Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық медициналық миссионер (1865–1940)
British medical missionary (1865–1940)
Сэр Уилфред Томассон Гренфелл (28 ақпан 1865 – 9 қазан 1940) – Ньюфаундлендке медициналық миссионер ретінде қызмет еткен британдық дәрігер, ол өз жұмысы және басқа да тақырыптар туралы кітаптар жазған.
Sir Wilfred Thomason Grenfell (28 February 1865 – 9 October 1940) was a British medical missionary to Newfoundland, who wrote books on his work and other topics.
Ерте өмір және білім
Ол 1865 жылдың 28 ақпанында Англияның Чешир графтығындағы Паркгейтте, пастор Алгернон Сидни Гренфелл мен Джейн Джорджиана Хатчисонның ұлы болып дүниеге келді. Гренфелл 1882 жылы Лондонға көшті. Одан кейін ол сэр Фредерик Тревстің жетекшілігімен Лондон ауруханасының медициналық колледжінде (қазіргі Бартс және Лондон медицина және стоматология мектебінің бөлігі) медицинаны оқуға кірісті. Ол 1888 жылы бітірді.
He was born at Parkgate, Cheshire, England, on 28 February 1865, the Son of Rev. Algernon Sidney Grenfell, headmaster of Mostyn House School, and Jane Georgiana Hutchison. Grenfell moved to London in 1882. He then commenced the study of medicine at the London Hospital Medical College (now part of Barts and The London School of Medicine and Dentistry) under the tutelage of Sir Frederick Treves. He graduated in 1888.
Мансап
1892 жылы Корольдік Теңіз балықшыларына және жағалау тұрғындарына көмек көрсету миссиясы Гренфеллді Ньюфаундлендке жағалаудағы халықтың және балықшылардың жағдайын жақсарту үшін жіберді. Бұл миссия 1892 жылы Лабрадордың Индиан-Харбор қаласындағы ауруханаларға екі медбике мен екі дәрігерді тарта бастағанда күш алды, кейін Лабрадордың жағалауында шағын ауруханалар ашты. Миссия бастапқы мақсатынан қалыптасқан мектептерді дамытуға, жетімдер үйін, кооперативтерді, өндірістік жобаларды және әлеуметтік жұмысты қамтитын кең ауқымға дейін өсті. Жергілікті аймаққа қызмет ету үшін құрылғанмен, миссия Лабрадордың жағалауларындағы және Ньюфаундлендтің батысындағы Ұлы Солтүстік жарты аралының шығыс жағында тұратын аборигендер мен қоныс аударушыларды да қамтыды. Гренфелл көмектескен балалардың бірі – Киркина есімді инуит қызы болды, ол үшін ол жасанды мүшелерді орнатуға көмектесті, ал кейін Гренфелл миссиясы оны медбикелік және акушерлікке оқытты. 1907 жылы Гренфелл Ньюфаундлендке азық-түлікпен қамтамасыз ету және жүк тасу үшін Норвегиядан 300 бұғы әкелді. Ол осы жануарлардың кейбіреулерінде Elaphostrongylus rangiferi паразиттік дөңгелек құрты бар екенін білмеді, ол жергілікті карибуларға тарады. Бұғылардың саны азайып, бірақ паразит кеңінен таралып, скандинавиялық елдердегі бұғыларда кең таралған ми-жұлындық элафостронгилоз (CSE) ауруын тудырды. 1908 жылы Гренфелл Ньюфаундленд ауылына медициналық шұғыл жағдайға иттерімен бара жатқанда, "слап" деп аталатын қиын жағдайға тап болды, нәтижесінде ол иттерімен бірге мұздың үстіне шықты. Ол өзінің жылы жүнді пальто жасау үшін бірнеше итін құрбан етуге мәжбүр болды. Бірнеше күн бойы тамақсыз және сусыз жүргеннен кейін, ол аймақтағы ауыл тұрғындарынан құтқарылды. Осы оқиғадан кейін ол иттерді жерлеп, "Мен үшін өмірін бергендер" деген жазуы бар тақта орнатты. 1914 жылға қарай миссия халықаралық деңгейге жетті. Оның мүліктерін және істерін басқару үшін Гренфелл Халықаралық қауымдастығы, коммерциялық емес миссиялық қоғам құрылды, ол Гренфеллдің жұмысын қолдады. Қауымдастық 1981 жылға дейін үкіметтік емес ұйым ретінде жұмыс істеді. Ол Ньюфаундленд пен Лабрадордың солтүстігінде денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтерді ұсынуға жауапты болды. 1981 жылдан кейін мемлекеттік мекеме – Гренфелл аймақтық денсаулық сақтау қызметтері басқармасы операциялық жауапкершілікті өз мойнына алды. Гренфелл Халықаралық қауымдастығы денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер, мектеп-интернаттар мен ауруханаларға қатысты барлық мүлікті және операциялық жауапкершіліктен бас тартып, медициналық білім беруге гранттар мен стипендиялар беруді қолдайтын қауымдастыққа айналды. Осы қауымдардың халқына қызмет еткен жылдары үшін ол 1927 жылы корольдің рыцарьдық орденімен марапатталды. 1931 жылы Гренфелл "Викинг" фильмінде шағын рөлде ойнады, онда ол фильмнің прологын оқыды және фильмнің түсіріліміне қатысты трагикалық оқиғалар туралы қысқаша мәлімдеме жасады. Ньюфаундлендте түсірілген фильмді түсіру кезінде продюсер Варик Фрисселл фильмге көбірек экшн-сахналар қажет деп ойлады және оларды түсіру үшін мұз жарықтарына шықты. Түсірілім кезінде түсірілім жүргізіліп жатқан SS Viking кемесі жарылып, Фрисселл мен тағы 27 адам қаза тапты.
