Кіріспе

Оңтүстік Африкалық пианист және композитор (1934 жылы туған)

Абдулла Ибрагим (9 қазан 1934 жылы Адольф Йоханнес Брэнд ретінде туған, бұрын Dollar Brand деп белгілі болған) – Оңтүстік Африкалық пианист және композитор. Оның музыкасы Кейптаунның көпұлтты порты аймақтарындағы балалық шағындағы музыкалық әсерлерді көрсетеді, дәстүрлі африкалық әндерден бастап AME шіркеуінің және Рагалардың рухани әндеріне дейін, сондай-ақ қазіргі заманғы джаз және басқа батыс стильдеріне дейін. Ибрагим Кейп-джаз жанрының жетекші өкілі саналады. Джаз музыкасында оның шығармалары Телониус Монк пен Дьюк Эллингтонның ықпалын анық көрсетеді. Ол ең әйгілісі "Манненберг" джаз туындысымен танымал, ол апартеидке қарсы күрестің маңызды гимніне айналды. 1960-шы жылдардағы апартеид кезеңінде Ибрагим Нью-Йорк қаласына көшіп, 1970-ші жылдары Оңтүстік Африкаға қысқа мерзімге оралғаннан басқа, 1990-шы жылдардың басына дейін эмиграцияда болды. Ол ондаған жылдар бойы әлемдік турлар жасап, ірі концерт алаңдарында жеке орындаушы ретінде немесе Макс Роуч, Карлос Уорд және Рэнди Уэстон сияқты басқа да танымал музыканттармен бірге өнер көрсетті, сондай-ақ Еуропаның классикалық оркестрлерімен де ынтымақтастықтар жасады. Ол әр түрлі нәсілдік тектің өкілі, апартеид жүйесінде "түсті адам" ретінде танылды. Оның анасы шіркеуде фортепианода ойнаған, оның музыкалық стилі оған үлкен әсер еткен. Сонымен қатар, ол Кейптаундағы жастық шағында марабо, мбаканга және американдық джаз сияқты әртүрлі музыка жанрларын ойнауды үйренді. Ибрагим Кейптаун мен Йоханнесбургтегі джаз ортасында кеңінен танылды. 1959 және 1960 жылдары Ибрагим Софиатаунда "Jazz Epistles" тобымен бірге сахнаға шықты, олардың құрамында саксофоншылар Киппи Моэкэтси және Маккей Даваше, трубашы Хью Масекела, тромбонист Джонас Гвангва (барлығы 1959 жылдың ақпанында Йоханнесбургте ашылған "Кинг Конг" мюзиклінің оркестріне қатысқан), бассист Джонни Герце және барабаншы Макая Нтшоко болды. 1960 жылдың қаңтарында алты музыкант "Gallo" студиясына барып, Оңтүстік Африканың қара музыканттары жазған алғашқы толыққанды джаз LP-ін – "Jazz Epistle Verse One" жазды, одан 500 данасы шығарылды. Топ ашық саяси қызметтен қалысқанмен, апартеид үкіметі оларды және басқа джаз топтарын күдікпен қарады, 1960 жылдың наурызында Шарпвиллдегі қырғыннан кейін күшейген мемлекеттік репрессия кезінде оларды қатты қысымға алды, нәтижесінде "Jazz Epistles" тобы тарап кетті.

