флоттық суасты кемелерінің прототипі болды.

Құрылыс бағдарламасы

Жазушы а) Корпус құрастырушы (б) Басты машина жасаушылар Тапсырыс берілген Салынған Бастапқы іске қосылу Қызметке қабылданған Іске қосылған Пайдаланудан шығарылған Құрылыс құнының шамамен бағасы S102 Батыр (a) Vickers Ltd, Shipbuilding Group, Barrow in Furness (б) Vickers Ltd, Engineering Group, Barrow in Furness (б) Rolls Royce and Associates Ltd. 31 тамыз 1960 21 қаңтар 1962 3 желтоқсан 1963 12 желтоқсан 1962 10 желтоқсан 1963 25 қыркүйек 1965 сәуір 1967 18 сәуір 1967 1991 £21,455,000