Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Келлс ( /kɛlz/ ) – Ирландияның Мит графтығындағы қала. Қала М3 тас жолынан, Наван қаласынан және Дублиннен шалқара орналасқан. Мит графтығының басқа қалалары сияқты, ол Дублиннің қала маңындағы аймағында жатыр және 2022 жылғы халық санауы бойынша халқы 6 608 адамды құрады. Бұл елді мекендегі дүн немесе бекініс атауының ертедегі нұсқасы Куль Сибриль болған, бұл бекініс қазіргі Келлстің орталық бөлігінде орналасқан болуы мүмкін.
Kells ('/k//ɛ//l//z/; ) is a town in County Meath, Ireland. The town lies off the M3 motorway, from Navan and from Dublin. Along with other towns in County Meath, it is within the commuter belt for Dublin, and had a population of 6,608 as of the 2022 census. An early name for a dún or fort at the settlement was Cúil Sibrille, this fort probably being located in the centre of present day Kells.
Тарих
Келс монастырь болғанға дейін, ол Жоғары король Кормак мак Эйрттің Тара төбесінен резиденциясын көшірген патшалық орын болған. Ғалымдар оның себептерін әлі анықтай алмай отыр. Келлс – Тарадан басталатын бес ежелгі жолдың бірінде маңызды орын болды. Бұл жол Slí nan nAssail деп аталып, Тарадан Роскоммон графтығындағы Раткроганға дейін созылған, ол да патшалық орын саналған. Шамамен 560 жылы Солтүстік Уи Неилл әулетінің ханзадасы Колмцилл (кейін Колумба аталған) өзінің туысы, Жоғары король Диармуид МакКарроллға қарсы жасалған әрекетті өтеу ретінде Келлс иелігіне ие болды. Ол оған Ceannanus бекінісін берді, онда монастырь құруға рұқсат берді. Қазіргі Келлс монастыры шамамен 804 жылы Ионадағы Әйет Колмцилл монастырының монахтары тарапынан құрылған деп есептеледі. Олар викингтердің шабуылынан қашу үшін келген. 1152 жылы Келлс синоды Колмциллдің монастырь шіркеуінің епархиялық шіркеуге айналу процесін аяқтады. Кейінгі синод Келлс мәртебесін приход деңгейіне төмендетті. 1182 жылы Нормандар Ирландияны басып алғаннан кейін Хью де Лейсиге Мит лордтығы берілді. Келлстегі діни орындар англо-нормандық үстемдік астында дамып келе берді. Он бесінші ғасырда Әйет Колумбаның приходы Мит архидиаконына және оның ізбасарларына берілді. Келлс Пэйлдің шекаралық гарнизондық қаласы болды және Брайфн патшалығы мен гиберно-нормандар (көптеген аралас некелер жасаған) арасындағы көптеген шайқастардың куәсі болды. 1561 жылдан 1801 жылға дейін Келлс сайлау округі Ирландияның Төменгі палатасына екі депутат жіберді. 1641 жылғы ирландтық көтерілісі кезінде О'Райли тайпасы Келлсті Палге шабуыл жасағанда өртеп жіберді. Ұлы ашаршылық кезеңінде Келлс халқы 1841 және 1851 жылғы халық санауы бойынша 38%-ға азайды. Жұмыс үйі мен инфекциялық аурухана толып кеткені туралы мәлімделді.
