Кіріспе
1958 жылы Курт Нейманның түсірген "Муха" фильмі – 1958 жылы түсірілген американдық ғылыми-фантастикалық қорқыныш фильмі және "Муха" фильмдер сериясының бірінші бөлімі. Фильмді Курт Нейман өндірді және режиссерлік етті, басты рөлдерде Дэвид Хедисон, Патрисия Оуэнс, Винсент Прайс және Герберт Маршалл ойнады. Джеймс Клавэлл жазған сценарий Джордж Лангеланның 1957 жылғы осы аттас әңгімесіне негізделген. Фильмде ғалымның үй құсының оның эксперимент жүргізіп жатқан молекулалық транспортерге көрінбей кіріп, оның атомдары жәндіктің атомдарымен бірігіп, қорқынышты адам-муха гибридіне айналу оқиғасы баяндалады. Фильм 20th Century Fox компаниясымен CinemaScope форматында, түсі Deluxe компаниясымен шығарылды. Одан кейін екі қара-ақ түсті жалғасы – "Муханың оралуы" (1959) және "Муханың қарғысы" (1965) жарық көрді. Дэвид Кроненберг режиссерлік еткен қайта түсірілім 1986 жылы шықты. 1958 жылы бұл фильм Space Master X 7 фильмімен бірге көрсетілді.
The Fly is a 1958 American science fiction horror film and the first installment in The Fly film series. The film was produced and directed by Kurt Neumann and stars David Hedison, Patricia Owens, Vincent Price, and Herbert Marshall. The screenplay by James Clavell is based on the 1957 short story of the same name by George Langelaan. The film tells the story of a scientist who is transformed into a grotesque human–fly hybrid after a common house fly enters unseen into a molecular transporter with which he is experimenting, resulting in his atoms being combined with those of the insect. The film was released in CinemaScope by 20th Century Fox, with color by Deluxe. It was followed by two black and white sequels, Return of the Fly (1959) and Curse of the Fly (1965). A remake directed by David Cronenberg was released in 1986. It was released in 1958 as a double feature with Space Master X 7.
Сюжет
Монреальда, Квебекте, ғалым Андре Деламбрдің басын және қолын гидравликалық престе қысып өлтіргені анықталды. Оның әйелі Хелен қылмысты мойындайды, бірақ мотив беруден бас тартады және таңғажайып әрекет ете бастайды. Әсіресе, ол ұшқыштармен, соның ішінде ақ бас ұшқышымен мазаланады. Андренің інісі Франсуа өтірік айтып, ақ баслы шыбынды ұстады дейді. Ол шындықты біледі деп ойлап, Хелен Франсуадан осы істі басқаратын полиция инспекторы Шаршаны әкелуін сұрайды, сонда ол екеуіне Андренің өлімінің мән-жайын түсіндіре алады. Енді Андре, Хелен және олардың ұлы Филипп бақытты отбасы болып табылады. Андре интегратор-дезинтегратор деп аталатын материяны тасымалдаушы құрылғыда жұмыс істеп келеді. Ол бастапқыда оны газет сияқты кішкентай, жансыз заттармен тексереді, бірақ содан кейін тірі жаратылыстарға, соның ішінде отбасының үй жануарлары мысығына (оның қайта кірігуіне жол берілмейді, бірақ оны бір жерде мейоу естиді) және гиппиге жалғастырады. Ол сынақтардың сәтті болғанын білген соң, адам өлшеміне тең екі камера жасайды. Бір күні, Андре бірнеше күн бойы жертөледегі зертханадан шықпағаны үшін уайымдаған Хелен Андредің басын қара матамен жауып, сол қолындағы таңғажайып ақаумен кездеседі. Андре тек қана жазба жазбалармен және қағып-соғумен қарым-қатынас жасайды, Андре Хеленге өзін көтеруге тырысқанын, бірақ камерада онымен бірге бір ұш ұсталғанын, нәтижесінде олардың атомдары араласқанын айтады. Оның бас пен сол қолы шыбық тәрізді, бірақ адам ойы сақталған. Ал, керісінше, құстың кішкентай басы мен сол қолы бар. Андреге бұл үртісті ұстап алу үшін Хелен керек, сонда ол процессті кері қайтара алады. Ол, оның ұлы және олардың үй қызметшілері оны іздеп шыққанынан кейін, ол оны табады, бірақ ол терезедегі жарықтан шығып кетеді. Андредің еркі әлсірей бастайды, өйткені оның миын ұшқыштың инстинктісі билейді. Уақыт бітіп барады, ал Андре әлі де адам сияқты ойлай алады, ол жабдықты талқандап, жазбаларын өртеп, Хеленді фабрикаға алып барады. Олар келгенде, ол гидравликалық баспаны іске қосты да, басы мен қолын астына қойып, батырманы басуды Хелленге белгіледі. Андре баспа машинасын төмен түсіргенде, қолын босатып алады. Осы мойындауды естігеннен кейін инспектор Шарас Хеленнің есі дұрыс емес және кісі өлтірген деп санайды. Олар оны алып кетуге дайындалып жатқанда, Филип Франсуаға бақтың артындағы желіні көріп, оны ұстағанын айтады. Франсуа инспекторды келіп, өз көзімен көруге көндіреді. Екі адам André-нің басы мен қолы бар, Philippe айтқандай, желіні ауға ұстап алған шыбынды көреді. Ол: "Қосымша көмек! Көмектесші! үлкен қоңыр жәндік оған қарай шапшаңдап келе жатқанда. Арабтың жәндікті жалмап кетуімен қатар, Шарас екеуін де таспен ұрып-соғады. Шындыққа ешкім сенбейді деп білген Франсуа мен Шарас Андренің өлімі өзін-өзі өлтірген деп жариялауға шешім қабылдайды, сондықтан Хелен кісі өлтірген деп айыпталмайды. Ақырында, Хелен, Франсуа және Филип өздерінің күнделікті өмірлерін жалғастыра алады. Біраз уақыттан кейін Филипп пен Хелен аулада крокет ойнап жатыр. Франсуа немере інісін зоопарққа алып барады. Франсуа немере інісінің әкесінің өлімі туралы сұрағына жауап ретінде Филиппеге былай дейді: "Ол шындықты іздеді. Ол үлкен шындықты таба жаздады, бірақ бір сәтке абай болмады. Шындықты іздеу - бүкіл әлемдегі ең маңызды әрі ең қауіпті жұмыс". Фильм Хелленнің ұлы мен Франсуаны ауладан шығарып салуымен аяқталады.
