Кіріспе
Мэн шығанағының шығанағы
Каско шығанағы – Жаңа Англияның Мэн штатының оңтүстік жағалауындағы Мэн шығанағының бір бөлігі. Оның ең шығыс бөлігі Кіші мүйіс, ал ең батыс бөлігі – Кейп Элизабеттегі Екі шам. Портленд қаласы оның оңтүстік жағасында орналасқан, ал Портленд порты оның ішінде жатыр.
Еуропалық жаңалық
"Каско шығанағы" атауының пайда болуы туралы екі теория бар. Аукосиско – бұл шығанақтың абенаки тіліндегі атауы, ол "қарғалар мекені" дегенді білдіреді (кейде "батпақты жер" деп те аударылады). Португалдық саяхатшы Эстевао Гомес 1525 жылы Мэн штатының жағалауын картаға түсіріп, шығанаққа "Баия де Каскос" (Қалқандар шығанағы, шығанақтың пішініне сәйкес) деп ат қойды. Каско шығанағындағы алғашқы колонияны 1623-24 жылдары Хаус аралында үй салған ағылшын саяхатшысы, капитан Кристофер Леветт құрды. Бұл колония сәтсіз аяқталды. Шығанақтағы тұрақты алғашқы қоныс Каско деп аталды; тарихта атауы өзгергеніне қарамастан, ол қоныс бүгінде Портленд, Мэн қаласы болып табылады және аймақтағы ең ірі қала болып саналады. 1700 жылы ағылшын әскери инженері, полковник Вольфганг Уильям Рёмер шығанақта "жылдағы күндер санындай арал бар" екенін хабарлады, содан бері шығанақтың аралдары "Күнтізбе аралдары" деп аталады, себебі олардың саны 365-ке жетеді деген халық арасында кең таралған миф бар. АҚШ жағалау пилоты 136 аралды тізімдейді.
Американың түпкүллі тұрғындары мен қарым-қатынастары
XVI ғасырда еуропалықтар келген кезде, қазіргі Каско шығанағында уабанаки тілінің шығыс диалектісінде сөйлейтін халық тұрған. Каско шығанағында британдық колониялар мен Вабанаки конфедерациясының мүшелері арасында бірнеше келісімдер жасалды және қол қойылды, оның ішінде Каско келісімі (1678), Каско келісімі (1703) және Каско шығанағының келісімі (1727). Соңғы келісім 1727 жылдың тамызында британдықтар мен абенакилер арасында өткен конференция нәтижесінде жасалды, онда тараптар 1725 жылғы Дюмер соғысын аяқтаған Бейбітшілік және достық туралы келісімнің шарттарын орындауға және бейбітшілікті сақтауға келісті. 1725 жылғы келісімге қол қойған Лорон Сагуаррам 1727 жылы жиналғандарға сөз сөйлеп, келісімге қатысты өз түсінігін жеткізді. Вильгельм патша соғысы кезінде Жаңа Францияның генерал-губернаторы Луи де Буаде де Фронтенак ағылшындарды Фалмуттан (Мэйн штаты) шығысқа қарайғы елді мекендерден ығыстыру үшін науқан бастады. 1690 жылдың 16 мамырында Каско шығанағындағы бекінілген елді мекенге Жан Винсент д'Аббади де Сент-Кастин басқаратын 50 француз канадалық сарбазы, Канададан келген 50-ге жуық абенаки жауынгерлері, Жозеф Франсуа Гертель де ла Фресниер басқаратын француз милициясының тобы және Мэйннен келген 300-400 қосымша жергілікті тұрғындар, оның ішінде Мадоккавандо басшылығымен бірнеше пенобскоттар шабуыл жасады. Форт Лоял да сонымен бірге шабуылға ұшырады. Каско елді мекеніндегі 75-ке жуық адам 20 мамырда қауіпсіз өту шартымен берілгенше төрт күн бойы қарсылық көрсетті. Бірақ, көптеген ер адамдар, оның ішінде Джон Свартон өлтірілді, ал аман қалған елді мекен тұрғындары, соның ішінде Ханна Свартон және оның балалары тұтқынға алынды. Свартон 1695 жылы құтқарылды және оның оқиғасы Коттон Мэзер басып шығарды.
