Кіріспе

2002 жылы Хаббл ғарыш телескобына американдық ұшқыштармен жасалған ғарышқа ұшу

STS 109 (SM3B) – 2002 жылдың 1 наурызында Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылған ғарыш шаттлының миссиясы. Бұл ғарыш шаттлы бағдарламасының 108-ші миссиясы және «Колумбия» орбиталық кемесінің 27-ші ұшуы болды. Бұл «Колумбия» орбиталық кемесінің тағдырлы STS 107 миссиясына дейінгі соңғы сәтті миссиясы еді, ол «Колумбия» апаттарына әкеп соқты. Хаббл ғарыш телескопы (HST) 1990 жылдың 25 сәуірінде STS 31 миссиясы барысында орбитаға шығарылды. Бастапқыда 15 жыл бойы жұмыс істеуге есептелген, оның миссиясына басынан бастап мерзімдік қызмет көрсету және жаңарту жоспарлары енгізілді. 1997 жылдың ақпан айында STS 82 экипажы екінші жоспарланған қызмет көрсету миссиясын (SM2) сәтті аяқтағаннан кейін телескоптың алты гироскобының үшеуі бұзылды. НАСА үшінші жоспарланған қызмет көрсету миссиясын екі бөлікке – SM3A және SM3B – бөлуге шешім қабылдады. Бесінші және соңғы қызмет көрсету миссиясы, STS 125 (SM4) 2009 жылдың 11 мамырында ұшырылды. SM4 кезінде атқарылған жұмыстар HST-ді 2021 жылға дейін жұмыс істеуге мүмкіндік берді.

Экипаждың отыру орындары

1–4 орындықтар Ұшу палубасында. 5–7 орындықтар Ортаңғы палубада. S1АлтманАлтманS2КэриКэриS3ГрунсфельдЛиннеханS4КерриКерриS5ЛиннеханГрунсфельдS6НьюманНьюманS7МассиминоМассимино

Миссияның басты оқиғалары

STS 109 миссиясының мақсаты Хаббл ғарыш телескопына (HST) қызмет көрсету болды. Бұл Колумбияның екі жарым жылдық кеңейтілген модификациядан кейінгі алғашқы ұшуы болды (оның соңғы миссиясы STS 93). Миссия барысында экипаж жаңа ғылыми құрал – Advanced Camera for Surveys (ACS) зерттеу камерасын, жаңа қатты күн батареяларын (SA3), жаңа қуатты басқару блогын (PCU) және жақын инфрақызыл камера мен көп нысанды спектрометр (NICMOS) үшін тәжірибелік криосуытқышты орнатты. Сондай-ақ, Колумбия Хаббл ғарыш телескопының орбитасын жоғарылатты. STS 109 астронавттары Хаббл ғарыш телескопын қызмет көрсету және жаңарту үшін бес күн қатарынан бес рет ғарышқа шықты. Ғарышкерлер Колумбиядағы экипаж мүшелерінен көмек алды. Керри шаттлдың манипуляторын басқарды, ал Алтман оның дубликаты болды. Кэри мен Алтман ғарыштан тыс жұмыстарды бейне және фотосуреттерге түсірді. Ғарыштан тыс жұмыстардың нәтижелеріне жаңа күн батареяларын, жаңа камераны, жаңа қуатты басқару блогын, реакциялық дөңгелек жинағын және NICMOS құрылғысы үшін экспериментальды салқындату жүйесін орнату кірді. STS 109 миссиясы кезінде ғарыштан тыс жұмыстарға барлығы 35 сағат 55 минут жұмсалды. STS 109 миссиясынан кейін Хабблға қызмет көрсету үшін төрт ғарыш миссиясы барысында (STS 61, STS 82, STS 103 және STS 125) барлығы 18 ғарыштан тыс жұмыс орындалды, онда 14 астронавт 129 сағат 10 минут жұмсады. Колумбия Кеннеди ғарыш орталығына жиырма жетінші және соңғы сәтті қонды, себебі келесі миссиясы STS 107 кезінде қайта кірген кезде жанып, барлық экипаж мүшелері қаза болды. STS 109 түнгі ұшыру болып есептеледі, себебі күн шығуы 6:47-де болса, Колумбия 6:22-де, күн шығудан 25 минут бұрын ұшырылды.