Даму
Продюсер-режиссер Курт Нойман Джордж Лангеланның қысқа әңгімесін Playboy журналында кездестірді. Ол оны 20th Century Fox компаниясының еншілес "B" категориялы киностудиясы Regal Pictures компаниясының басшысы Роберт Л. Липпертке көрсетті. Фильмді Липперттің студиясы түсіретін болды, бірақ ол "ресми" Fox фильмі ретінде шығарылды, Регалдың одан беделсіз логотипімен емес. Липперт Джеймс Клавэллді RKO студиясында бұрын өндірілмеген ғылыми-фантастикалық сценарийінің арқасында Лангеланның әңгімесін бейімдеуге шақырды. Адаптация Лангеланның қысқа әңгімесіне көбінесе адал болды, Франциядан Канадаға орын ауыстырудан және өзін-өзі өлтіру көрінісін алып тастап, оқиғаға қуантарлық аяқ берілді. Хэддисон макияжға ешқашан қанағаттанбады, бірақ макияж шебері Бен Най өзінің жұмысына өте оң баға берді, жылдар өткен соң көптеген ғылыми-фантастикалық фильмдер салғанына қарамастан, "Мен "Құбылыс" сияқты күрделі немесе жаңашыл жұмыс жасаған емеспін" деп жазды. Фотоэффекттерді Л. Б. Эбботт жасады, ал макияжды Бен Най жүзеге асырды.
Кассалық жинақ
Фильм коммерциялық сәттілікке қол жеткізді, $500,000-дан аспайтын бюджетпен отандық прокатта $3 миллион табыс тапты. Липперт $4 миллион тапқанын мәлімдеді. Variety журналы да жағымды пікір білдірді: "Бұл фильмнің күшті жағы – оның ерекше сенімділігі. Клавэлл мен Нейман оны құпиялы және ширықтың оқиғасы ретінде баяндайды, сондықтан ол жағымсыз әсерлерінен бөлек де қызығушылық тудырады". "Бұл – бірінші сападағы ғылыми-фантастикалық қорқыныш мелодрамасы", – деп жариялады "Харрисонның есептері", және қосты: "Фильмнің оқиғасы басынан соңына дейін назарды аударады, сонымен қатар толқыған, жүректі аударатын жағдайларға толы, бұл көрермендерді үрейлендіреді". Лос-Анджелес Таймс газетінің Филип К. Шойер фильмді "қорқынышты, бұл оның басты мақсаты. Сонымен қатар, ол идеясы мен орындалуы жағынан орташа ғылыми-фантастикалық туындылардан артық" деп атады. "The Monthly Film Bulletin" журналындағы аралас пікірде: "Бұл фильмнің алғашқы сахналарында үлкен құпия және ширықтық бар, жағдай да шеберлікпен құрылған. Бірақ фильм тез арада оның сыртқы түрі сияқты жағымсыз болып кетеді; тіпті, жақсы фильмдерде күлкі тудыруы мүмкін болатын сәттер де көңіл көтеруге көмектеспейді". Қазіргі сын-пікірлер көбінесе оңтайлы. Фильм Rotten Tomatoes сайтында 42 сынға негізделген 95% "Жаңа" рейтингіге ие, консенсус бойынша: "Кейбірлер үшін қызықты, ал басқалары үшін керемет, "The Fly" арзан ойын-сауық пен мағыналы табиғат туралы мысалдың арасындағы жіңішке сызықты басып өтеді". Cinefantastique журналының Стив Биодровски "фильм шедевр болмаса да, 1950 жылдары кең таралған B-фильмдердің ғылыми фантастикасынан әлдеқайда жоғары тұр" деді. Стивен Х. Шеуэр сыншы оны "сауатты сценарийімен, жақсы өндірістік эффекттерімен және шебер актерлік ойынымен жоғары сападағы ғылыми фантастикалық триллер" деп мақтады.