Кіріспе
Американдық сәулетші Данкмар Адлер (3 шілде 1844 – 16 сәуір 1900) – Германияда туған американдық сәулетші және азаматтық инженер. Ол Луис Салливанмен болған он бес жылдық серіктестігімен ең жақсы танымал, олар осы кезеңде сыртқы дизайнында болат қаңқасын айқын көрсеткен, ықпалды көкжайларды жобалады: Миссури штатының Сент-Луис қаласындағы Уэйнрайт ғимараты (1891), Чикаго қор биржасы ғимараты (1894) және Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы Гарантия ғимараты (1896).
Dankmar Adler (July 3, 1844 – April 16, 1900) was a German born American architect and civil engineer. He is best known for his fifteen year partnership with Louis Sullivan, during which they designed influential skyscrapers that boldly addressed their steel skeleton through their exterior design: the Wainwright Building in St. Louis, Missouri (1891), the Chicago Stock Exchange Building (1894), and the Guaranty Building in Buffalo, New York (1896).
Алғашқы жылдар
Адлер Германияның Штудтленгсфельд қаласында дүниеге келді; оның анасы Сара Элиел, ол туған кезде қайтыс болды. 1854 жылы ол әкесі Лейбман Адлермен бірге Америка Құрама Штаттарына келді. Олар Детройтқа қоныстанды, ал Лейбман Бет-Эл қауымының раввині болды. Соңынан олар Чикагоға көшіп кетті. Адлер Детройт қаласында және Энн-Арборда біраз бастауыш білім алды, содан кейін суретші болу үшін мектепті тастады.
Мансап
Адлер Азамат соғысы кезінде Одақ армиясында 1-ші Иллинойс жеңіл артиллерия полкінің "М" батареясында қызмет етті. Ол қатардағы сарбаз болған. Чаттануга және Атланта кампанияларында инженерлік жұмыстар атқарды. Соғыстан кейін Чикагода архитектор болып жұмыс істеді, бастапқыда Август Бауэрмен, содан кейін Озиас С. Киннимен бірлесіп жұмыс істеді. 1871 жылы Адлер Эдвард Берлингпен серіктестік құрды, оның нәтижесінде 100-ден астам ғимарат салынды. Көп ұзамай Адлер өз фирмасын ашты. 1880 жылы Луи Салливанды суретші және дизайнер ретінде жұмысқа алып, үш жылдан кейін серіктес етті. Адлер мен Салливанның серіктестігі ұзаққа солмады; 1893 жылғы экономикалық дағдарыстың олардың архитектуралық практикасына тигізген кері әсері және Адлердің екі ұлын фирмаға кіргізу ниеті Салливанмен араздасуға себеп болды. Нәтижесінде Адлер серіктестіктен шығып, инженер және сатушы болып лифт фирмасына қосылды. Біраз уақыттан кейін Адлер екі ұлымен бірлесіп архитектураға қайта оралды, бірақ Салливанмен бірге болған беделін ешқашан қайта иеленбеді. Адлер мен Салливанның аудитория ғимараты (1889) – керемет акустикалық инженерияның ерте мысалы, сондай-ақ олардың Кехилат Анше Маарив синагогасы да осыған жатады. Екеуі де Адлердің бұрынғы Орталық музыка залындағы жақсы акустиканы пайдаланды. Адлер акустика саласындағы танымал сарапшы болғанымен, өзінің ғимараттарының тамаша акустикалық қасиеттерін толыққанды түсіндіре алмады. Өзінің серіктесі Берлингпен және кейіннен Адлер мен Салливан серіктестігінде Адлер Ұлы Чикаго өртінен кейін Чикагоның көп бөлігін қайта құруға зор үлес қосты. Адлер Чикаго архитектура мектебінің көшбасшысы саналады. Болаттан жасалған ғимараттар мен көкжиелектердегі жаңашылдық жетістіктерінен басқа, Данкмар Адлер мен Луи Салливан сәулетші Франк Ллойд Райттың ертедегі жұмыс берушілері және ұстаздары болды. Райт Адлерді тұрақты түрде мақтап ("Америкалық инженер", менің "Ұлы бастығым") Салливанды "жақын ұстазым" деп атағаннан да асып түсті. Адлер жобалаған соңғы маңызды ғимарат – Ишая ғибадатханасы.