Кіріспе

Палестиналық жауынгерлік топтардың балаларды пайдалануы Араб-Израиль қақтығысының бір бөлігі ретінде, әсіресе 2000-2005 жылдардағы Екінші интифада кезінде палестиналық жауынгерлік топтар балаларды қанаушылық шабуылдарға пайдаланды. Кәмелетке толмағандар Израильдің әскери және азаматтық нысаналарына шабуыл жасау үшін тартылды. Балаларды қарулы қақтығысқа әдейі тартуды халықаралық адам құқықтары ұйымдары айыптады. Amnesty International мәлімдемесіне сәйкес, "Палестиналық қарулы топтар израильдік азаматтарды әдейі нысанаға алу және қарулы шабуылдарда палестиналық балаларды пайдалану арқылы ең негізгі адам құқықтарына, атап айтқанда өмірге құқыққа тоталдық дерлік құрметсіздік көрсетті. Балалар манипуляция арқылы жалдануға бейім, сондай-ақ Израиль әскері өлтірген туыстары мен достары үшін кек алу ниеті сияқты түрлі себептермен жауынгерлік топтарға қосылуға итермелеуі мүмкін".

Тарих

Коалиция балаларды әскери қызметке тартуды тоқтату жөніндегі коалицияның "Балаларды әскери қызметке тарту туралы 2004 жылғы әлемдік есебіне" сәйкес, 2000 жылдың қазан айынан 2004 жылдың наурызына дейін палестиналық кәмелетке толмағандарға қатысты кем дегенде тоғыз құжатталған жанкешті шабуыл болды. 2004 жылы балаларды әскери қызметке тартуды тоқтату жөніндегі коалиция "Палестинаның қарулы топтары балаларды жүйелі түрде жалдап жүргеніне дәлел жоқ" деп хабарлады, сонымен қатар бұл мәселенің Африка сияқты басқа да қақтығыс аймақтарындағы проблеманың шағын бөлігі болып қалатынын атап өтті, онда Суданның өзінде белсенді шайқасқа қатысқан 20 000 бала бар деген есеп бар. Палестиналық адам құқықтарын қадағалау тобының мәліметінше, әл-Ақса интифадасында балалар "хабаршылар мен курьерлер ретінде, ал кейбір жағдайларда израильдік сарбаздар мен азаматтарға шабуыл жасау үшін жауынгерлер мен жанкешті бомбалаушылар ретінде" пайдаланылды. ФАТХ, ХАМАС, Палестиналық исламдық жихад қозғалысы және Палестинаны азат ету халық фронты балаларды осылай тартуға қатысқан. Бұл мәселе әлем назарына Израильдің бақылау бекетінде ақыл-жағынан кемістігі бар палестиналық жасөспірім Хұсам Абдоның қарусыздануы туралы кең таралған хабардан кейін келді. Өзін-өзі жарылтып өлтірген ең жас палестиналық жанкешті – Аль-Доха ауылының 16 жасар орта мектеп оқушысы Иса Бдейр. Ол Ришон-Ле-Цион қаласындағы саябақта өзін-өзі жарылтып, бір жасөспірім мен қарт адамды өлтірді. Израиль қорғаныс күштерінің мәліметінше, 2000-2003 жылдары 18 жасқа толмаған жастар 29 жанкешті шабуыл жасаған. 2001 жылдың мамыр айынан бастап 18 жасқа толмаған жастар 22 атыс және жарылғыш құрылғыларды қолдану арқылы шабуыл жасады, ал 40-тан астам жасөспірім жанкешті бомбалау әрекеттеріне қатысып, олардың іске аспауына себеп болды (2004 жылы – үш). 2004 жылдың 24 наурызында 12 жасар Абдулла Құранның сөмкесінде бомба табылғаннан бір апта өткен соң, 16 жасар палестиналық Хұсам Абдо (алғашқыда 14 жаста екенін айтқан) Наблус маңындағы бақылау бекетінде жарылғыш белбеумен ұсталды. Жас жігітке Танзим жасағы өзін-өзі жарылту үшін ақша төлеген. Бақылау бекетіндегі Израиль қорғаныс күштерінің сарбаздары оған күдікпен қарап, адамдардан алыс жүруін талап еткен. Кейіннен, жарылғыш заттарды жою тобы келді және полиция роботы арқылы оның жарылғыш белбеуін алып тастады. Хұсам оған 100 шекел және егер тапсырманы орындаса, бойжеткен қыздармен қарым-қатынас жасау ұсынылғанын айтты. Ол достары сабақта оны мазақ еткенін де жеткізді. 2004 жылдың 30 мамырында The New York Times газеті Израильдің "Аль-Ақса шейіттері бригадасының" сыныптастарын жанкешті бомбалаушылар ретінде тарту үшін балаларды пайдаланғаны және Наблустың 15 жасар Насер Авартани деген бала төрт сыныптасын тартқандығы туралы хабарлады. 2004 жылдың 16 маусымында 14 және 15 жастағы екі қызды өзін-өзі өлтіруді жоспарлаған күдікпен IDF ұстады. IDF мәлімдемесінде екі баланы Хезболла басшылығымен Танзим (Фатахтың қарулы қанаты) белсенділері тартқандығы айтылды. 