Кіріспе

Тораптың түрі

Вариациялар

Жүк машинасының арқаншасының әртүрлі нұсқаларында ерекшеленетін бөлігі – жұмысшы ұшының механикалық күшті арттыру үшін жылжитын орама жасау әдісі. Орама жасаудың әртүрлі тәсілдері байлау мен шешудің қарапайымдылығы мен жылдамдығына, сондай-ақ түйіндің беріктігіне әсер етеді. Нұсқалар беріктігінің арту ретімен келтірілген.

Қой шанақ үлгісіндегі орама

Бұл түйіннің нұсқасында ілмек жасау үшін қошқарша түйіні қолданылады, бұл түйін қоңырау шалушының түйіні деп те аталады. Ол тұрақты ілмекке қарағанда жылдам жасалады, бірақ сенімділігі төмен. Маңызды жағдайларда (мысалы, жүк көлігінде жүк бекітуде) оны пайдалану ұсынылмайды, себебі ол өте аз немесе өте көп жүктеме салдарынан ыдырауы мүмкін, сондай-ақ дұрыс орналастырылмаса, аударылып кетуі мүмкін. Немесе екі рет бұрылатын өздігінен тоқылған жартылай түйін немесе үш рет бұрылатын өздігінен тоқылған жартылай түйін. Батыста екі қатарынан келетін жартылай түйіндермен жасалған қошқарша, яғни жоғарғы ілмекті бекіту және төменгі ілмекті жасау үшін тырнақша түйіні жиі қолданылады.

Жоғарыдан құлаған бұранда

Бір нұсқада жасалған түйін қарапайым сырғыма тұғырлы түйін (Slipped Overhand Loop) болып табылады. Бұл түйін жеңіл және орташа салмақты жүктерге арналған.

Қарапайым сүргіштік цикл

Басқа нұсқада жұмыс ұшының ілмегін жасау үшін екі рет бұралған өрім қолданылады. Бұл нұсқа жоғары жүктемеге шыдайды.

Белгілі бұранда

Ең сенімді нұсқа тұрақты өзілдік (бұранда) пайдалануды қамтиды, мысалы, альпілік бабочка өзілдігі, артиллерия өзілдігі, сегіздік өзілдік немесе бағытталған сегіздік өзілдік, немесе көптеген басқа да қолайлы өзілдік түйіндер. Егер тұрақты өзілдік арқанның бір бөлігінде жүк көлігінің тіркемесін бірнеше рет байлау үшін қолданылса, өзілдіктің жұмысшы ұшы сырғанап өтетін бөлігі тозуы немесе басқа да зақымдануы мүмкін. Егер арқанның ұшы соңғы өзілдік арқылы екі рет оралса, пайда болатын үйкеліс қолмен тарту қажеттігін жоюы мүмкін. Жүк көлігінің тіркемесін тартып бекіткеннен кейін, көбінесе жартылай түйінмен бекітіледі, әдетте, оңай босату үшін және арқанның ұшына қол жеткізу қажеттілігін болдырмау үшін, бірақ екі жартылай түйін сияқты сенімдірек бекіту қажет болуы мүмкін. Үлкен жүктеме кезінде, аяқтау жартылай түйіні, әсіресе, еркін болмаса, қысылып қалуы мүмкін; оны босатудың қиындығы түйіннің әлі де кернеуде болуымен күшейеді. Тұрақты бөлікке тартылған түйін немесе Фарримонд үйкелістік түйінін бекіту аяқтау түйінін кернеусіз байлауға және шешуге мүмкіндік береді. Бұл қысылу проблемаларын жояды және қажет болған жағдайда арқанды қайта тартуға мүмкіндік береді. Идеалды жағдайда 3:1 механикалық артықшылықты шкивтермен қолдану арқылы қол жеткізуге болады, бірақ түйіндерді пайдаланғанда үйкеліс салдарынан ол айтарлықтай төмендейді.

Мәдени сілтемелер

Жүк тасушының түйінін комедиялық дуэт Ylvis 2014 жылы сол аттас әнінде көрсеткен. Әннің мәтіні мен бейнебаяны (қайырлы күлкімен) түйін қалай байланатынын көрсетуге тырысады.