Кіріспе
Ғылыми әдебиетте зерттеулерді баяндау үшін қолданылатын құжат форматы. Ғылыми жазуда IMRAD немесе IMRaD (кіріспе, әдістер, нәтижелер және талқылау) – бұл жиі қолданылатын ұйымдастыру құрылымы (құжат форматы). IMRaD – бастапқы зерттеу мақалалары үшін ғылыми журналдардағы мақала құрылымының ең кең таралған үлгісі.
In scientific writing, IMRAD or IMRaD ('/ɪ//m//r//æ//d/) (Introduction, Methods, Results, and Discussion) is a common organizational structure (a document format). IMRaD is the most prominent norm for the structure of a scientific journal article of the original research type.
Артықшылықтары
IMRAD құрылымы сәтті болып шықты, себебі ол әдебиеттерді шолуды жеңілдетеді, оқырмандарға мақалалардағы қажетті материалды тез табуға көмектеседі. Алайда, IMRAD-тың нақты реті зерттеу процесінің нақты барысына немесе идеяларына сирек сәйкес келеді. IMRAD құрылымы артық деректерді жою арқылы қайта құруға мүмкіндік береді, сондай-ақ оқырманға маңызды және қажетті ақпаратты ұқыпты және түсінікті түрде бағалауға көмектеседі. Ол зерттеу процесін идеалды ретпен және артық бұлшық етсіз, оқырманға ең маңызды ақпаратты анық және логикалық түрде ұсынуға мүмкіндік береді.
Қақпақтар
IMRAD құрылымының идеалданған тізбегі кейде тым қатаң және әрі қарапайым деп сынға ұшырайды. 1964 жылы Нобель сыйлығының лауреаты Питер Медавар радио сөйлеген сөзінде осы мәтін құрылымын жазатын ғалымның ойлау процесін шынайы бейнелемейтіні үшін сынады: «Ғылыми мақала алаяқтық болуы мүмкін, себебі ол мақалада сипатталған жұмыстың себебі болған немесе оны сүйемелдеген ойлау процесін дұрыс емес көрсетеді». Медавардың сын-пікірі 1965 жылы Дүниежүзілік медицина қауымдастығының XIX жалпы жиналысында талқыланды. Жауап берушілер мұндай қарапайым оқу құралынан ғылыми жаңалықтардың бүкіл процесін көрсетуді талап етудің қиын екенін айтуы мүмкін, бірақ Медавардың ескертуі көптеген студенттер мен оқытушылардың академиялық құрылымды жай ғана ем ретінде қарастыратынына сендіретінін көрсетті. Медавар және басқалар осы құралдың маңыздылығы мен шектеулері туралы айтты.
Абстрактілік ойлар
Ғылыми мақаланың өзінен басқа, жариялану үшін әдетте қысқаша аннотация талап етіледі. Дегенмен, аннотация автономды мәтін ретінде құрастырылуы керек, тіпті кейбір авторлар мен оқырмандар оны мақаланың дерлік ажырамас бөлігі деп есептесе де. Ізделмелі цифрлық аннотациялар мұражайларының көбейіп бара жатуы, жақсы құрылған автономды аннотациялардың маңыздылығының артуына себеп болуы мүмкін, онда жақсы құрылған аннотация мақаланың оптималды оқырмандарына таба алу ықтималдығын едәуір арттырады. Осыған байланысты, жақында аннотацияларға формальды талаптарды әзірлеуге күшті үрдіс байқалады, олар көбінесе IMRAD үлгісінде құрылады және аннотацияға қосу үшін қарастырылуы тиіс мазмұн элементтерінің қатаң қосымша талаптарымен жиі кездеседі. Мұндай аннотациялар көбінесе құрылымдалған аннотациялар деп аталады. Компьютерлік әдебиет іздеу және ақпараттың көп болу дәуірінде аннотациялардың маңыздылығының өсуіне байланысты, кейбір қолданушылар IMRAD аббревиатурасын AIMRAD-қа өзгертуге ұмтылды, бұл аннотацияға тиісті мән беру мақсатында жасалды.
Басты стильдің өзгеруі
Көптеген IMRAD мақалалары бөлімдері IMRAD сөздерін тақырыптар ретінде пайдаланады. Бірақ, кейбір өзгерістер болуы мүмкін, мысалы: Көптеген журналдар "Кіріспе" тақырыбын жіберуді қалайды, себебі мақаланы оқи бастаған оқырманға мәтіннің басы кіріспе екенін айтудың қажеті жоқ деп есептейді. Бұл баспа дәуіріндегі шектеу веб-эраның пайда болуымен бірте-бірте жойылды, себебі нақты "Кіріспе" тақырыбы құжат карталары мен жиырылатын/кеңейтілетін TOC ағаштары арқылы навигацияға көмектеседі. (Осыған ұқсас мәселелер "Abstract" тақырыбын қолдануға немесе қолданудан тыйым салуға да қатысты.) Кейбір журналдарда "Әдістер" тақырыбы "Әдістер мен материалдар", "Материалдар мен әдістер" немесе осыған ұқсас сөз тіркестерімен алмастырылуы мүмкін. Кейбір журналдар барлық мақалалар үшін осы тақырыпта дәл бірдей сөздерді қолдануды талап етеді, ал басқа журналдар ұсынылған қолжазбадағы осыған ұқсас нұсқаларды қабылдауға дайын. Осы нұсқалардың қайсысын стандартты стиль ретінде пайдалану – әр журналдың таңдауы, сондай-ақ стандартты стильді барлық мақалаларға міндетті түрде қолдану керек пе, әлде мақалалар арасында икемділікке рұқсат беру керек пе деген сұрақ та осы журналдың шешіміне байланысты. "Қорытынды" немесе "Қорытындылар" тақырыбын зерттеудің "Мақсаты" немесе "Міндеттері" туралы мәлімдемемен бірге қолданатын журналдар жаңа ұсынылған "IaMRDC" аббревиатурасын қолданады, ол "Мақсаты бар кіріспе, Материалдар мен әдістер, Нәтижелер, Талқылау және Қорытынды" дегенді білдіреді.
Many journals have a convention of omitting the "Introduction" heading, based on the idea that the reader who begins reading an article does not need to be told that the beginning of the text is the introduction. This print era proscription is fading since the advent of the Web era, when having an explicit "Introduction" heading helps with navigation via document maps and collapsible/expandable TOC trees. (The same considerations are true regarding the presence or proscription of an explicit "Abstract" heading.) In some journals, the "Methods" heading may vary, being "Methods and materials", "Materials and methods", or similar phrases. Some journals mandate that exactly the same wording for this heading be used for all articles without exception; other journals reasonably accept whatever each submitted manuscript contains, as long as it is one of these sensible variants. The "Discussion" section may subsume any "Summary", "Conclusion", or "Conclusions" section, in which case there may or may not be any explicit "Summary", "Conclusion", or "Conclusions" subheading; or the "Summary"/"Conclusion"/"Conclusions" section may be a separate section, using an explicit heading on the same heading hierarchy level as the "Discussion" heading. Which of these variants to use as the default is a matter of each journal's chosen style, as is the question of whether the default style must be forced onto every article or whether sensible inter article flexibility will be allowed. The journals which use the "Conclusion" or "Conclusions" along with a statement about the "Aim" or "Objective" of the study in the "Introduction" is following the newly proposed acronym "IaMRDC" which stands for "Introduction with aim, Materials and Methods, Results, Discussion, and Conclusion."