3 шілдеде Израиль қауіпсіздік күштері 16 жасар Мұатас Тахсин Карини жасауға тырысқан жанкешті шабуылды болдырмады. Карини мен оның екі операторы ұсталды, ал 12 кг жарылғыш белбеуді Израильдің жарылғыш заттарды жою тобы қауіпсіз түрде жарылды. 5 маусымда Израиль қорғаныс күштері мектеп қапшықтарында жасырылған екі жарылғыш белбеуді жарылдырды. 14 шілдеде Шин Бет Кфар-Машкадағы полиция 17 жасар Ахмед Бушкарды ұстады. 2004 жылдың 23 қыркүйегінде, Йом Кипурдың бір күні бұрын, Шин Бет пен Израиль полициясы Батыс Галилеядағы Дир Хана ауылында 15 жастағы жанкешті және 7 кг жарылғыш белбеуді ұстағанын хабарлады. 15 жасар бала Женине жақын Ямон ауылынан шыққан "Танзим" және Палестиналық исламдық жиһадтың бірлескен террористік ұясының мүшесі болды. Төртеуінің барлығы Израильде заңсыз жұмыс істейтін палестиналықтар еді. 15 жасар балаға Афула қаласында өзін-өзі жарылту үшін 1000 шекел төленген. 2004 жылдың 26 қыркүйегінде жарияланған "Шабак" агенттігінің есебіне сәйкес, палестиналық 292 бала терроризмге қатысқан. 2004 жылдың 27 қыркүйегінде Наблуста 15 жастағы жанкешті бомбалаушы ұсталды. 28 қазанда 16 жасар Аюб Мааруф, ФАТХ-тың жанкешті бомбалаушысы, операторымен бірге Наблус маңында ұсталды. 1 қарашада 16 жасар Амер Альфар Тель-Авивтің Кармел базарында өзін-өзі жарылтып, үш израильдікті өлтірді. Әлфардың ата-анасы өздерінің баласын қанау деп санайтынын айтып, Алла Амарды жалдағандарды қарғасын деп наразылық білдірді. Мен Наблуста балаларды жауынгерлікке алу туралы әңгімелерді естідім, бірақ олардың шындыққа сай келетінін ойламадым. 2005 жылдың 3 ақпанында 15-16 жастағы палестиналық Махмуд Табуқ Наблус маңындағы Хувара бақылау бекетінде жарылғыш белбеу, импровизацияланған тапанша және 20 оқтан тұратын сөмкемен ұсталды. Белбеуді Magav бомбалық жасағы қауіпсіз түрде жарылды. 12 сәуірде Хувара бақылау бекетінде 15 жасар палестиналық бала Хассан Хашаш бес құбырша бомбаны көйлектің астынан жасырып алып, сарбаздар ұстаған кезде оларды тұтандыруға тырысты. Кейін оны қарусыздандырды, ал саперлер бомбаларды қауіпсіз түрде жарылды. Хашаш отбасының мүшелері ол Израиль түрмесінде "Багрут" емтихандарын тапсыру үшін IDF бақылау бекетіне бомба әкелгенін айтты. Бір аптадан кейін, тағы бір палестиналық жас (17 жаста) Бейт Фурик бақылау бекетінде жарылғыш заттармен ұсталды. 27 сәуірде екі жасөспірім (15 жаста, бірақ басқа көздер олардың жасын 12 және 13 деп көрсетеді) Женин маңындағы бақылау бекетінде 11 жарылғыш заряд табылғаннан кейін ұсталды. Бір жасөспірім Палестиналық исламдық жиһад, ал екіншісі "Аль-Ақса шейіттері бригадасы" тарапынан тартылды. Екеуі де тергеушілерге террористерге курьерлік қызмет көрсеткендерін айтты, бірақ қауіпсіздік күштері олар сарбаздарға жақындасып, содан кейін зарядтарды жаруды жоспарлағандарына күдіктенді. 22 мамырда Иад Лади, 14-15 жасар палестиналық жанкешті, Наблус маңындағы Хувара бақылау бекетінде ұсталды. Бұл сәуір және мамыр айларында палестиналық баланы бомбалаушы немесе курьер ретінде ұстаудың 14-ші жағдайы болды. Екі күннен кейін, тағы бір 15 жасар палестиналық жасөспірім екі құбырша бомбамен сол бақылау бекетінде ұсталды. 15 маусымда Израиль баспасөз құралдары "Шабак" Наблуста өткен айда палестиналық жауынгерлік ұяны ұстағанын хабарлады. Ұяда сегіз мүше болды, олардың төртеуі бала жанкештілер еді. Ұя төрт баланың қатысуымен тағы бір жанкешті шабуыл жасауға дайын тұрды. Шин Беттің мәліметінше, ұя ФАТХ-тың Танзим тармағы және ливандық Хезболла тобы тарапынан басшылық етіліп, қаржыландырылды. 11 қазан күні 14 жасар палестиналық бала IDF күштері тарапынан ұсталды. Ол сарбаздарға Фатахтың Танзим фракциясынан келген екі террорист оны қанауға мәжбүрлегенін, әйтпесе оның қанаушылықпен байланысы бар деген жаламен жазалап өлімге кесетін жарнама таратуға мәжбүрлейтінін айтты. Олар оның қарумен және Құранмен суретін түсірді және өсиетнама жазуға мәжбүрледі. 27 тамызда 15 жасар палестиналық бала денесінде екі жарылғыш құрылғысымен Газаның солтүстігінде ұсталды, өйткені ол Израиль аймағындағы палестиналықтардан Qassam ракеталарын ұшырып шабуыл жасап жатқан сарбаздарға шабуыл жасауға тырысты.