The Royal National Mission to Deep Sea Fishermen sent Grenfell to Newfoundland in 1892 to improve the plight of coastal inhabitants and fishermen. That mission began in earnest in 1892 when he recruited two nurses and two doctors for hospitals at Indian Harbour, Labrador and later opened cottage hospitals along the coast of Labrador. The mission expanded greatly from its initial mandate to one of developing schools, an orphanage, cooperatives, industrial work projects, and social work. Although founded to serve the local area, the mission developed to include the aboriginal peoples and settlers along the coasts of Labrador and the eastern side of the Great Northern Peninsula of western Newfoundland. One of the children Grenfell assisted was an Inuit girl, Kirkina, for whom he helped secure artificial limbs and later the Grenfell Mission educated her in nursing and midwifery. In 1907, Grenfell imported a group of 300 reindeer from Norway to provide food and serve as draft animals in Newfoundland. Unbeknownst to him, some of the animals carried a parasitic roundworm, Elaphostrongylus rangiferi, that then spread to native caribou herds. The reindeer herd eventually disappeared; however, the parasite took hold and causes cerebrospinal elaphostrongylosis (CSE) in caribou, a disease well known in reindeer in Scandinavia. In 1908, Grenfell was on his way with his dogs to a Newfoundland village for a medical emergency when he got caught in "slob", from which he managed to get onto an ice pan with the dogs. He was forced to sacrifice some of his dogs to make a warm, fur coat for himself. After drifting for several days without food or fresh water, he was rescued by some villagers in the area. Because of this experience he buried the dogs and put up a plaque saying, "Who gave their lives for me." By 1914 the mission had gained international status. In order to manage its property and affairs, the International Grenfell Association, a non profit mission society, was founded to support Grenfell's work. The Association operated until 1981, as an NGO. It had responsibility for delivery of healthcare and social services in northern Newfoundland and Labrador. After 1981 a governmental agency, The Grenfell Regional Health Services Board took over the operational responsibility. The International Grenfell Association, having divested itself of all properties and operational responsibility for health and social services, boarding schools and hospitals then became a supporting association making grants and funding scholarships for medical training. For his years of service on behalf of the people of these communities he was later knighted by the King in 1927. In 1931, Grenfell had a small speaking role in the film, The Viking, in which he narrated the film's prologue and gave a brief statement of the tragic circumstances involving the film's production. During the production of the film, which was filmed on location in Newfoundland, producer Varick Frissell felt that the film needed more action sequences and set out on the ice floes to film them. During filming, the ship, SS Viking on which filming was taking place, exploded, killing Frissell and 27 others.
Жеке өмір
1909 жылы Чикаго қаласының тұрғыны Энн Элизабет Колдуэлл Маккланаханға (1938 жылы қайтыс болды) үйленді. Олардың үш баласы болды және Ньюфаундлендтегі жұмысынан кейін Вермонт штатына зейнеткерлікке шықты. Олар 1909 жылы үйленіп, Ньюфаундлендтегі Сент-Энтони қаласындағы Гренфелл үйіне (олар бірге жобалаған) көшіп келді. Анна доктор Гренфеллдің өміріне жайлылық пен мәдениеттілік әкелді. Ол оның ісіне толыққанды қатысты. Ол оның қайырымдылық жинау сапарларын және лекцияларын ұйымдастырды, кітаптарын редакциялады және аймақтағы балалардың білімін жалғастыруы үшін стипендиялар алуға көмектесті. Анна өмірінің соңында ауырған болса да, күйеуінен ауруын жасырып, 1938 жылы қайтыс болғанға дейін оған күтім жасады.
He married Anne Elizabeth Caldwell MacClanahan (died 1938) of Chicago, Illinois, in 1909. They had three children and retired to Vermont after his work in Newfoundland. They were married in 1909 and came to live in the Grenfell House (which they designed together) in St. Anthony, Newfoundland. Anne gave Dr. Grenfell's life comfort and refinement. She became totally involved in his work. She organized his fundraising tours and lectures, edited his books and helped secure scholarships for the children of the area to continue their education. Although Anne was ill towards the end of her life, she kept her pain hidden from her husband and took care of him until she died in 1938.
