Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
9-шы Еуропа футбол чемпионаты
9th European association football championship
1992 жылғы УЕФА Еуропа футбол чемпионаты 1992 жылдың 10-26 маусымы аралығында Швецияда өтті. Бұл төрт жылда бір рет өткізілетін және УЕФА қолдауымен ұйымдастырылатын тоғызыншы УЕФА Еуропа чемпионаты болды. 1992 жылғы чемпионатты Дания ұтып алды, ол Югославия елдің тарауы және одан кейінгі қарулы қақтығыстар салдарынан дисквалификацияланғаннан кейін ғана қатысу құқығын алды. Финалдық турнирде сегіз ұлттық команда бақ сынасты. Жақында таратылған КСРО-ның құрама командасының орнында шыққан ТМД (Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы) ұлттық футбол құрамасы да турнирде өнер көрсетті. Бұл сондай-ақ, біріккен Германияның (финалда Даниядан 2:0 есебімен жеңілген) алғашқы ірі турнирі болды. Бұл турнирде тек сегіз команда қатысты, матч жеңімпазына екі ұпай берілді және кейіннен енгізілген артқы пас ережесінен бұрынғы соңғы чемпионат болды. 1996 жылы өткен келесі жарысқа 16 команда қатысып, жеңіске жеткен команда үш ұпай алды.
The 1992 UEFA European Football Championship was hosted by Sweden between 10 and 26 June 1992. It was the ninth UEFA European Championship, which is held every four years and supported by UEFA. Denmark won the 1992 championship, having qualified only after Yugoslavia was disqualified as a result of the breakup of the country and the ensuing warfare there. Eight national teams contested the final tournament. The CIS national football team (Commonwealth of Independent States), representing the recently dissolved Soviet Union, whose national team had qualified for the tournament, were present at the tournament. It was also the first major tournament in which the reunified Germany (who were beaten 2–0 by Denmark in the final) had competed. It was the last tournament with only eight participants, to award the winner of a match with only two points, and before the introduction of the back pass rule, the latter of which was brought in immediately after the tournament was completed. When the next competition was held in 1996, 16 teams were involved and were awarded three points for a win.
Ұсыныс беру процесі
1988 жылғы 16 желтоқсанда УЕФА Атқару комитетінің шешімі бойынша, Испания емес, Швеция турнирді қабылдауға таңдалды. Испанияның бұрыннан 1992 жылы Севильяда EXPO-ны және 1992 жылы Барселонада жазғы Олимпиада ойындарын өткізуге ие болғандықтан, мүмкіндігі шектеулі болды.
On 16 December 1988, following a decision made by the UEFA Executive Committee, Sweden was chosen over Spain to host the event. Spain was at a disadvantage as they had already been chosen to host the EXPO 1992 in Seville and the 1992 Summer Olympics in Barcelona.
Қорытынды
Сегіз команданың жетісі финалдық кезеңге ілікпелі болуы керек еді; Швеция турнирді қабылдаушы ел ретінде автоматты түрде қатысуға іліккен. Кеңес Одағы елдің таралуына аз уақыт қалғанда финалдық турнирге ілікті және Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы (ТМД) туы астында турнирге қатысты, ал кейін бұрынғы Кеңес республикалары жарысқаннан кейін өздерінің ұлттық құрамаларын құрды. ТМД құрамасы мына бұрынғы Кеңес елдерін өкілдік етті: Ресей, Украина, Беларусь, Қазақстан, Өзбекстан, Түрікменстан, Қырғызстан, Армения, Әзірбайжан, Молдова және Тәжікстан. 15 бұрынғы республиканың төртеуі ТМД құрамына кірмеді: Эстония, Латвия және Литва өз ойыншыларын жібермеді; Грузия сол кезде ТМД мүшесі болмаған, бірақ грузин Кахабер Цхададзе құрамаға енді. Алғашқыда Югославия финалдық кезеңге іліккен және FR Югославия ретінде қатысуға дайын болған, бірақ Югославия соғыстарының салдарынан команда дисквалификацияланды және Югославияның іріктеу тобында екінші орын алған Дания оның орнына қатысуға шақырылды. Англиямен тең ойнап, турнир иесі Швециядан жеңілгеннен кейін Дания топтағы соңғы матчында Францияны жеңіп, жартылай финалға өтті. Дания соңғы бес минутта 2:1 есебімен көшбасшы болды, бірақ Франк Рийкаардтың голы ойынды пенальтилер сериясына жеткізді; Дания қақпашысы Питер Шмейхел Марко ван Бастеннің соққысын сейіп, Данияға 5:4 есебімен жеңіс сыйлады және әлем чемпионы Германияға қарсы финалға жолдама алды. Дания финалда Джон Дженсен мен Ким Вилфорттың голдарымен 2:0 есебімен жеңіске жетіп, тұңғыш рет Еуропа чемпионы атанды.
