Кіріспе
Ньюэлл Конверс Уайет (22 қазан 1882 – 19 қазан 1945), N. C. Wyeth деп белгілі американдық суретші және иллюстратор. Ол Говард Пайлдың шәкірті болды және Американың ең танымал иллюстраторларының біріне айналды. Уайет 3000-нан астам картина жасап, 112 кітапты суреттеді, олардың 25-і Scribner's және Scribner Classics үшін жасалған, ол оның ең танымал туындылары болып табылады. Кейде мелодрамалық көрінетін оның иллюстрациялары тез түсінілу үшін арналған. Суретші де, иллюстратор да болған Уайет олардың арасындағы айырмашылықты түсінді және 1908 жылы: «Сурет салу мен иллюстрацияны араластыруға болмайды, бірін екіншісіне айналдыру мүмкін емес» деді. Оның әулетінен Николас Уайет 1645 жылы Англиядан Массачусетске көшіп келген. Кейінгі ата-бабалары француз және үнді соғыстарына, Американдық революцияға, 1812 жылғы соғысқа және Азамат соғысына белсенді қатысып, Уайет пен оның отбасына бай ауызша тарих пен дәстүрлерді жеткізді, сонымен қатар оның өнері үшін маңызды сюжеттерді ұсынды. Оның анасының әулеті Швейцариядан шыққан, ал оның анасы бала кезінде Генри Дэвид Торо және Генри Уодсворт Лонгфелло сияқты көрнекті әдебиет өкілдерімен танысқан. Оның әдебиетке құштарлығы мен суретшілік таланты одан тараған болуы мүмкін. Ол төрт бауырдың үлкені болды, олар көп уақытын аң аулауға, балық аулауға және басқа да көңіл көтеруге, сондай-ақ фермадағы шаруа жұмыстарына арнады. Оның жастық шағындағы алуан түрлі қызығушылықтары мен байқағыштығы кейіннен оның иллюстрацияларының шынайылығына көмектесті және модельдерді пайдалану қажеттігін жойды: «Мен атқа отырған адамды, жер жыртып жатқан шаруаны немесе желге қарсы тұрған әйелді суреттегенде, бұлшық еттерінің тартылуын анық сезінемін». Оның анасы оның өнерге деген ерте бейімділігін қолдады. Уайет он екі жасында-ақ тамаша суреттер салумен айналысты. Ол сызба салуды үйрену үшін Механикалық өнер мектебіне, содан кейін Массачусетс қалыпты өнер мектебіне, қазіргі Массачусетс өнер және дизайн колледжіне оқыды, онда сурет салу бойынша оқытушы Ричард Эндрю оған иллюстратор болуға кеңес берді, содан кейін Джордж Лофтус Нойс және Чарльз У. Рид басшылығымен иллюстрацияны үйрену үшін Эрик Пап өнер мектебіне түсті.
Newell Convers Wyeth (October 22, 1882 – October 19, 1945), known as N. C. Wyeth, was an American painter and illustrator. He was a student of Howard Pyle and became one of America's most well known illustrators. Wyeth created more than 3,000 paintings and illustrated 112 books — 25 of them for Scribner's, the Scribner Classics, which is the body of work for which he is best known. Sometimes seen as melodramatic, his illustrations were designed to be understood quickly. Wyeth, who was both a painter and an illustrator, understood the difference, and said in 1908, "Painting and illustration cannot be mixed—one cannot merge from one into the other." An ancestor, Nicholas Wyeth, a stonemason, came to Massachusetts from England in 1645. Later ancestors were prominent participants in the French and Indian Wars, the Revolutionary War, the War of 1812, and the American Civil War, passing down rich oral histories and tradition to Wyeth and his family and providing subject matter for his art, which was deeply felt. His maternal ancestors came from Switzerland, and during her childhood, his mother was acquainted with literary giants Henry David Thoreau and Henry Wadsworth Longfellow. His literary appreciation and artistic talents appear to have come from her. He was the oldest of four brothers who spent much time hunting, fishing, and enjoying other outdoor pursuits, and doing chores on their farm. His varied youthful activities and his naturally astute sense of observation later aided the authenticity of his illustrations and obviated the need for models: "When I paint a figure on horseback, a man plowing, or a woman buffeted by the wind, I have an acute sense of the muscle strain." His mother encouraged his early inclination toward art. Wyeth was doing excellent watercolor paintings by the age of twelve. He went to Mechanics Arts School to learn drafting, and then Massachusetts Normal Art School, now Massachusetts College of Art and Design, where painting instructor Richard Andrew advised him to become an illustrator, and then the Eric Pape School of Art to learn illustration, under George Loftus Noyes and Charles W. Reed.
