Ханна Ньюкомб: Бейбітшілік зерттеушісі және қоғам қайраткерінің өмірі мен қызметі
Hanna Newcombe
Ханна Ньюкомб (1922-2011) – бейбіт зерттеулерге үлес қосқан канадалық ғалым, «Бейбітшілік зерттеулерінің шолулары» авторы, «Пирсон бейбітшілік медалінің» иегері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ханна Ньюкомб (5 ақпан 1922 – 10 сәуір 2011) – «Peace Research Abstracts» және «Peace Research Reviews» еңбектерінің бірлескен негізін қалаушы, 1997 жылғы Пирсон бейбітшілік медалінің иегері және 2007 жылы бейбітшілік зерттеулері мен халықаралық қатынастар саласындағы қызметі үшін Канада орденінің мүшесі болып сайланды.
Hanna Newcombe (February 5, 1922 – April 10, 2011) was the co founder of Peace Research Abstracts and Peace Research Reviews, was the recipient of the 1997 Pearson Medal of Peace and was elected a member of the Order of Canada in 2007 for her work in peace research and international relations.
Ерте өмір
Ньюкомб Ханна Хаммершлаг болып Прагада, Чехословакияда дүниеге келген. Ол Артур мен Паула Хаммершлагтың (құрметті есімі Сегер) жалғыз тірі қалған баласы болды; үлкен ағасы Георг шала жасында ас үйдегі қайғылы оқиғада қаза тапты. Оның балалық шағы мен ерте жасөспірімдік кезеңі Прагада өтті. Ол 17 жасқа келгенде нацистер Прагаға шабуыл жасады, осыған байланысты оның еврей ата-анасы 1939 жылы онымен бірге Канадаға эмиграция жасады. Оның әкесі астық импорттау бизнесі барысында танысқан байланыстар арқылы виза алуға қол жеткізді. Канадаға көшіп келу шарттары ретінде отбасы бірнеше жыл бойы Гримсби (Онтарио) маңындағы жеміс шаруашылығын басқарды, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Торонтоға көшіп келді. Ньюкомб 1945 жылы Макмастер университетінен ғылым бакалавры (B. Sc) дәрежесін алды. Ол күйеуі Алан Джордж Ньюкомбпен Макмастерде танысты, одан кейін екеуі де Торонто университетінде химия ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады.
Newcombe was born Hanna Hammerschlag in Prague, Czechoslovakia. She was the only surviving child of Arthur and Paula Hammerschlag (née Seger); an older brother, Georg, was killed in a tragic kitchen accident when he was a toddler. Her childhood and early adolescence were in Prague. When she was 17, the Nazis marched into Prague, prompting her Jewish parents to emigrate with her to Canada in 1939. Her father was able to obtain a visa through contacts made in the course of his business as an importer of grain. As a Canadian requirement of their immigration, the family managed a fruit farm near Grimsby, Ontario, for several years, moving to Toronto after the Second World War. Newcombe earned a B. Sc from McMaster University in 1945. She met her husband Alan George Newcombe at McMaster, and they then both went on to earn doctorates in chemistry from the University of Toronto.