Seven of the eight teams had to qualify for the final stage; Sweden qualified automatically as hosts of the event. The Soviet Union qualified for the final tournament shortly before the break up of the country, and took part in the tournament under the banner of the Commonwealth of Independent States (CIS), before the former Soviet republics formed their own national teams after the competition. The CIS team represented the following former Soviet nations: Russia, Ukraine, Belarus, Kazakhstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kyrgyzstan, Armenia, Azerbaijan, Moldova, and Tajikistan. Four out of 15 ex republics were not members of the CIS: Estonia, Latvia and Lithuania did not send their players; Georgia was not a member of the CIS at the time, but Georgian Kakhaber Tskhadadze was a part of the squad. Originally, Yugoslavia qualified for the final stage and were about to participate as FR Yugoslavia, but due to the Yugoslav Wars, the team was disqualified and Denmark, as the runners up from Yugoslavia's qualifying group, was invited to take part instead. After a draw with England and a loss to host nation Sweden, Denmark beat France in their final group match to qualify for the semi finals, where they faced the reigning European champions, the Netherlands. Denmark led 2–1 going into the last five minutes, but a Frank Rijkaard equaliser meant the game went to a penalty shoot out; Danish goalkeeper Peter Schmeichel saved Marco van Basten's kick, giving Denmark a 5–4 win on penalties and a place in the final against the reigning world champions, Germany. Denmark won the final 2–0 with goals from John Jensen and Kim Vilfort in either half to claim their first European title.
Біліктілік
Шотландия мен Швеция әлем чемпионатына қатысып жүргенмен, тұңғыш рет турнирде өнер көрсетті. Франция өздері төртіншілік таңбаны алған бірінші Еуропа чемпионатына қатысты. Олар өткен турнирде ойнамағаннан кейін бұл ойынға шықты. 2024 жылға дейін Чехия (бұрынғы Чехословакия), Италия, Португалия және Испания Еуропа чемпионатына соңғы рет осы жолы ілікпеді.
Scotland and the hosts Sweden made their respective debuts despite having already made many appearances at the World Cup. France qualified for the first Euro in which they were not the hosts. They played after missing the previous tournament. As of 2024, this was the last time the Czech Republic (then Czechoslovakia), Italy, Portugal and Spain failed to qualify for the European Championship finals.
Ұжымдар
Әр ұлттық команда 20 ойыншыдан құралған тізім ұсынуға міндетті болды.
Each national team had to submit a squad of 20 players.
Жарыс шашы
Adidas Etrusco Unico турнирдің ресми ойын допы ретінде қолданылды. Бұл доп бұрын 1990 жылғы ФИФА Әлем Кубогында пайдаланылған.
Adidas Etrusco Unico was used as the official match ball of the tournament. The ball was previously used in the 1990 FIFA World Cup.
Топтық кезең
Әр топтың бірінші екі орынды алған командалары жартылай финалға өтеді, ал әр топтың соңғы екі командасы турнирден шығарылады. Барлық уақыт жергілікті, CEST (UTC+2) бойынша көрсетілген.
The teams finishing in the top two positions in each of the two groups progress to the semi finals, while the bottom two teams in each group were eliminated from the tournament. All times are local, CEST (UTC+2).
Нокаут кезеңі
Нокаут кезеңінде, қажет болған жағдайда жеңімпазды анықтау үшін қосымша уақыт және пенальти сериясы қолданылды. 1984 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатынан бергі барлық турнирлерде үшінші орын үшін матч өткізілмеді. Барлық уақыт жергілікті CEST (UTC+2) уақыты бойынша көрсетілген.
In the knockout phase, extra time and a penalty shoot out were used to decide the winner if necessary. As with every tournament since UEFA Euro 1984, there was no third place play off. All times are local, CEST (UTC+2).
Девиз және негізгі ән
"Кішкентай - әдемі" - бұл конкурстың ресми ұраны болды.
Small is Beautiful was the official slogan of the contest.