Кіріспе

Джозеф Аллан Невинс (20 мамыр 1890 - 5 наурыз 1971) – американдық тарихшы және журналист, Азамат соғысы тарихы бойынша жасаған ауқымды еңбектерімен және Гровер Кливленд, Гамильтон Фиш, Генри Форд және Джон Д. Рокфеллер сияқты тұлғалардың өмірбаяндарымен, сондай-ақ қоғамдық қызметімен белгілі болды. Ол бизнес тарихы мен ауызша тарихтың көрнекті маманы еді.

Өмірбаян

Невинс Иллинойс штатының Кэмп-Пойнт қаласында Эмма (құрметті есімі Сталл) мен Джозеф Аллан Невинстің ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі шотланд тегінен, ал анасы неміс тегінен шыққан. Артур М. Шлезингер аға Невинс үшін осы лауазымды алуға көмектесті. Журналист ретінде Невинс Аль Смиттің сайлау кампанияларын жариялады. 1928 жылғы президенттік сайлау кампаниясын Уолтер Липпман үшін жарыққа шығарғаннан кейін, Невинс Американың оңтүстігінде байқаған төзімсіздік пен провинциализм, діни фанатизм және нәсілдік дискриминацияға наразылық білдірді. Тарихшы ретінде ол осы аймақтың революциялық кезеңде жаңа мемлекетке әкелген діни бостандық пен мемлекет пен шіркеунің бөлінуіне қарама-қарсы қойды. 1928 жылы Невинс Колумбия университетінің тарих факультетіне қабылданды, онда 1958 жылға дейін міндетті зейнеткерлікке шыққанша үш онжылдық бойы жұмыс істеді. 1931 жылы ол толық уақытты оқытушы болу үшін журналистикадағы жұмысын тастады, ал 1939 жылы Иллинойстағы оның мұғалімі және Колумбиядағы кеңесшісі болған Эвартс Бутелл Гриннің орнын басып, Девитт Клинтон атындағы тарих профессоры болды. Оның осы кезеңдегі маңызды еңбектері: «Гровер Кливленд: Батылдық туралы зерттеу» (1932, осы арқылы ол алғашқы Пулитцер сыйлығын жеңіп алды), «Нью-Йорк банкі мен траст компаниясының тарихы, 1784–1934» (1934), «Гамильтон Фиш: Грант әкімшілігінің ішкі тарихы» (1936, осы арқылы ол екінші Пулитцер сыйлығын жеңіп алды), «Тарихқа қадам» (1938), Джон Д. Рокфеллердің екі томдық өмірбаяны, «Американдық кәсіпкерліктің қаһармандық дәуірі» (1940; «Билік туралы зерттеу: Джон Д. Рокфеллер, өнеркәсіпші және қайырымдылықшы» ретінде қайта жазылып, 1953 жылы кеңейтілді). Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде профессор Невинс 1940-1941 жылдары Оксфорд университетінде (Америка тарихының Хармсворт профессоры ретінде) сабақ берді. 1942 жылы ол Генри Стил Коммагермен бірлесіп «Америка: Бостандық халықтың тарихы» кітабын жариялады (1954 жылы қайта өңделіп, қайта басылды). Невинс 1943-1944 жылдары Австралия мен Жаңа Зеландиядағы Соғыс ақпарат бюросының арнайы өкілі болды, ал 1945-1946 жылдары Лондонда Америка елшілігінің бас қоғамдық істер жөніндегі кеңесшісі болып жұмыс істеді. Колумбияға оралғаннан кейін Невинс Америка Азамат соғысы тарихына арналған көп томдық серияны жазуға кірісті. Оның алғашқы томы «Одақтың сынағы» (1947) Банкрофт сыйлығымен және 10 000 долларлық Скрибнерс әдеби сыйлығымен марапатталды. 1948 жылы Невинс АҚШ-та институционалды негізде жұмыс істейтін алғашқы ауызша тарих бағдарламасын құрды, ол Колумбия университетінің ауызша тарих орталығы ретінде жалғасуда. Азамат соғысы сериясының тағы төрт томын жариялаумен қатар, Невинс Рокфеллердің өмірбаянын қайта өңдеп, оның беделін жақсартты. 1954 жылы Франк Хиллмен бірлесіп Генри Форд пен Форд Мотор компаниясы туралы үш томдық «Форд: Уақыт, Адам және Компания» өмірбаянының бірінші томын жариялады. 1938 жылдың 6 мамырынан 1957 жылдың 18 тамызына дейін Невинс 15 минуттық «Ғылымдағы оқиғалар» радио бағдарламасын жүргізді, ол медициналық және ғылыми тақырыптарды қамтыды және CBS телеарнасының ересектерге арналған білім беру сериясының бір бөлігі ретінде әртүрлі күндері, әдетте кешке эфирге шықты. Колумбия университетінен зейнеткерлікке шыққаннан кейін Невинс Калифорнияға көшіп, Сан-Маринодағы Хантингтон кітапханасында аға ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді, сондай-ақ 1964-1965 жылдары Оксфордқа оралды. Невинс 1960 жылғы президенттік сайлауда Джон Ф. Кеннедиді қолдады және оның «Батылдық профилі» кітабына кіріспе жазды. Невинс Ұлттық Азамат соғысының жүз жылдық комиссиясын басқарды, оның 15 томдық «Әсер» сериясын редакциялады және Америка Азамат соғысы тарихына арналған сегіз томдық сериясының соңғы томдарын аяқтады. Ол сонымен қатар «Герберт Х. Леман және оның дәуірі» (1963) және «Джеймс Траслоу Адамс: Американдық арманның тарихшысы» (1968) кітаптарын жариялады. 1966 жылы Невинс Америка жетістіктері академиясының «Алтын тақта» сыйлығын алды. Тарихшы ретінде Невинс 100-ден астам докторлық диссертацияны жетекшілік етті, 50-ден астам кітап және, мүмкін, 1000-нан астам мақала жариялады, сонымен қатар Америка тарихшылары қауымдастығының, Америка тарихшылары қоғамының және Америка өнер және әдебиет академиясының президенті болды.

