Кіріспе

Ирланд-американдық сәулетші (1755–1831) оның ұлы, американдық заңгер.

Джеймс Хобан (1755 – 8 желтоқсан 1831) – Ақ үйді жобалауымен әйгілі болған ирланд-американдық сәулетші.

Ерте өмір және білім

Хобан - Ирландияның Килкенни графтығындағы Десарт сотының иелігінде өскен римдік католик. Ол 1779 жылға дейін дөңгелек жасаушы және ағаш ұстасы болып жұмыс істеді, содан кейін Дублин қоғамының Графтон көшесіндегі Сурет мектебіне қабылданды және Томас Айвориден оқыды. Ол оқуда өте жақсы нәтижелер көрсетті және 1780 жылдың қараша айында Дублин қоғамынан «Тіректер, баспалдақтар және шатырлар» суреті үшін Лейнстер герцогінің құрметті медалін алды. Хобан 1779 жылдан бастап Америкаға кеткенге дейін, шамамен 1785 жылы, Айворидің шәкірті болды. Хобан 1787 жылдың сәуір айына дейін Оңтүстік Каролинаға келді, онда ол көптеген ғимараттарды жобалады, соның ішінде 1790 және 1792 жылдар аралығында салынған Чарльстон округінің сотын, ол 1753 жылы салынған және 1788 жылы өртенген бұрынғы Оңтүстік Каролина штатының үйінің орнында тұрғызылды.

Мансап

Америка Тәуелсіздік соғысынан кейін Хобан АҚШ-қа эмиграциялап, 1785 жылы Филадельфияда сәулетші ретінде орнықты. Президент Джордж Вашингтон Хобанның Оңтүстік сапарындағы жұмысына жоғары баға берді. Вашингтон 1791 жылдың мамырында Чарльстонда Хобанмен кездесіп, 1792 жылдың маусымында архитекторды сол кезде ұлттың астанасы болған Филадельфияға шақырды. 1792 жылдың шілдесінде Хобан Ақ үйдің дизайны бойынша конкурстың жеңімпазы атанды. Оның алғашқы дизайны үш қабатты фасады және тоғыз бөлімі бар Чарльстаун сот үйіне ұқсас болды. Вашингтонның ықпалымен Хобан оны екі қабатты, он бір бөлімі бар фасадына өзгертіп, Вашингтонның талабы бойынша президенттік резиденцияның барлық сыртқы қабырғасын таспен қаптады. Хобанның сақталған суреттерінің конкурстан шыққан-шықпағаны әлі белгісіз. Хобанның Ақ үйдің құрылысында ағаш шеберлері ретінде жұмыс істеген кем дегенде үш құлы болды. Олардың есімдері "Бен, Дэниел және Питер" деп тіркелген және Хобанның жалақы тізімінде кездеседі. Хобан Уильям Торнтон жобалаған АҚШ Капитолийінде жұмыс істеген басқарушы архитекторлардың бірі болды және The Octagon House архитектурасын қадағалады. Хобан өмірінің соңына дейін Вашингтонда тұрып, қоғамдық ғимараттар мен мемлекеттік жобалар, соның ішінде жолдар мен көпірлерде жұмыс істеді. Хобан масондыққа мүше болған. Хобанның 1824 жылы Ирландиядағы Килмоганни маңында Россенарра үйін жобалағаны да айтылады. Хобанның әйелі Сусанна Сеуолл Джорджтаун қалалық тавернасының белгілі иесі Клемент Сеуоллдың қарындасы болды. Ол Тәуелсіздік соғысы кезінде Мэриленд полкінде 19 жасында сержант болып әскери қызметке қабылданды, алты айдан кейін прапорщик болып жоғарылатылып, Германтаун шайқасында ауыр жарақат алды. Вашингтонға 1802 жылы шектеулі өзін-өзі басқару құқығы берілгеннен кейін, Хобан өмірінің көп бөлігінде 12 мүшелі қалалық кеңесте қызмет етті, Ақ үйді қайта жаңарту жылдарынан басқа. Хобан қалалық католик мекемелерінің дамуына да қатысты, соның ішінде оның ұлы иезуиттер қауымының мүшесі болған Джорджтаун университеті, Санкт-Патрик шіркеуі және Баллираггеттен келген Тереза Лаллор құрған Джорджтаун визитация монастыры.

Еске алу рәсімі

2008 жылы оның туғанына 250 жыл толуына орай көптеген іс-шаралар ұйымдастырылды. 2008 жылы Джеймс Хобанның туған жеріне жақын жерде оның құрметіне ескерткіш орнатылып, Ақ үйдің келушілер орталығында оның өміріне арналған ірі көрме өтті. «Dublin Made Him» – Хобанның құрметіне өткізілген бір күндік ғылыми кеңес 2008 жылдың 3 қазанында Ирландияның Дублин қаласындағы Корольдік Дублин қоғамында өтті. Оны Ақ үйдің тарихи қауымдастығы, АҚШ-тың Ирландиядағы елшілігі және АҚШ мен Ирландияның Джеймс Хобан қоғамдарымен бірлесіп RDS ұйымдастырды.