Халықаралық карьерасының алғашқы жылдары

Ибрагим 1962 жылы Еуропаға көшіп барды. 1963 жылдың ақпан айында оның болашақ әйелі Сатима Беа Бенджамин (олар 1965 жылы үйленді) Швейцарияның Цюрих қаласында Еуропалық турнеде болған Дюк Эллингтонды Ибрагимді "Африка клубында" "Доллар брендінің триосы" ретінде орындауын тыңдауға көндірді. 1967 жылы Рокфеллер қорының гранты оған Нью-Йорктегі Джульярд музыка мектебінде оқуға мүмкіндік берді, ал 1970 жылы ол Меккеге қажылық сапар жасады. Бұл трек бір реттен жазылған, ұжымдық импровизация кезінде. Шығарма Кейп-Флэтс қалашығынан шабыттанды, онда 6-ауданынан күштеп шығарылған адамдардың көп бөлігі жіберілді. Янсен мен Коэтзимен бірге жазылған жазбалар, оның ішінде "Манненберг" (АҚШ-та "Кейптаун Фриндж" деп қайта аталды), "Қара шаңбаз"; "Африкалық шөптер"; және "Совето – осы жерде" – Оңтүстік Африканың көшелері мен қалашықтарындағы қарсылықты бейнелейтін және одан сөйлейтін дыбыстар "Кейп джазы" деп аталатын музыка жанрына күш берді. Саксофоншы және флейташы Карлос Уорд 1980 жылдардың басында Ибрагимнің дуэттердегі серігі болды. "Манненберг" (1974 жылы шыққан) жарық көргеннен кейін бірнеше жыл өткен соң, Оңтүстік Африка полициясы 1976 жылдың 16 маусымында басталған Совето көтерілісі кезінде наразылық білдірген балаларға оқ атты; осы оқиға Ибрагим мен Бенджаминді сол кезде тыйым салынған Африка Ұлттық Конгресіне қолдау білдіруге итермеледі. Біраз уақыттан соң АҚШ-қа оралып, Нью-Йоркте қоныстанған Ибрагим мен Сатима 1981 жылы "Экапа" атты жазбалар компаниясын құрды. 1983 жылдан бастап Ибрагим "Экая" (аудармада "үй") деп аталатын топқа, сондай-ақ түрлі триоларға, кейде үлкен ансамбльдерге және басқа да арнайы жобаларға жетекшілік етті.

Кино және теледидардағы жұмыс

Ибрагим көптеген фильмдерге саундтректер жазған, оның ішінде «Шоколад» (1988) және «No Fear, No Die» (1990) фильмдері бар. Ибрагим «Кешікпей келген бауыр» (1987) және «Махаббат үшін күрес» (2005, режиссері – Сиро Каппеллари) деректі фильмдерінің кейіпкері болып табылады.

Марапаттар

2007 жылы Ибрагимге Оңтүстік Африканың музыка индустриясы ұсынған, Оңтүстік Африканың өмір бойына жеткен үлкен жетістіктері үшін берілетін сыйлық табысталды. 2009 жылы ол өзінің «Сензо» атты жеке фортепиано альбомы үшін 15-ші жылдық MTN Оңтүстік Африка музыкалық сыйлықтарында «Ең үздік еркек әртіс» сыйлығын жеңіп алды. 2009 жылы Йоханнесбургтегі Витватерсранд университеті Ибрагимге Музыка бойынша құрметті доктор дәрежесін берді. Сондай-ақ 2009 жылы оған Оңтүстік Африканың ұлттық құрмет ордені – Ихаманга орденінің (Күміс) иегері атағы берілді, «өнер саласына қосқан зерек үлесі, Оңтүстік Африканы халықаралық аренада танытқаны және расизм мен апартеидке қарсы күресі үшін» деп атап өтілді. 2017 жылдың шілдесінде Ибрагимге Германияның джаз кубогы табысталды. 2018 жылдың шілдесінде Ұлттық өнер қоры (NEA) Абдулла Ибрагимді NEA Джаз Мастерлері стипендиясының төрт жеңімпазының бірі деп жариялады, оның марапатталуы 2019 жылдың 15 сәуірінде Вашингтондағы Джон Ф. Кеннеди атындағы өнер орталығында өткен концертте атап өтілді. Өмір бойына жеткен жетістіктерін мойындау мақсатында берілетін бұл құрметті сыйлық өнерге елеулі үлес қосқан тұлғаларға табыс етіледі. 2019 жылғы марапаттардың иегерлері – Боб Доро, Мария Шнайдер және Стэнли Крауч.

Дискография

Жұлдызша (*) - шығарылған жылды көрсетеді.

