Кіріспе
Коллекционерлерге арналған таңбаланған конверт.
Филателиялық қаптама – коллекциялық зат жасау мақсатымен марка(лар) мен мекенжайы бар және почта жүйесі арқылы жіберілетін конверт. Марка жинаушылар өзара және өздеріне пошта жіберуді ерте бастады, ал филателиялық пошта 19 ғасырдың соңынан бері белгілі. Кейбір коллекционерлер филателиялық қаптамаларға, әсіресе бірінші күнгі қаптамалар мен кашелі қаптамаларға маманданса, ал басқалары оларды нақты қолданысты көрсете алмайтын жасалма заттар деп санайды және көбінесе нақты коммерциялық қолданысқа жатқан қаптамаларға жоғары баға төлейді. Дегенмен, марка жинаушылар жіберген пошта, қайтадан көруді ойламай жіберілген пошта сияқты, толыққанды почталық жіберу болып табылады. Филателиялық қаптамаларға алғашқы әуе поштасы рейсінен және маркалар шығарылуының бірінші күнінен жіберілген пошта кіреді. Жылдар бойы көптеген көрмелер өткізілді, онда арнайы пошта таңбалары жасалды және көрме күні пошта жіберуге болатын пошта бөлімі құрылды. Кез келген басқа нақты пошта жіберу сияқты, осы қаптамаларда сол дәуірдің пошта маркалары мен штампалары бар және олар ресми почта жүйесі арқылы өңделіп, жеткізілді. Филателиялық қаптамалар көбінесе кездейсоқ жіберілген қаптамалардан гөрі тарихи маңызға ие, себебі олар маңызды немесе ерекше оқиға болған жерден, мысалы, сайлау немесе ғарышқа ұшыру сияқты күндері жіберіледі.
Филателикалық қаптамаларды анықтау
Филателиялық конверттерді көру әдетте өте оңай, бірақ кейде тәжірибесіз филателистер оларды байқамай қалуы мүмкін. Олардың белгілері: Конверт әлі де жабық және ішіндегісіз болып көрінеді. Қолданылған маркалар қолданылған пошта қызметі үшін қажеттіден әлдеқайда көп. Конверт белгілі дилерге адрестелген. Маркалар бір шығарылымның толық жиынтығын қамтиды, мүмкін құны бойынша реттелген. Маркалар өте аккуратты жабыстырылған және/немесе пошта таңбасы маркалардың көп бөлігін жасырмау үшін өте мұқият қойылғандай көрінеді. Конвертте, әдетте конверттің сол жақ бөлігінде, арнайы белгі немесе дизайн болады. Адрес кішкентай резеңке мөрден немесе желімделген таңбадан тұрады, ол конверттің төменгі оң жақ бұрышында орналасқан. Конвертте маркалардың сирек кездесетін комбинациясы бар, мысалы, көп жылдар арасында шығарылған маркалар. Көптеген филателистер нағыз коммерциялық конверттерді филателиялық мақсатта жасалған конверттерге артық көреді, бірақ филателиялық конверттер басқа конверттердің аз болуы мүмкін елдер мен дәуірлердегі коллекцияларда қабылдануы мүмкін. Конверт жасалма болса да, ол белгілі бір елден басқа конверттер сияқты бірдей пошта жүйесі арқылы жіберілген пошта жөнелтімі болып табылады, онда пошта маркасы мен пошта таңбасы бар, және көбінесе қайтару ниеті жоқ конверттерге қарағанда тарихи маңызы зор.
The cover is still sealed and appears to be empty. The stamps used are far above that needed for the postal service used. The cover is addressed to a well known dealer. The stamps include a full set of one particular issue, possibly applied in order of value. The stamps are applied very tidily and/or the postmark appears to have been very carefully applied so as not to obscure too much of the stamps. The cover bears a cachet or special design, usually on the left side portion of the envelope. The address consists of a small rubber stamp or adhesive label in the bottom right hand corner of the cover. The cover has a rarely seen combination of stamps, for instance with stamps that were issued many years apart. While many philatelists prefer genuine commercial covers to philatelically contrived covers, philatelic covers may still be acceptable in collections of countries and eras where few other covers exist. Whether the cover was contrived or not, it is still an item of mail sent through the same postal system as other covers from a given country, with a postage stamp(s) and postmark, and is often more historically significant than covers set with no intention of recovery.
Танымал филателиялық қаптамалар
Әртүрлі типтегі конверттер, көбінесе коллекционерлер, тарихшылар немесе басқа да хоббишілер дайындайды, зор тарихи маңызға ие және жіберілген хаттың мақсатына қарамастан, кейде өздері жеке атаққа немесе танымалдыққа ие болады.
Цеппелин поштасы
Филателиялық қаптамалардың ең анық мысалдарының бірі – Цеппелин почтасы. Бұл 1930 жылдары цеппелиндерде тасымалданған, ерекше штамптар мен басқа да арнайы белгілері бар қаптамалар. Жаңа цеппелиндер Атлант мұхиты арқылы хат жеткізудің ең жылдам тәсілі болғандықтан, олар көптеген хаттарды тасымалдады. Цеппелиндерге байланысты қызу қызығушылықтың арқасында, кемелермен тасымалданған хаттардың көп бөлігі Цеппелиннің алғашқы рейсіне арналған қаптамалар болды. Цеппелиннің хат жеткізу жүйесіне қаржыны сол дәуірдегі коллекционерлер мен басқа да әуесқойлар жинады. Жылдам хат жеткізу қызметінің арқасында осы кемелерде көптеген коммерциялық хаттар болды. Атлант мұхиты арқылы хат тасымалдау мерзімі апталармен өлшенбей, бірнеше күнге дейін қысқарды. 1936 жылы «Хинденбургтің» 2,5 күндік қызметі Еуропа мен Солтүстік Америка арасында хат жіберудің ең жылдам жолы болды.
Бірінші рейс поштасы
Әуе қатынасының пайда болуымен бірге, ұшақтар жер шарының алыс жерлеріне хат-хабар тасымалдауды көп ұзамай бастады. АҚШ және Германияда әуе поштасының жеткізілуі АҚШ астронавттарының айға алғашқы сапарларына қарағанда ұлттық қуаныш пен той-думанмен қарсы алынды. Осылайша, көптеген адамдар осы тарихи оқиғаның естелігі ретінде осы рейстермен өздеріне немесе достарына филателиялық хаттар жіберді. Алғашқы рейсте тасымалданған конверттер өте танымал және кейбір жағдайларда мәшһүр. АҚШ-тағы алғашқы ресми әуе поштасы 1918 жылдың 15 мамырында Вашингтоннан Нью-Йоркке пошта тасымалдауды бастады. Қолданылған ұшақтар АҚШ армиясының Curtiss JN 4 "Дженни" екі қанатты ұшақтары болды, оларды әскери ұшқыштар Филадельфияда (Бюстлтон алаңы) аралық аялдамамен басқарды. Вашингтоннан алғашқы рейстің ұшып кетуіне президент Вудро Вильсон, АҚШ пошта басқармасының басшысы Альберт С. Берлсон және Әскери-теңіз күштерінің көмекші хатшысы Франклин Д. Рузвельт қатысты. Армия лейтенанты Джордж Л. Бойл #38262 ұшағымен бірінші солтүстік бағытты ұшуға таңдалды, бірақ ол күтілгендей сәтті аяқталмады.