Жан Кабан: Француз физигі және оптика ғылымының зерттеушісі
Jean Cabannes
Жан Кабанн – француз физигі, оптика саласындағы маман. Газ молекулаларының жарықты таратуын зерттеген, таза газдардың жарық шашыратуын дәлелдеген ғалым.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз физигі (1885–1959)
French physicist (1885–1959)
Жан Кабанес (12 тамыз 1885 жылы туған – 31 қазан 1959 жылы қайтыс болған) – оптика саласында маманданған француз физигі.
Jean Cabannes (born 12 August 1885 – died 31 October 1959) was a French physicist specialising in optics.
Білім және мансап
Кабанес Ницца лицейінде оқыды және 1906 жылы École Normale Supérieure-ге түсті. 1910 жылдан 1914 жылға дейін Кабанес Экс-Марсель университетіндегі Шарль Фабри зертханасында Лорд Рейлидің 19 ғасырдың соңында газ молекулаларының жарықты қалай таратуы туралы көтерген мәселесі бойынша жұмыс істеді. 1914 жылы ол таза газдардың жарықты шашырататынын көрсетті. Бұл 1915 жылы Comptes Rendus журналында жарияланды. (Сілтемеге қараңыз.) Бірінші дүниежүзілік соғыс оның мансабын бес жылға тоқтатты. 1919 жылы Кабанес диссертациясын аяқтау үшін Фабридің зертханасына оралды, содан кейін Монпелье университетіне, одан соң Париж университетіне көшті. 1925 жылы ол Жан Дюфаймен бірге озон қабатының биіктігін есептеп шығарды. Кабанес, Пьер Доре және Ив Рокард 1928 жылы монохроматикалық жарықты таратуға қабілетті газдардың толқын ұзындығын да өзгерте алатынын ашқан ғалымдардың қатарында болды (Кабанес-Доре эффекті). Бұл құбылысты С.В. Раман мен К.С. Кришнан сұйықтықтарда, ал Г.С. Ландсберг пен Л.И. Мандельштам кристалдарда тәуелсіз түрде анықтады. Кабанес 1929 жылғы физика саласындағы Нобель сыйлығының үміткері болды (Шарль Фабри ұсынған), ол де Бройльге берілді, ал 1930 жылғы сыйлық К.В. Раманға берілді.
Cabannes studied at the Lycée de Nice and entered the École Normale Supérieure in 1906. From 1910 to 1914, Cabannes worked in the laboratory of Charles Fabry at Aix Marseille University on the topic launched by Lord Rayleigh at the end of the 19th century of how gas molecules diffused light. In 1914 he showed that pure gases could scatter light. This was published in Comptes Rendus in 1915. (Please see reference.) His career was then interrupted for five years by World War I. In 1919 Cabannes returned to Fabry's laboratory to complete his thesis, after which he moved to University of Montpellier, and later on to University of Paris. In 1925 he and Jean Dufay calculated the height of the ozone layer. Cabannes along with Pierre Daure and Yves Rocard were among the scientists who, in 1928, discovered that gases diffusing monochromatic light could also change their wavelength (the Cabannes Daure effect). This was identified independently by C. V. Raman and K. S. Krishnan in liquids, and by G. S. Landsberg and L. I. Mandelstam in crystals. Cabannes was among the candidates for the Nobel Prize in Physics of 1929 (proposed by Charles Fabry), which was awarded to de Broglie and the 1930 prize went to C. V. Raman.
Құрмет пен марапаттар
1949 жылы ол ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1924 жылы ол Prix Félix Robin сыйлығын алды, ал 1951 жылы Франция қорынан алғаш рет табысталған Prix des Trois Physiciens сыйлығымен марапатталды. Кабанес 1951 жылдан 1953 жылға дейін Франция астрономиялық қоғамының (SAF) президенті болды. Ай бетіндегі Кабанес кратері оның құрметіне аталды.
In 1949 he was elected a member of l'Académie des Sciences. In 1924 he received the Prix Félix Robin and in 1951 the first ever awarded Prix des Trois Physiciens from the Fondation de France. Cabannes was the President of the Société astronomique de France (SAF) (French astronomical society), from 1951 1953. The lunar crater Cabannes was named after him.
Жеке өмір
Ол Эжен Фабридің (1856–1944) қызына үйленді, Шарль Фабридің інісі, және төрт баланың әкесі болды, соның ішінде математик Анри Кабанн да бар еді.
He was married to a daughter of Eugène Fabry (1856–1944), brother of Charles Fabry, and was the father of four children, among whom was the mathematician Henri Cabannes.