Before Kells was a monastery, it was the site of a royal site inhabited by the High King Cormac mac Airt who moved his residence from the Hill of Tara, for reasons scholars are not yet sure about. Kells was an important place on one of the five ancient roads that came out of Tara – this road being named Slí nan nAssail and which ran from Tara to Rathcrogan, another royal site, in County Roscommon. About 560 AD, Colmcille (later known as Columba) a prince of the royal house of the Northern Uí Néill family acquired Kells in recompense of a fault acted against him by his cousin the High King Diarmuid MacCarroll, who granted him the Dún of Ceannanus to establish a Monastery. The present monastery at Kells is thought to have been founded around 804 AD by monks from St Colmcille's monastery in Iona who were fleeing Viking invasions. In 1152, the Synod of Kells completed the transition of the Colmcille's establishment from a monastic church to a diocesan church. A later synod reduced the status of Kells to that of a parish. Following the Norman invasion of Ireland, Hugh de Lacy was granted the Lordship of Meath in 1182. The religious establishments at Kells continued to flourish under their Anglo Norman overlords. In the fifteenth century the parish of St. Columba's was granted to the Archdeacon of Meath and his successors. Kells became a border town garrison of the Pale and was the scene of many battles between the Kingdom of Breifne and the Hiberno Normans (who had heavily intermarried). From 1561 to 1801, the constituency of Kells returned two MPs to the Irish House of Commons. During the Irish rebellion of 1641, Kells was burned by the O'Reilly clan during their attacks on the Pale. The period of the Great Famine saw the population of Kells drop by 38% as measured by the census records of 1841 and 1851. The Workhouse and the Fever Hospital were described as full to overflowing.
Қызықты орындар
Келл монастырь орталығы, оның ішінде Келл дөңгелек мұнарасы, Әулие Колмсиллмен (сондай-ақ Колумба деп те аталады), Келл кітабымен (қазір Дублиндегі Тринити колледжінде сақталады) және Британ мұражайында көрсетілген Келл крозиерімен байланысты. Дөңгелек мұнара мен бес үлкен кельт айқышын бүгінге дейін көруге болады. Айқыштардың төртеуі Әулие Колумба шіркеуінің зиратында орналасқан. Ал қалған кельт айқышы мектеп автобусының қатысуымен болған апатқа дейін қызықты жол торабының ортасында тұрған. Қазір ол бұрынғы сот ғимаратының алдында. Шатыр айқышты ауа райынан қорғайды. Мұражай ішінде де оның көшірмесі сақталған. Әулие Колумба шіркеуінің зиратының жанында кішкентай тас шатырлы оратория орналасқан, ол Әулие Колмсилл үйі деп аталады. Бұл, шамамен, 11 ғасырға дейін сақталған. Монахтардың жатақтарына жоғарғы қабатқа баспалдақпен көтерілуге болады. Бұл кішкентай төртбұрышты ғимарат қаланың ең биік нүктелерінің бірінде орналасқан. Келл қаласынан тыс, Олдкастлге қарайтын жолда Ллойд төбесі орналасқан, ол Эннискиллендік Томас Ллойдтың есімімен аталады, ол 1688-91 жылдардағы Якобиттерге қарсы соғыстар кезінде үлкен Вильям әскерін осы жерге орналастырған. Осы жерде сондай-ақ 18 ғасырға жататын шамшырақ мұнарасы – Ллойд шпилі деп аталатын 30 метрлік ғимарат тұр. Мұнара төңірегіндегі аумақ қоғамдық саябақ (Халық саябағы) ретінде дамытылған, және оған Кедейлер қабірі кіреді. Онда жыл сайын мисса өткізіледі, ал зират 19 ғасырдағы және Ұлы ашаршылық кезіндегі шаруашылықтың өзгеруінен туған жұмыс үйлері мен шектен тыс кедейлікті еске салады.
The Kells monastic site, including the Kells Round Tower, is associated with St Colmcille (also known as Columba), the Book of Kells, now kept at Trinity College, Dublin, and the Kells Crozier, exhibited at the British Museum. The round tower and five large Celtic crosses can still be viewed today. Four of the crosses are in the churchyard of St Columba's Church. The other Celtic cross was positioned in the middle of a busy crossroads until an accident involving a school bus. It now stands in front of a former courthouse. A roof protects the cross from the elements. A replica also stands safe from the elements inside the museum. Close by the graveyard of St. Columba's church stands a small stone roofed oratory, known as St. Colmcille's House. This probably dates from the 11th century. Access to the monks' sleeping accommodation aloft is by ladder. This small rectangular building is positioned at one of the highest points in the town. Just outside the town of Kells on the road to Oldcastle is the hill of Lloyd, named after Thomas Lloyd of Enniskillen, who camped a large Williamite army here during the wars of 1688–91 against the Jacobites. Here also stands a 30m high building called the Spire of Lloyd, which is an 18th century lighthouse folly. The area around the tower has been developed as a community park (the People's Park), and includes the Paupers' Grave. Mass is celebrated there annually, and the cemetery is a reminder of the workhouse and extreme poverty engendered by changes in farming practice in the 19th century and during the Great Famine.