Мансап
Уайт Ховард Пайлмен зерттеу үшін Брэндивайн аңғарына барып, ақырында Пенсильвания штатының Чаддс-Форд қаласында қоныстанды. 1903 жылы 21 ақпанда «The Saturday Evening Post» журналының мұқабасына арналған сурет – Уайттың иллюстрация саласындағы алғашқы тапсырмасы болды. Сол жылы ол өз жұмысын «шынайы, берік американдық тақырыптар – оларда ешқандай шетелдік элемент жоқ» деп сипаттады. Бұл 20 жасар Уайт үшін, Пайлдың жетекшілігімен бірнеше ай өткеннен кейін, үлкен жетістік болды. 1904 жылы сол журнал оған батыс тарихын суретке салуды тапсырды, ал Пайл Уайетті батысқа барып, тікелей білім алуға шақырды, дәл сол сияқты, Зейне Грей батыс романдары үшін істегендей. Колорадода ол кәсіби «панчерлармен» бірге ковбой болып жұмыс істеді, мал жылжытты және ранчодағы жұмыстарды атқарды. Ол Аризона мен Нью-Мексикодағы навахо тайпаларына барып, американдық аборигендер мәдениеті туралы түсінік алды. Ақшасы ұрланғанда, ол пошта тасушы болып жұмыс істеді, Нью-Мексикодағы Екі сұр төбе сауда бекеті мен Аризонадағы Форт-Дефайенс арасында, үйге оралуға жеткілікті ақша табу үшін жол жүрді. Ол үйіне былай деп жазды: «Өмір керемет, ерекше – оның тартымдылығы көзге көрінбейтін жануардай маған жекелеп тұр, ол: «Қайтып кел, сен мұнда қаласың, бұл – сенің нағыз үйің» деп сыбырлайтын сияқты». Екі жылдан кейін екінші сапарында ол кен өндіру туралы ақпарат жинап, үйіне костюмдер мен артефакттар, соның ішінде ковбойлар мен аборигендердің киімдерін әкелді. Оның АҚШ-тың батысына жасаған алғашқы сапарлары ковбойлар мен американдық аборигендердің суреттерін тудырды, олар Ескі Батысты көркемдеп көрсетті. Оның «Шөп шабу» (1907) картинасы иллюстрация үшін жасалмаған, ол ауыл өмірінің ең сәтті суреттерінің бірі болды. 1906 жылы Уайт Вилмингтоннан келген Каролин Бренмен Бокиусқа үйленді. 1908 жылы олар Брэндивайн өзенінің жағасындағы Пенсильвания штатының Чаддс-Форд қаласына көшіп барды. Уайеттер талантты балалары – Эндрю Уайет, Генриетта Уайет Хард, Каролин Уайет, Энн Уайет МакКой және Натаниел С. Уайет үшін шабыттандыратын орта құрды. 1937 жылы Натаниел Говард Пайлдың немересіне үйленді. Уайет өте әлеуметтік болды, оның жиі келушілері Ф. Скотт Фицджеральд, Джозеф Хергешэймер, Хью Уолпол, Лилиан Гиш және Джон Гилберт болды. Балалық шағы ауыр болғандықтан, әкесімен көбірек уақыт өткізген Эндрюдің айтуынша, Уайет қатаң, бірақ сабырлы әке болған, ол балаларына жоғарыдан қарамайтын. Оның иллюстрация саласындағы тың еңбегі отбасына өнер және ғылым саласындағы өздерінің ізденістерін жалғастыруға қаржылық мүмкіндік берді. Эндрю 20 ғасырдың екінші жартысындағы ең көрнекті американдық суретшілерінің бірі болды, ал Генриетта мен Каролин де суретші болды; Энн суретші және композитор болды. Натаниел ДуПонт компаниясының инженері болды және пластикалық сода бөтелкелерін ойлап тапқан топта жұмыс істеді. Генриетта мен Энн Уайеттің екі шәкірті Питер Хард пен Джон В. МакКойға үйленді. Уайет – суретшілер Джейми Уайет пен Майкл Хёрдтың және музыкант Говард Уайеттің әкесі. 1911 жылы Уайет батыс тақырыптарынан бас тартып, классикалық әдебиетті иллюстрациялаумен айналыса бастады. Ол Роберт Луис Стивенсонның «Қазына аралы» (1911) басылымы үшін сериялы суреттер жасады, көптеген адамдар оларды оның ең жақсы туындылары деп санайды. Бұл жинақ оны танымал етті, ал осы үлкен табыстан түскен ақша оның үйі мен студиясын сатып алуға жұмсалды. Ол сондай-ақ «Қылмыскерлер» (1913), «Робин Гуд» (1917), «Соңғы мохикан» (1919), «Робинзон Крузо» (1920), «Рип Ван Винкл» (1921), «Ақ компания» (1922) және «Жыл баласы» (1939) кітаптарына суреттер салды. Ол Century, Harper's Monthly, Ladies' Home Journal, McClure's, Outing, The Popular Magazine және Scribner's сияқты танымал журналдарда жұмыс істеді. 