Өлім және мұра

Невинс 1971 жылы Калифорния штатының Менло Парк қаласында қайтыс болды. Ол Нью-Йорк штатының Вестчестер округіндегі Кенсико зиратында жерленді. Оның Азамат соғысы туралы сериясының соңғы екі томы 1972 жылы АҚШ Ұлттық кітап сыйлығын жеңіп алды. Оның жетістіктерін құрметтеу үшін Рей Аллен Биллингтон және басқа тарихшылар "Аллан Невинс тарих туралы" (1975) жинағын жариялады. Оның немересі Джейн Майер де журналист және жазушы атанды. Америка тарихшылары қоғамы әр жыл сайын оның құрметіне Аллан Невинс сыйлығын табыстайды.

Жарияланған еңбектері

Невинс 50-ден астам кітап жазды, көбінесе саяси және бизнес тарихы, сондай-ақ 19 ғасырға арналған өмірбаяндар мен көптеген газет және академиялық мақалалар. Оның кітаптарының айрықша белгісі – терең және жан-жақты зерттеулер мен күшті, тікелей журналистік стильде жазуы. Оның өмірбаяндарының нысандары: Гровер Кливленд, Абрам Хьюитт, Гамильтон Фиш, Генри Форд, Джон С. Фремонт, Герберт Леман, Джон Д. Рокфеллер және Генри Уайт. Бұл өмірбаяндар 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басындағы АҚШ-тың саяси, экономикалық және дипломатиялық тарихын қамтиды. Оның Гровер Кливленд туралы өмірбаяны 1933 жылы «Биография немесе автобиография» номинациясы бойынша Пулитцер сыйлығын жеңіп алды, ал төрт жылдан кейін оның Гамильтон Фиш туралы өмірбаяны да осы сыйлыққа ие болды. Невинс президент Джеймс К. Полктің түсіндірмелі күнделігін және Кливлендтің 1850–1908 жылдар аралығындағы хаттарының жинағын да жариялады.

Джон Д. Рокфеллер

Невинс Джон Д. Рокфеллер мен Рокфеллер отбасы туралы бірнеше кітап жазды, оның ішінде Джон Д. Рокфеллердің екі томдық ресми өмірбаяны бар. Кейіннен бизнес журналисі Фердинанд Лундберг Невинсті билікке мойынсұнып, оқырмандарды жаңылыстырғаны үшін сынады. Ал тарихшы Присцилла Робертс оның өнертапқыштар мен кәсіпкерлерді зерттеуі Американың индустриялануы мен оның басшыларын қайта қарастыруға мүмкіндік бергенін айтады. Ол былай деп жазады: Невинс АҚШ-тағы экономикалық даму салыстырмалы түрде аз адам қайғысына себеп болды, сонымен бірге жалпы өмір сүру деңгейін көтеріп, АҚШ-ты екі дүниежүзілік соғыста Германияны жеңе алатын қуатты өнеркәсіптік державаға айналдырды. Ол сол кезеңнің ірі капиталистерін «қарақшы барондары» ретінде емес, Америка тарихында экономикалық мүддесі негізінен оң рөл атқарған және өз заманының стандарттары бойынша ешқандай қылмыс жасаған жоқ адамдар ретінде қарастыру керек деп санайды. Рокфеллердің «ешқандай қылмыстық әрекетке бармағанын» айту арқылы, Лудлоу қырғынындағы оның басты рөлін ескере отырып, Невинс қудаланбауды кінәсіздікпен теңестірген сияқты. Невинстің жолын қуған тарихшылар мен өмірбаян жазушылар Жан Строуз, Рон Чернов, Дэвид Насау және Т. Дж. Стайлз сияқты тұлғалардың өмірін және мансабын сипаттады. Бұл кейінгі өмірбаян жазушылар өздерінің тақырыптарына батырлық мәртебесін бермегенімен, американдық өткенді және әсіресе американдық экономикалық даму тарихын тереңірек түсіну үшін тарихи және өмірбаяндық зерттеулерді пайдаланды.

Джон Ф. Кеннеди

Сол кездегі сенатор Джон Ф. Кеннедидің ынталы жақтасы болған Невинс, Кеннедидің "Profiles in Courage" кітабының алғашқы басылымына алғы сөз жазды. Ол сондай-ақ, 1960 жылғы президенттік сайлауда досы, жиі бірлескен редакторы және Колумбиядағы әріптесі Генри Стил Коммагермен бірге "Кеннеди үшін профессорлар" атты саяси қолдау тобын құруға қатысты. 1960 жылдардың соңында Невинс пен Коммагер Вьетнам соғысы мәселесінде келіспей, жолдары айырылды. Коммагер конституциялық негізде осы соғысқа қарсы болды, ал Невинс оны коммунизмге қарсы суық соғыста қажет деп есептеді.