Халық саны
Ирландияның 2022 жылғы халық санауы бойынша Келс қаласының халқы 6 608 адамды құрады.
The population of Kells town, as of the 2022 census of Ireland, was 6,608.
Жолдар
2010 жылдың маусым айында жаңа тас жол ашылғанға дейін Келс ежелгі N3 тас жолындағы, күніне 18 000-нан астам көлік өткен, қыжылдаған қала болды. Келс қаласы N3 ұлттық басты тас жолы (Дублин, Каван, Эннискиллен және Баллишаннон) және N52 ұлттық екінші дәрежелі тас жолының (Дандалк, Тулламор және Ненаг) қала орталығынан өтуінен туындаған үлкен көлік торабы ретінде белгілі болды. Жаңа М3 тас жолы (2010 жылдың маусымында ашылды) Дублинге сапар уақытын, сондай-ақ қаладағы көліктер санын айтарлықтай қысқартады.
Until the opening of the new motorway in June 2010, Kells stood as a busy junction town on the old N3 road with over 18,000 vehicles passing through the town each day. Kells was a renowned traffic bottleneck from both the N3 national primary route (Dublin, Cavan, Enniskillen and Ballyshannon) and N52 national secondary route (Dundalk, Tullamore and Nenagh) passing through the town centre. The new M3 motorway (opened June 2010) significantly reduces the journey time to Dublin, as well as the numbers of vehicles in the town.
Автобус
Келл қаласына Bus Éireann компаниясының 109, 109A және 109X автобустарымен тұрақты автобус қызметі көрсетіледі, Дублиндегі Busáras стансасына жетуге шамамен 1,5 сағат уақыт кетеді. 2022 жылдың қазан айында Bus Éireann компаниясының Dundalk – Ardee бағытындағы 167 нөмірі Келл арқылы Муллингрге дейін ұзартылды. Әр бағытта күніне бірнеше рейс жұмыс істейді.
Kells is served by a regular bus service run by Bus Éireann, the 109, 109A and 109X, which takes about 1.5 hours to Busáras in Dublin. In October 2022 Bus Éireann's Dundalk to Ardee route 167 was extended to Mullingar via Kells. There are several services daily in each direction.
Теміржол
Олдкасл мен Дрогеда арасындағы Наван арқылы Олдкасл тармақ желісінде орналасқан алғашқы Келс теміржол станциясы 1853 жылдың 11 шілдесінде ашылды. 1958 жылдың 14 сәуірінде жолаушылар тасымалы үшін, ал 1963 жылдың 1 сәуірінде толық жабылды. "Meath on Track" ұйымы Наван теміржол қатынасын қайта жаңғыртуды және оны Дублинге дейін созуды көздеп отыр.
The original Kells railway station, located on the Oldcastle branch line between Oldcastle and Drogheda via Navan, opened on 11 July 1853. It was closed for passenger traffic on 14 April 1958 and finally for all traffic on 1 April 1963. "Meath on Track" are seeking reinstatement of the Navan railway link, and on to Dublin.
Фильм
"Қырғыншы бала" фильмі Хедфорт үйінде түсірілді. Келлсте түсірілген басқа фильмдердің ішінде "Оскарға" ұсынылған "Келлстің құпиясы" анимациялық фильмі бар. Голливуд актрисасы Морин О'Хара Келл қаласында туған. Оның әкесі Чарльз осы қаланың түлігі болған, бірақ Морин Дублинде өсті. Чарльз қаладағы Фаррелл көшесінің төменгі жағындағы үйдің бірінде дүниеге келді, қазір сол ғимаратта супермаркет, кілем сататын дүкен және пәтерлер орналасқан. Ол 2012 жылғы 26 мамырда қалаға келіп, қаланың құрметті азаматы атанып, өз ескертуінің ашылуына қатысты.
