Кіріспе

Ғылыми әдебиетте зерттеулерді баяндау үшін қолданылатын құжат форматы. Ғылыми жазуда IMRAD немесе IMRaD (кіріспе, әдістер, нәтижелер және талқылау) – бұл жиі қолданылатын ұйымдастыру құрылымы (құжат форматы). IMRaD – бастапқы зерттеу мақалалары үшін ғылыми журналдардағы мақала құрылымының ең кең таралған үлгісі.

Артықшылықтары

IMRAD құрылымы сәтті болып шықты, себебі ол әдебиеттерді шолуды жеңілдетеді, оқырмандарға мақалалардағы қажетті материалды тез табуға көмектеседі. Алайда, IMRAD-тың нақты реті зерттеу процесінің нақты барысына немесе идеяларына сирек сәйкес келеді. IMRAD құрылымы артық деректерді жою арқылы қайта құруға мүмкіндік береді, сондай-ақ оқырманға маңызды және қажетті ақпаратты ұқыпты және түсінікті түрде бағалауға көмектеседі. Ол зерттеу процесін идеалды ретпен және артық бұлшық етсіз, оқырманға ең маңызды ақпаратты анық және логикалық түрде ұсынуға мүмкіндік береді.

Қақпақтар

IMRAD құрылымының идеалданған тізбегі кейде тым қатаң және әрі қарапайым деп сынға ұшырайды. 1964 жылы Нобель сыйлығының лауреаты Питер Медавар радио сөйлеген сөзінде осы мәтін құрылымын жазатын ғалымның ойлау процесін шынайы бейнелемейтіні үшін сынады: «Ғылыми мақала алаяқтық болуы мүмкін, себебі ол мақалада сипатталған жұмыстың себебі болған немесе оны сүйемелдеген ойлау процесін дұрыс емес көрсетеді». Медавардың сын-пікірі 1965 жылы Дүниежүзілік медицина қауымдастығының XIX жалпы жиналысында талқыланды. Жауап берушілер мұндай қарапайым оқу құралынан ғылыми жаңалықтардың бүкіл процесін көрсетуді талап етудің қиын екенін айтуы мүмкін, бірақ Медавардың ескертуі көптеген студенттер мен оқытушылардың академиялық құрылымды жай ғана ем ретінде қарастыратынына сендіретінін көрсетті. Медавар және басқалар осы құралдың маңыздылығы мен шектеулері туралы айтты.

Абстрактілік ойлар

Ғылыми мақаланың өзінен басқа, жариялану үшін әдетте қысқаша аннотация талап етіледі. Дегенмен, аннотация автономды мәтін ретінде құрастырылуы керек, тіпті кейбір авторлар мен оқырмандар оны мақаланың дерлік ажырамас бөлігі деп есептесе де. Ізделмелі цифрлық аннотациялар мұражайларының көбейіп бара жатуы, жақсы құрылған автономды аннотациялардың маңыздылығының артуына себеп болуы мүмкін, онда жақсы құрылған аннотация мақаланың оптималды оқырмандарына таба алу ықтималдығын едәуір арттырады. Осыған байланысты, жақында аннотацияларға формальды талаптарды әзірлеуге күшті үрдіс байқалады, олар көбінесе IMRAD үлгісінде құрылады және аннотацияға қосу үшін қарастырылуы тиіс мазмұн элементтерінің қатаң қосымша талаптарымен жиі кездеседі. Мұндай аннотациялар көбінесе құрылымдалған аннотациялар деп аталады. Компьютерлік әдебиет іздеу және ақпараттың көп болу дәуірінде аннотациялардың маңыздылығының өсуіне байланысты, кейбір қолданушылар IMRAD аббревиатурасын AIMRAD-қа өзгертуге ұмтылды, бұл аннотацияға тиісті мән беру мақсатында жасалды.

Басты стильдің өзгеруі

Көптеген IMRAD мақалалары бөлімдері IMRAD сөздерін тақырыптар ретінде пайдаланады. Бірақ, кейбір өзгерістер болуы мүмкін, мысалы: Көптеген журналдар "Кіріспе" тақырыбын жіберуді қалайды, себебі мақаланы оқи бастаған оқырманға мәтіннің басы кіріспе екенін айтудың қажеті жоқ деп есептейді. Бұл баспа дәуіріндегі шектеу веб-эраның пайда болуымен бірте-бірте жойылды, себебі нақты "Кіріспе" тақырыбы құжат карталары мен жиырылатын/кеңейтілетін TOC ағаштары арқылы навигацияға көмектеседі. (Осыған ұқсас мәселелер "Abstract" тақырыбын қолдануға немесе қолданудан тыйым салуға да қатысты.) Кейбір журналдарда "Әдістер" тақырыбы "Әдістер мен материалдар", "Материалдар мен әдістер" немесе осыған ұқсас сөз тіркестерімен алмастырылуы мүмкін. Кейбір журналдар барлық мақалалар үшін осы тақырыпта дәл бірдей сөздерді қолдануды талап етеді, ал басқа журналдар ұсынылған қолжазбадағы осыған ұқсас нұсқаларды қабылдауға дайын. Осы нұсқалардың қайсысын стандартты стиль ретінде пайдалану – әр журналдың таңдауы, сондай-ақ стандартты стильді барлық мақалаларға міндетті түрде қолдану керек пе, әлде мақалалар арасында икемділікке рұқсат беру керек пе деген сұрақ та осы журналдың шешіміне байланысты. "Қорытынды" немесе "Қорытындылар" тақырыбын зерттеудің "Мақсаты" немесе "Міндеттері" туралы мәлімдемемен бірге қолданатын журналдар жаңа ұсынылған "IaMRDC" аббревиатурасын қолданады, ол "Мақсаты бар кіріспе, Материалдар мен әдістер, Нәтижелер, Талқылау және Қорытынды" дегенді білдіреді.