Кіріспе

Тайландтағы Жапония империясына қарсы қарсылық қозғалысы

Тайландтың еркін қозғалысы (เสรีไทย, ,) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапония империясына қарсы тайландтық жер асты қарсылық қозғалысы. Сери Тай аймақтағы одақтастар үшін маңызды әскери ақпарат көзі болды.

Өмірбаян

1941 жылы 7-8 желтоқсанда Жапонияның Таиландқа басып кіруінен кейін Плейк Пхибунсонгхрам режимі 1942 жылғы 25 қаңтарда Ұлыбритания және АҚШ-қа соғыс жариялады. Вашингтондағы тайланд елшісі Сени Прамодж АҚШ үкіметіне соғыс жариялау туралы хабарламаны жеткізуден бас тартты. Осыған байланысты АҚШ Таиландқа соғыс жариялаудан бас тартты. Бұл шабуылдар Бангкок және басқа да жерлерде нысандарға зиян келтіріп, мыңдаған адамның қаза болуына әкеп соқты. Бомбалау науқаны барысында Seri Thai желісі одақтас әуе күштеріне ауа райы туралы ақпарат тарату және құлаған одақтас ұшқыштарын құтқаруда тиімді болды. Жаңа үкіметті Хуанг Апайвонг басқарды, ол Сени сияқты консерваторлармен саяси байланысы бар азамат еді. Алайда, режимдегі ең ықпалды тұлға Придди Баномьонг (Таиланд регенті) болды, оның жапонға қарсы көзқарастары тайлықтар үшін қызығушылық тудырды. Соғыстың соңғы жылында Бангкок одақтас агенттеріне еркін кіруге жасырын рұқсат берді. Соғыс аяқталғанда Таиланд Жапониямен жасалған соғыс келісімдерін жоққа шығарды. Өкінішке орай, азаматтық басшылар бірлікке келе алмады. Приддимен келіспеушіліктерден кейін Хуангтың орнына регент тағайындаған Сени премьер-министр болды, ол Вашингтондағы Тай қозғалысының жетекшісі қызметінен Таиландқа оралған еді. 1945 жылдың соңында билік үшін фракциялар арасындағы күрес азаматтық басшылар арасында саяси бөліну тудырды, бұл соғыстан кейінгі жылдары Таиландтың Корольдік қарулы күштерінің күшеуіне қарсы біртұтас күш білдіру мүмкіндігін жойды. Соғыстан кейінгі одақтастармен жасалған келісімдер азаматтық үкіметті әлсіретті. Тайландтың еркін қозғалысы одақтастардың соғыс күш-жігеріне қосқан үлесінің нәтижесінде, АҚШ (басқа одақтас елдерден айырмашылығы, Таиландпен ресми түрде соғыспаған) соғыстан кейінгі бейбіт келіссөздерде Таиландты жау мемлекет ретінде қарастырудан бас тартты. Алайда, бейбіт келісімге қол қоймас бұрын Ұлыбритания Малайзияға күріш жөнелту арқылы соғыс өтемақысын талап етті, ал Франция Таиландтың соғыс кезінде қайтарып алған Индокитай аймақтары Францияға қайтарылғанша Таиландты Біріккен Ұлттар Ұйымына (БҰҰ) қабылдауға рұқсат бермеді. КСРО Таиландтың коммунизмге қарсы заңдарын күштен жоюды талап етті.

Мұралық

Сакон Нахонның тарихи көрікті жерлеріне Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қару-жарақ және азық-түлік сақтауға пайдаланылған, тым тығыз өсімдіктермен жасырылған Там Сери Тай (ถ้ำเสรีไทย "Сери Тай үңгірі") кіреді.