1914 жылы Уайет коммерциялық еңбекке қарсы болды, өмірінің соңына дейін өзін «арзан суреттер мен иллюстрацияларға құмарлық танытқаны үшін» кінәлады. Ол «мені бөлшектеп сатып алуға тырысатын» ақша адамын сынады және «иллюстрация тек драмалық мәлімдемеде ғана емес, сонымен қатар ойып және баспашылардың шектеулеріне бейімделуі керек. Осы фактінің өзі ой тудыруға кедері келтіреді. Ішкі сезіміңді білдірудің орнына, сыртқы ойды немесе сол сезімді еліктеуді көрсетесің». Уайет сонымен қатар Лаки Страйк, Крем Оф Уайт және Кока-Кола сияқты клиенттер үшін плакаттар, күнтізбелер мен жарнамалар жасады, сондай-ақ Стейнвей және Ұлдарына Бетховен, Вагнер және Лист суреттерін салды. Ол Бостонның Федералдық резервтік банкіне, Вестаун мектебіне, Бостонның бірінші ұлттық банкіне, Рузвельт қонақ үйіне, Франклин жинақ банкіне, Ұлттық географиялық қоғамға, Уильмингтон жинақ қорына және басқа да мемлекеттік және жекеменшік ғимараттарға тарихи және аллегориялық суреттер салды. Екі дүниежүзілік соғыс кезінде ол үкіметтік және жеке ұйымдарға патриоттық суреттер жасады. Уайет Филадельфиядағы «Франклин Инн клубының» мүшесі болды. Оның иллюстрациялық емес портреттері мен пейзаждары өмірі бойы стилі жағынан өзгере берді, алғаш 1910 жылдары импрессионизммен тәжірибе жасады («Жаңа үміт тобымен» жақындық сезімде болды), содан кейін Джованни Сегантинидің дивизионист суретшісінің қағидаларын қолданды, ал 1930 жылдары Томас Харт Бентон мен Грант Вудтың американдық реализміне бет бұрды, жұқа бояулармен және кейде жұмыртқа темперасымен сурет салды. Бұл оның ұлы Эндрю ұнатқан техника болды және оған күйеу баласы Питер Хард таныстырды. Уайет жылдам жұмыс істеді және үнемі тәжірибе жасады, көбінесе қажеттінен гөрі үлкен форматта сурет салды, оның энергиялы және ұлы көрегендігіне сай. Ол үлкен суретті үш сағаттың ішінде эскизбен қоса салып бітіруге қабілетті болды. Уайет 1939 жылы Хелен Хант Джексонның «Рамона» романының 1939 жылғы басылымы үшін төрт сурет жасады, бұл роман Мексика-Америка соғысынан кейін Оңтүстік Калифорнияда өмір сүрген шотландтық-үнді ұл баласы туралы. Төрт суреттің екіншісі, Рамона мен оның анасы Сенора Морено арасындағы шиеленісті бейнелейтін сурет, 80 жылдан кейін Savers дүкенінен 4 долларға табылған және 2023 жылы аукционда 191 000 долларға сатылды.
Өлім және мұра
1945 жылдың маусым айында ол Боудин колледжінен Магистр өнері дәрежесін алды. Уайт Ұлттық академияның, Иллюстраторлар қоғамының, Филадельфия суретшілер клубының, Пенсильвания көркемсурет академиясының мүшесі, сондай-ақ Филадельфия өнер альянсының, Честер округінің өнер қауымдастығының және Уилмингтон көркемсурет қоғамының құрамына кірді. 1945 жылдың қазан айында Уайт пен оның немересі (Натаниелдің ұлы, оның аты да Ньюэлл) олар отырған автомобильді Октораро тармағының оңтүстікке қарай келе жатқан жүк пойызы Чаддс Форд үйіне жақын Ринг-роудтағы теміржол өткелінде соғып өтті. Көлігі 143 футқа дейін домалап, бірнеше рет аударылып, тоқтады. Оның студиясы сол күйінде сақталған – ол өлген күні қолданған палитрасы соңғы суретінің қасында тұр. Уайттың Генри Дэвид Тороның «Конкорд адамы» кітабына салған иллюстрациясы 2023 жылдың қыркүйек айында Мэн Уайт өнер галереясында болған өрт кезінде жойылды.