1812 жылғы соғыс
Каско шығанағында 1812 жылғы соғыстан Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңде салынған, қазіргі таңда тасталып кеткен әскери бекіністер де кездеседі. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Каско шығанағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелері үшін тіреу орны болды.
Азаматтық соғыс
Форт-Горджес, Портленд портының ортасындағы Хог аралында орналасқан, Америка Азамат соғысы кезінде салынған.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Каско шығанағы АҚШ-тың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанға дейін Ұлыбританияға бағытталған Атлантикалық көмек конвоялары үшін ең жақын американдық тікелей тұрақ болғандықтан, адмирал Кинг 1941 жылғы тамыз айында конвойды сүйемелдеу үшін көптеген эсминецтерді сонда орналастыруға бұйрық берді. Eagle Island мемлекеттік тарихи орны Арктиканы зерттеуші Роберт Пирридің жазғы үйі болған.
Танымал мәдениетте
1987 жылы Бетт Дэвис түсірген соңғы фильмдерінің бірі – "Тамыздың киттері" осы жерде түсірілді. 2008 жылы композиторлар Питер Дж. Маклафлин мен Акива Г. Замчек 1941 жылғы 29 маусымда Рагг аралының жанында құлаған "Дон" кемесіне құрмет білдіретін төрт бөлімнен тұратын музыкалық шығарма жазды. Бұл шығарма Portland Press Herald газетінен және басқа Мейн штатының композиторларынан мақтау алды.
Экология
Басым түрде шығанақта макрель, жолақты балық және көк балық кездеседі. Қабықтылыларға лобстерлер, қабылдақтар, мидиялар, ұлулар және бұршақтар жатады. Тұнбалар белгілі бір ашық тік жартастарда жиналады, ал киттер кейде шығанаққа, ал бірнеше рет Портленд портына жүзіп кіреді. Ең көп кездесетін құстар – шағалалар, қара қаз тұқымдас құстар және қаздың түрлі түрі; одан сирек оспрей, бүркіт және балықшылдар көрінеді. Каско шығанағында кейбір жерлерде шығанақтың лайлы түбі мен жағалаулары бар, бұл биота үшін маңызды орта береді.
Көлік
Бұғаттағы негізгі аралдарға Портлендтегі Мэн штатының кемежайынан Каско Бей Лайнс паром қызметі көрсетіледі. Пикс аралына автомобиль тасымалдайтын паромдар жүреді және жаз айларында күніне 16 рет паром қатынайды. Басқа аралдарда паромдардың саны аз, автомобиль тасымалы жоқ. Ұлы және Кіші Алмаз аралдары мен Лонг-Айленд аралдарына негізінен жаз айларында туристер арасында танымал Алмаз өткелі бағыты бойынша қызмет көрсетіледі. Каско Бей Лайнс ұсынатын басқа қызметтерге күнделікті почта қайығы, Бейли аралына круиз және күн бату кезіндегі саяхат кіреді. Су таксилері де паромдарға танымал балама болып табылады, бірақ әр қайықта алты жолаушыдан аспауы тиіс.
Газеттер
Портлендтің, Каско шығанағының ең үлкен қаласының газеті – Портленд Пресс Херальд (Maine Sunday Telegram жексенбі күндері). Арал институты «Мейн штатының жағалауы мен аралдарының жаңалықтары» жариялайтын The Working Waterfront тегін ай сайынғы газетін шығарады. Оңтүстік Мэн аймағының жаңалықтары, некрологтары және спорт жаңалықтары үшін The Forecaster апта сайын жарияланады. ХХ ғасырдың басында Каско Бэй Бриз 1901 жылдан 1917 жылға дейін аралдар туралы жаңалықтарды жариялаған. Оның 1903 жылдан 1917 жылға дейінгі сандық түрдегі көшірмелері АҚШ Конгресі кітапханасының «Америка тарихы» веб-сайтында тегін қолжетімді.