18 ғасырдағы итальян суретшісі Майкл Анджело Перголези және оның шығармашылығы

Кіріспе

Италиялық суретші Майкл Анжело Перголези (perɡoˈleːzi; eːsi) – 18 ғасырдағы итальяндық әсемдеуші суретші, негізінен Англияда жұмыс істеген.

Өмірбаян

Биографиялық мәліметтерге қатысты деректер көбінесе жоқ, бірақ Киприани сияқты, оны да Роберт Адам атақты континенттік саяхатынан кейін Англияға әкелді немесе қызықтырды. Ол Адамдар үшін тым көп жұмыс істеді, ал оның дизайндары олардың беделіне негіз болған көптеген жұмыстарға өте ұқсас, сондықтан оның олардың стиліне әсері күмәнсіз. Оның, олардың да мүмкіндіктері шексіз болды. Ол жиһаз, мансарда, төбе, шам, есіктер және қабырға безендірілген өрнектерін бірдей шеберлікпен жасады, ал төменгі рельефтегі гипстен жасалған суреттерде оның замандастары теңдес бола алмады. Ол құмыралар мен сфинкстерді, бірімен-бірі байланысқан грифондарды, садақ пен шаммен аморинилерді, музыкалық аспаптар мен қару-жарақтардың трофейлерін және әрқашан әдемі, кейде сәл жұқа гүлдік арабескелерді ұнатты. Оның қабырғалары мен төбелерінің орталық бөліктерін көбінесе Циприани, Анжелика Кауффман немесе оның күйеуі Антонио Зукки салған классикалық және пасторальдық суреттер безендірген, ал кейде оның өзі де сурет салған. Осы нимфалар мен аморинилер, олардың еркін және қуанышты мінезі мен классикалық сыпайылығы, 18-шы ғасырдың соңғы тоқсанындағы сатин ағашынан жасалған жиһазды салу үшін жиі үлгі ретінде қолданылды, бұл жиһаз ешқашан теңдессіз көркемдікке ие болған емес, ал оның танымалдығы үшін Перголези үлкен жауапкершілікті мойнына алды; олар тіпті инкрустацияда да қайта жаңғыртылды. Осы суреттердің кейбіреулері, көрінеді, оның өзінің қолымен салынған; оған жатқызылатын көптеген туындылар көркемдік талғам мен техникалық шеберліктің керемет үлгілері болып табылады. Оның сатин ағаш үстел үстілері, қытай шкафтары және қосымша үстелдері бұл жерде және басқа жерлерде жай ғана әдемілік болуы мүмкін, бұл нәзіктіктің соңғы сөзі. Перголези сонымен қатар күміс заттарды да жасады, ал оның көптеген үлгілері қазіргі заманғы көшірмелерді жасаушылар мен сатып алушылар тарапынан Адам ағайындыларына жатқызылады. Сонымен қатар, ол Адам фирмасына таза сәулеттік жұмыстарда көмектескен дегенге сенуге негіз бар. Кейінірек Перголези, Анжелика Кауффман сияқты, Италияға оралған сияқты. Перголези 1777 және 1801 жылдар аралығында жарық көрген "Жеті жүз жетпіс тақтадағы әртүрлі әшекейлерге арналған суреттер" атты еңбегін жазды.

Biographical details are almost entirely lacking, but like Cipriani he was brought, or attracted, to England by Robert Adam after his famous continental tour. He worked so extensively for the Adams', and his designs are so closely typical of much upon which their reputation rests, that it is impossible to doubt his influence upon their style. His range, like theirs, was catholic. He designed furniture, mantelpieces, ceilings, chandeliers, doors and mural ornament with equal felicity, and as an artist in plaster work in low relief he was unapproached in his day. He delighted in urns and sphinxes and interlaced gryphons, in amorini with bows and torches, in trophies of musical instruments and martial weapons, and in flowering arabesques which were always graceful if sometimes rather thin. The centre panels of his walls and ceilings were often occupied by classical and pastoral subjects painted by Cipriani, Angelica Kauffman or her husband Antonio Zucchi, and sometimes by himself. These nymphs and amorini, with their disengaged and riant air and classic grace, were not infrequently used as copies for painting upon that satinwood furniture of the last quarter of the 18th century which has never been surpassed for dainty elegance, and for the popularity of which Pergolesi was in large measure responsible; they were even reproduced in marquetry. Some of this painted work was, apparently, executed by his own hand; most of the pieces attributed to him are remarkable examples of artistic taste and technical skill. His satinwood table tops, china cabinets and side tables are the last word in a daintiness which here and there perhaps is mere prettiness. Pergolesi likewise designed silver plate, and many of his patterns are almost instinctively attributed to the brothers Adam by the makers and purchasers of modern reproductions. There is, moreover, reason to believe that he aided the Adam firm in purely architectural work. In later life Pergolesi appears, like Angelica Kauffman, to have returned to Italy. Pergolesi wrote Designs for Various Ornaments on Seventy Plates, published between 1777 and 1801.