The Butcher Boy was filmed at Headfort House. Other films set in Kells include the Oscar nominated animated film The Secret of Kells. The Hollywood actress Maureen O'Hara was a native of Kells. Her father Charles came from the town, although Maureen grew up in Dublin. Charles was born in a house at the bottom of Farrell Street in the town, a building that now houses a supermarket, carpet shop and apartments. She visited the town on 26 May 2012 to receive the freedom of the town and to unveil a bust in her honour.
Оқиғалар
2014 жылдан бері Келс қаласы "Guth Gafa International Documentary Film Festival" деректі фильмдер фестиваліне үй иесі болып табылады. Келс қаласында Ирландиядағы жалғыз "Hay Festival" өтті, ол кейіннен қазіргі "Hinterlands" фестиваліне өзгерді.
Since 2014, Kells has been home to the documentary film festival, the "Guth Gafa International Documentary Film Festival". Hay Festival Kells was home to Ireland's only Hay Festival, which then transmuted into the current Hinterlands festival.
Білім
Сент-Сиранның Келс, Наван Роуд, Келс орта мектебі – 1988 жылдың қыркүйегінде алғаш ашылған және шамамен 640 оқушысы бар Келс қаласындағы аралас орта мектеп. Ол Христиан бауырларының орта мектебі мен Келс кәсіптік мектебінің бірігуі нәтижесінде құрылды. Еврика орта мектебі, Келс, Наван Роуд, Келс, 1924 жылы Келс қаласында Мерекелік әйелдер бауырларының қыздарға арналған орта білім беру мекемесі ретінде ашылды. Оқу орны 1956 жылы Еврика үйіне көшіріліп, 2019 жылға дейін сол жерде болды. Содан кейін Каван жолындағы жаңа салынған мектеп кампусына көшірілді. Сент-Колмильдің ұлдар ұлттық мектебі – Наван жолында орналасқан, тек ұлдарға арналған мектеп. Оны Христиан бауырлары 1845 жылдың 20 қаңтарында алғаш ашты. Қазіргі мектеп 1976 жылы ашылды, ал бауырластар 1985 жылы діни қызметке келушілердің азаюына байланысты мектептен шықты.
St. Ciaran's Community School Kells, Navan Road, Kells is a mixed secondary school in Kells which first opened in September 1988 and has around 640 students in attendance. It was first formed by the amalgamation of the Christian Brothers Secondary School and Kells Vocational School. Eureka secondary school Kells, Navan Road, Kells was first opened by Sisters of Mercy secondary education for girls in Kells in classrooms attached to the Convent in 1924. The school moved to a site at Eureka House in 1956 where it was situated until 2019 before moving to the newly built school campus on Cavan Road. St. Colmcille's Boys National school is an all boys school on the Navan Road, first opened by the Christian Brothers on 20 January 1845. The present school was opened in 1976 and the Brothers, because of a fall off in vocations, withdrew from the school in 1985.
Музыка
Бұл аймақтың ән жазушыларының ішінде "Қызыл ту" социалистік әнұранын жазған Джим Коннелл (1852 жылы Кроссакиелде туған) және "Иннисфри аралы" әнін жазған Дик Фаррелли (1916–1990) бар. Келл қаласынан шыққан басқа музыканттар: The Bothy Band, Relativity және Nightnoise топтарының мүшесі болған Михеал О’Домнаилл (1951–2006) және Horslips тобының барабаншысы Эмон Карр (1948 жылы туған). Ирландиялық инди-рок топтары Ham Sandwich және Turn да Келлмен байланысты.
Songwriters from the area include Jim Connell (b.1852 in Crossakiel) who wrote the Socialist anthem "The Red Flag", and Dick Farrelly (1916–1990), who wrote the "Isle of Innisfree". Other musicians from Kells include Mícheál Ó Domhnaill (1951–2006), who was a member of The Bothy Band, Relativity, and Nightnoise, and Eamon Carr (b.1948), who is the drummer in the band Horslips. Irish indie rock bands Ham Sandwich and Turn are also associated with Kells.