Өлім және мұра
Гренфелл 1940 жылдың 9 қазанында Шарлоттадағы Кинлох үйінде коронарлық тромбоз салдарынан қайтыс болды. Оның күлі Сент-Антониге әкеліп, портқа қарап тұрған жартасқа орналастырылды. Сэр Уилфред Томассон Гренфелл тарихи қоғамы 1978 жылы құрылды. Бұл қоғам Ньюфаундленд пен Лабрадордағы Сент-Антони қаласындағы Гренфеллдің үйін сатып алды. Үй қалпына келтіріліп, мұражай және мұрағат ретінде пайдалануға берілді. Сэр Уилфред Томассон Гренфелл тарихи қоғамы провинциялық үкімет пен Халықаралық Гренфелл қауымдастығының қолдауымен Сент-Антониде түсіндіру орталығының құрылысын бастады және ол 1997 жылы ашылды. Бұл ғимарат қолданыстағы үйге қосылып, жыл сайын мыңдаған келушіге оның мұрасын таныстыруға қызмет етеді. Гренфелл түсіндіру орталығы басқа ұйымдардың да кездесулері мен шараларын өткізуіне мүмкіндік береді. Мұнда үлкен көрнекі экспозиция орналасқан, ол сэр Уилфред Томассон Гренфеллдің еңбегіне қатысты тарихи ақпараттарды ұсынады. 1979 жылы Мемориал университетінің Батыс жағалауындағы аймақтық колледжі Гренфеллдің құрметіне қайта аталды. Гренфелл 9 қазанда Епископальдық шіркеудің (АҚШ) литургиялық күнтізбесінде мереке күні ретінде еске алынады.
Grenfell died of a coronary thrombosis at Kinloch House in Charlotte, Vermont on 9 October 1940. His ashes were brought to St Anthony, where they were placed inside a rock face overlooking the harbour. The Sir Wilfred Thomason Grenfell Historical Society was formed in 1978. The society purchased Grenfell's home in St. Anthony, Newfoundland and Labrador. The home has been restored as a museum and archives. The Sir Wilfred Thomason Grenfell Historical Society with the support of Provincial Government and the International Grenfell Association began construction of an interpretation centre in St. Anthony and it was opened in 1997. This facility added to the existing house and serves to promote the legacy to thousands of visitors each year. The Grenfell Interpretation Centre also is used by other organizations for meetings and events. A large interpretive display is housed there and provides historical background surrounding the work of Sir Wilfred Thomason Grenfell. In 1979, Memorial University's West Coast Regional College was renamed to honour Grenfell. Grenfell is honoured with a feast day on the liturgical calendar of the Episcopal Church (USA) on 9 October.
Әдебиетке шабыт
Гренфелл Канада әдебиетінде кем дегенде екі кейіпкерге шабыт берді: Норман Дунканның "Лабрадор дәрігері Люк" (1904) романындағы Люк дәрігері және Гаррольд Хорвудтың "Ақ эскимо" (1972) романындағы Токсин дәрігері. 1942 жылы Женевье Фокс оның балаларға арналған (орта мектепке арналған) өмірбаян жазды. Кітап Томас И. Кроуэлл компаниясынан шықты, сондай-ақ екінші және үшінші басылымдары да жарық көрді. Оның ешбір кітабында табылмайтын, бірақ оған тегіс жатқызылатын мынадай сөздер кеңінен таралған: "Біз басқаларға көрсеткен қызметіміз – осы жерде біз алатын тұрақ үшін төлейтін ақымыз. Адамның өзі саяхатшы екені айқын, ал осы әлемнің мақсаты – "иемденіп, сақтау" емес, "беру және қызмет ету". Басқа түсінік жоқ."
A unique figure, Grenfell served to inspire at least two characters in Canadian literature: Dr. Luke in Norman Duncan's Doctor Luke of the Labrador (1904) and Dr. Tocsin in White Eskimo by Harold Horwood (1972). A biography for children (middle high school) was written in 1942, by Genevieve Fox. Published by Thomas Y. Crowell Co. The book had second and third printings as well. The following statement has been widely ascribed to him, but cannot be found in any of his books: "The service we render to others is really the rent we pay for our room on this earth. It is obvious that man is himself a traveler; that the purpose of this world is not 'to have and to hold' but 'to give and serve.' There can be no other meaning."
Қалпақ
Ланкаширдің Бернли қаласынан келген мата зауытының иесі Уолтер Хейторнтвейт Сер Уилфред Гренфеллдің лекциясын тыңдағаннан кейін, оған арнап мата жасады. Лабрадор жағалауының ауа райына төтеп беруге арналған бұл мата 1923 жылдан бастап "Гренфелл матасы" деп аталатын, дюйміне 600 жіптен тоқылған мақтадан жасалған габардин болды. Бұл мата Grenfell Clothing тауар таңбасының ерекше матасына айналып, бүгінгі күнге дейін Ұлыбританияда өндіріледі.
Mill owner Walter Haythornthwaite of Burnley, Lancashire created a cloth for Sir Wilfred Grenfell after attending a Grenfell lecture. Designed to withstand the conditions of the Labrador coast, it is a 600 thread per inch woven cotton gabardine that became known as 'Grenfell Cloth' from 1923. The cloth became the signature fabric of the Grenfell Clothing brand which is, to this day, manufactured in the United Kingdom.