Басшы / жетекші ретінде

1960Жаз хаттары 1-томContinentalЖаз Эпизодтары ретінде; Киппи Моэкетси (альт саксофон), Йонас Гвангава (тромбон), Хью Масекела (труба), Джонни Гертзе (бас), Макая Нтшоко (добыл) кіретін секстет1960Доллар Брэнд Сфера джазын орындайдыContinentalДжонни Гертзе (бас), Макая Нтшоко (добыл) кіретін трио1963Дюк Эллингтон Доллар Брэнд триосын ұсынадыRepriseДжонни Гертзе (бас), Макая Нтшоко (добыл) кіретін трио1965КөріністерBlack LionСоло фортепиано; сонымен қатар Бұл Доллар Брэнд ретінде де шығарылды1965Монмартрдағы жартытүнBlack LionКөптеген тректер трио, Джонни Гертзе (бас), Макая Нтшоко (добыл); екі трек соло фортепиано1965АрманFreedomТрио1965Оңтүстік Африкалық ауылдың анатомиясыBlack LionДжонни Гертзе (бас), Макая Нтшоко (добыл) кіретін трио1968АрманJazz Music YesterdayДжонни Гертзе (бас), Макая Нтшоко (добыл) кіретін трио1968Хамба Хале!TogethernessГато Барбиеримен; қайта шығарылды - Confluence1969Африкалық суреттерEnjaКөптеген тректер соло фортепиано; бір трек соло флейта1969Африкалық фортепианоJAPOКонцертте; 1973 жылы шығарылды1970Африкалық күнSpectator1971Тынышдық1971Доллар Брэнд триосы Киппи Мокетсимен1972Ежелгі АфрикаJAPOКөптеген тректер соло фортепиано; бір бөлім соло флейта; концертте; 1974 жылы шығарылды1973Африкалық портреттерSackvilleСоло фортепиано1973СангомаSackvilleСоло фортепиано1973ЕстеліктерPhilipsСоло фортепиано1973Африкалық ғарыш бағдарламасыEnjaХамиет Блуитт (баритон саксофон), Роланд Александр (тенор саксофон, гармоника), Джон Стабблфилд (тенор саксофон), Сонни Фортун және Карлос Уорд (альт саксофон, флейта), Сесил Бриджуотер, Энрико Рава және Чарльз Салливан (труба), Киани Завади (тромбон), Сесил МакБи (бас), Рой Брукс (перкуссия)1973Дюк Эллингтондағы одаWest WindСоло фортепиано1973Африкадан жақсы жаңалықтарEnjaДжонни Дьяни (бас, қоңыраулар) кіретін дуэт1973Босвелл концерті 1973ColombaБеа Бенджаминмен1974Африкалық жеңіл желEast WindСоло фортепиано1974Африкадағы жер асты1974Манненберг – "Онда болады"The SunБазил Коэтзе (тенор саксофон), Робби Янсен (альт саксофон және флейта), Пол Майклс (бас), Монти Вебер (добыл) кіретін квинтет; Chiaroscuro арқылы қайта шығарылды - Capetown Fringe1975Африкалық шөптерThe SunБір трек трио, қалған екі трек - септет; Chiaroscuro арқылы қайта шығарылды - Soweto1976Баняна – Африка балаларыEnjaСесил МакБи (бас) және Рой Брукс (добыл) кіретін трио; Ибрагим бір тректе сопрано саксофонда орындайды және ән айтады1976Қара шаңқыChiaroscuroБазил Манненберг Коэтзе (тенор саксофон), басқалар1977СаяхатChiaroscuroДон Черри (труба), Карлос Уорд (альт саксофон), Талиб Рини (альт саксофон, гобой), Хамиет Блуитт (баритон саксофон, кларнет), Джонни Дьяни (бас), Эд Блэквелл және Рой Брукс (добыл), Джон Бетш және Клод Джонс (перкуссия)1977Естелік ағындарыBaystateМакс Роуч (добыл) кіретін дуэт1977Африкалық ритм1978Жаңа елдерге гимнDenonСоло фортепиано1978ДуэтDenonАрчи Шепп (тенор саксофон, альт саксофон, сопрано саксофон) кіретін дуэт1978АвтобиографияPlainisphareСоло фортепиано; концертте1978НисаAfrican Violets1979Африкадан эхоEnjaДжонни Дьяни (бас) кіретін дуэт1979Африкалық базарElektra12 адамдық тобымен1979Африка – Көз жасы мен күлкіEnjaТалиб Кадр (альт саксофон, сопрано саксофон), Грег Браун (бас), Джон Бетш (добыл) кіретін квартет; Ибрагим сонымен қатар вокал мен сопрано