Мансап
1950 жылы докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін Ньюкомб химиягер ретінде толық жұмыспен қамтылмады, себебі сол кезде балалы үйленген әйелдер жұмыс істемейді деп есептелді. 1951 жылы қызы Нора, ал 1953 жылы ұлы Джордж Торонтода дүниеге келді, онда Алан Онтарио ғылыми-зерттеу қорында жұмыс істеді. 1955 жылы Ньюкомбтар отбасы Онтарионың Гамильтон қаласына көшті, онда Алан қағаз өндірісі үшін фелт шығаратын Porritts & Spencer компаниясының ғылыми-зерттеу және даму директоры болып жұмысқа орналасты. 1956 жылы ұлы Иан дүниеге келді. Үш баласын тәрбиелеген кезеңде Ньюкомб химия пәнінен кейде оқытушы болып жұмыс істеді. Ол чех, неміс және ағылшын тілдері сияқты бірнеше тілді білу артықшылығын пайдаланып, ғылыми мақалаларды аударды. 1962 жылы ол қысқа ғана уақыт орта мектепте химия сабақтарын беріп көрді, бірақ оқушыларының пәніне деген қызығушылық танытпауы оны көңілді қалдырмады. Канадалық бейбітшілік зерттеу институтын құрған физик Норман Алкокпен танысқаннан кейін Ньюкомб өзінің тағдырын тапқанын сезді: ғылымды бейбітшілікке жету жолын жақсырақ түсіну үшін қолдану. Алан да көп ұзамай оған қосылып CPRI-де жұмыс істеді. Ньюкомбтар 1970-ші жылдардың соңында Онтарионың Дандас қаласында Бейбітшілік зерттеу институтын құрды. Канадалық бейбітшілік зерттеу және білім беру қауымдастығы да олардың бастамасы болды. Олар көп жыл бойы екі ғылыми журналға – Peace Research Abstracts және Peace Research Reviews – негіз салып, оларды шығарды. Сонымен қатар, Rideau көлдерінде орналасқан Grindstone аралында бейбітшілік зерттеулері бойынша жазғы институттар ұйымдастырды, ол Канадалық Достар қызметі комитеті басқаратын бейбітшілік білім беру орталығы болды. Ханна көптеген жылдар бойы Дүниежүзілік федералистік қозғалыста, Канадалық әйелдер дауысында және Канадалық достар діни қоғамында (квакерлер) белсенділік танытты. Ол сондай-ақ дүниежүзілік интеграцияны және қалалардың бауырластығын қолдады. Оның жазбалары философия, дін және ғылым тарихы сияқты көптеген тақырыптарды қамтыды.
After receiving her PhD in 1950, Newcombe never worked full time as a chemist, due in large part to the fact that, at that time, married women with children were not expected to work. Daughter Nora was born in 1951 and son George in 1953, both in Toronto, where Alan was working at the Ontario Research Foundation. In 1955, the Newcombes moved to Hamilton, Ontario, where Alan took a job as Director of Research and Development for Porritts & Spencer, a manufacturer of felts for paper making. Son Ian was born in 1956. While raising her three children, Newcombe worked occasionally as an instructor in chemistry. She also took advantage of her knowledge of several languages, including Czech, German and English, to translate scientific articles. In 1962, she briefly tried teaching high school chemistry, but was dismayed by her students' lack of interest in her subject. After meeting Norman Alcock, a physicist who had founded the Canadian Peace Research Institute, Newcombe realized that she had found her calling: the use of science to better understand the path to peace. Alan joined her in working for CPRI shortly thereafter. The Newcombes founded the Peace Research Institute in Dundas, Ontario in the late 1970s. The Canadian Peace Research and Education Association was also their initiative. They founded and published for many years two scholarly journals: Peace Research Abstracts and Peace Research Reviews. They also organized summer institutes on peace research at Grindstone Island, located in the Rideau Lakes, which was a center for peace education managed by the Canadian Friends Service Committee. Hanna was prominent for many decades in the World Federalist Movement, the Canadian Voice of Women, and the Canadian Religious Society of Friends (Quakers). She was also an advocate of mundialization and of twinning. Her writing ranged over many topics, including ruminations on philosophy, religion and the history of science.
Өлім
Ханна Ньюкомб 2011 жылғы 10 сәуірде таңертең Хамильтон қаласында қысқа аурудан кейін дүние салды, оның жанында ұлы Иан болды. Ол үш баласымен және жеті немересімен – Фелисе, Клэр, Талия, Пол, Эндрю, Коннор және Эрикпен қатты мақтанды. Дүниеден өтпес бұрын, ол немересінің жолда екенін білді және Фелистің ұлының (2011 жылдың тамызында туған Мейсон) өмір тізбегін жалғастыратынын білгеніне қуанды. Оның отбасы мен достары Макмастер университетінде Ньюкомб атындағы Бейбіт зерттеулер сыйлығын құрды, ол жыл сайын Бейбіт зерттеулер бойынша үздік студентке беріледі. Макмастерде оның жазбаларының электрондық архиві де бар. *"
Hanna Newcombe died in Hamilton in the early morning of April 10, 2011, after a short illness, with her son Ian at her bedside. She was very proud of her three children and of her seven grandchildren: Felice, Claire, Talia, Paul, Andrew, Connor and Eric. Before she died, she knew that she had a great grandchild on the way, and was thrilled to know that Felice's son (Mason, born in August 2011) would continue the great chain of being. Family and friends have endowed the Newcombe Prize in Peace Studies at McMaster University, which is given annually to an outstanding undergraduate in Peace Studies. McMaster is also the home of an electronic record of her writing available at *"