саксофонда орындайды1980Доллар Брэнд МонтрёдеEnjaКарлос Уорд (альт саксофон, флейта), Крейг Харрис (тромбон), Алонзо Гарденер (электр бас), Андре Строберт (добыл) кіретін квинтет; концертте1980МацидисоPläneСоло фортепиано; концертте1980Оңтүстік Африка күншігіPläneСоло фортепиано; Ибрагим кейбір тректерде вокал қосады; концертте1981Дюк Эллингтондағы естеліктерBlack & BlueКарлос Уорд (альт саксофон, флейта), Рачим Асур Саху (бас), Андре Строберт (добыл) кіретін квартет1982Африкалық таңEnjaСоло фортепиано1982Жаз сахнасы Берлин '82RepertoireСоло фортепиано; концертте1983ЭкаяEkapaЧарльз Дэвис (баритон саксофон), Рикки Форд (тенор саксофон), Карлос Уорд (альт саксофон), Дик Гриффин (тромбон), Сесил МакБи (бас), Бен Райли (добыл) кіретін септет1983ЗимбабвеEnjaКарлос Уорд (альт саксофон, флейта), Эссиет Окун Эссиет (бас), Дон Мамфорд (добыл) кіретін квартет; Ибрагим сонымен қатар сопрано саксофонда орындайды1985Ежелгі құдықтан суTiptoeКарлос Уорд (альт саксофон, флейта), Дик Гриффин (тромбон), Рикки Форд (тенор саксофон), Чарльз Дэвис (баритон саксофон), Дэвид Уильямс (бас), Бен Райли (добыл) кіретін септет1986Оңтүстік АфрикаКарлос Уорд (альт саксофон), Эссиет Окун Эссиет (бас), Дон Мамфорд (добыл), Джонни Классенс (вокал); концертте1988МиндифEnja"Шоколад" фильміне саундтрек ретінде жазылған1989Африка өзеніEnjaДжон Стабблфилд (тенор саксофон, флейта), Хорас Александр Янг (альт саксофон, сопрано саксофон, пикколо), Ховард Джонсон (туба, баритон саксофон, труба), Робин Юбэнкс (тромбон), Бастер Уильямс (бас), Брайан Абрахамс (добыл)1990Қорқыныш жоқ, өлмеймінEnjaФильм саундтрегі1991Мантра режиміEnjaРобби Янсен (альт саксофон, баритон саксофон, флейта), Базил Коэтзе (тенор саксофон), Джонни Мекоа (труба), Эррол Дайерс (гитара), Спенсер Мбаду (бас), Монти Вебер (добыл) кіретін септет1991Шөл гүлдеріСоло фортепиано1993Книсна көгіTiptoeСоло фортепиано және басқа да аспаптар1995ЯронаTiptoeМаркус Маклаурин (бас), Джордж Джонсон (добыл) кіретін трио1997Кейптаун гүлдеріTiptoeМаркус Маклаурин (бас), Джордж Грей (добыл) кіретін трио1997Кейптаунға қайта кіруTiptoe/EnjaФейя Факу (труба), Маркус Маклаурин (бас), Джордж Грей (добыл) кіретін квартет1997Африкалық сюитаBelden Bullock (бас), Джордж Грей (добыл), скрипкалар1998Африкалық симфонияEnjaОркестрмен1998Қалашық бір рет тағыSeptet1998Африка дауысы2000Экая ЛодумоTiptoeNDR Big Band-імен; концертте2001Африкалық магияEnjaBelden Bullock (бас), Sipho Kunene (добыл) кіретін трио; концертте2008СензоSunnysideСоло фортепиано2008БомбеллаSunnysideWDR Big Band-імен; концертте2010Сото көгіSunnysideДжейсон Маршалл (баритон саксофон), Кит Лофтис (тенор саксофон), Клив Гайтон (альт саксофон, флейта), Андре Мерчисон (тромбон), Belden Bullock (бас), Джордж Грей (добыл)2012–13Мукаши: Ертеде болған шақSunnysideКлив Гайтон (саксофон, флейта, кларнет), Эуген Базижан және Скотт Роллер (виолончель); Ибрагим сонымен қатар вокал мен флейтада орындайды2014Ән – менің тарихымIntuition/SunnysideКөптеген тректер соло фортепиано; екі трек саксофон2019Тепе-теңдікGearboxEkaya (Noah Jackson, Alec Dankworth, Will Terrill, Adam Glasser, Cleave Guyton Jr., Lance Bryant, Andrae Murchison, Marshall McDonald) кіретін квартет2019Арман уақытыEnja Соло фортепиано; концертте2020Соло тұдырғыGearbox Соло фортепиано20233GearboxТрио; концерттегі 2-том