Кіріспе

Америкалық дін қызметкері Пол Ричард Шанли (25 қаңтар 1931 – 28 қазан 2020) – Массачусетс штатындағы Бостон архиепископтығындағы кең ауқымды сексуалдық зорлық-зомбылық скандалының ортасында болған американдық католик дін қызметкері. 1967 жылдан бастап архиепископтық Шанлиге қатысты балаларға жасалған көптеген сексуалдық шабуыл туралы айыптауларды жасырып, оны басқа штаттарға ауыстыруға көмектесті. Шанли бала зорлауда айыпты деп танылды және 2004 жылы дін қызметкерлігінен алынды. 2007 жылы Шанли жасырылған естеліктердің дұрыстығына қатысты мәселелерге негізделген сот шешіміне шағымданып, бірақ сот шешімі күшінде қалды. Шанли 2005 жылдан бастап 2017 жылы түрмеден босағанға дейін қамауда болды. 2020 жылы қайтыс болды.

Ерте өмір

Пол Шанли 1931 жылы 25 қаңтарда Бостон қаласында дүниеге келген. Оның әкесі боулинг алаңы мен бильярд залының иесі болған, ал анасы заңгер хатшы болып жұмыс істеген. Шэнли Ханттингтон ұлдар мектебінде оқыды, жазғы лагерь кеңесшісі болып жұмыс істеді. Кейінірек Шэнли 12 жасында діни қызметкердің жыныстық қатынасқа түскенін айтады. 1950 жылы орта мектепті бітірген соң, Шанли Бостон университетінде оқыды. Алайда екі жылдан кейін ол діни қызметкер болу үшін Бостон қаласындағы Сент-Джонс семинариясына оқуға түсті.

1960 жылдар

1960 жылы Шэнли Бостон архиепископиясында дін қызметкеріне (священник) бекітілді. Оның жастармен жұмысы Бостонда ұқсас әлеуметтік ұйым ашуға үш қарындасты (монахиня) ынталандырды. 1980 жылдары Шэнли Массачусетс штатының Ньютон қаласындағы Сент-Жан Евангелист шіркеуінде бірнеше жыл бойы пастор болып қызмет етті.

1990 жылдар

1990 жылы архиепископ Шэнлиге Оңтүстік Калифорниядағы Сан-Бернардино епархиясында уақытша қызмет етуге рұқсат берілді. Калифорнияда жұмыс істеп жүрген кезінде Шэнли архиепископтан төленетін ауру демалысына шығуға тиіс болды. Епископ Роберт Дж. Банкс 1990 жылдың қаңтар айында Сан-Бернардино епископіна Шэнлидің өкілдікке тап болмағанын мәлімдеген хат жолдады. Шэнли де Сан-Бернардино епархиясы үшін Массачусетсте оған қарсы ешқандай бұрмалаушылық айыптамасы болмағанын растаған құжатқа қол қойды. Шэнли Сан-Бернардинодағы (Калифорния штаты) Сент-Анн приходының пасторына көмекші болып тағайындалды. Сент-Анн приходында қызмет еткен кезде Шэнли мен Джон Дж. Уайт Палм-Спрингс қаласында (Калифорния штаты) гей-эралыдарға арналған шағын пансион ашты. 1993 жылдың қазан айында Сан-Бернардино епархиясы кардинал Лоудың өкілі, преподобный Джон Б. МакКормактан Шэнлиге қатысты балалық шақтағы жыныстық зорлау туралы бұрынғы хабарламалар алынғанын хабарлайтын хат алды. Сан-Бернардино епархиясы Шэнлиді дереу қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. 1995 жылы Шэнли Нью-Йорк қаласына көшіп, Манхэттендегі католиктердің Лео Хаусының директорының орынбасары болып жұмыс істеді. 1997 жылы Нью-Йорк архиепископиясының кардиналы Джон О'Коннор Шэнлиді директорлық лауазымға көтеруді қарастырды. Алайда кардинал Лоу Шэнлидің өткенінен шіркеуге ұят келтіруі мүмкін екенін айтып, одан бас тартты. 2007 жылы Шэнлидің жаңа адвокаты Роберт Ф. Шоу сотқа қайта қарау туралы өтініш білдіріп, оның айыпталуын әділетсіз деп мәлімдеді. 2008 жылдың мамырында өткен сот отырысында Шоу балалық шақтағы зорлау және отбасы мүшелері мен дін қызметкерлері тарапынан жасалған жыныстық шабуыл туралы жасырылған естеліктердің ғылыми қоғамдастықта қабылданбағанын және олардың "қоқыс ғылым" деп аталатынын айтты. Шоу сот Шэнлидің ісіне дейін басқыншылық естеліктердің ғылыми статусы туралы нақты ақпарат алмағанын мәлімдеді. 2008 жылдың 26 қарашасында Жоғарғы сот судьясы Стивен Нил Шоудың сотқа қайта қарау туралы өтінішін қабылдамады. Содан кейін Шоу Ньюлдің қателік жасағанын айтып, Массачусетс Жоғарғы сотына қайта қарау туралы өтініш берді. Ол "жасалған естелік" – бұл ғылыми қоғамдастықта дәлелденбеген және Массачусетс соттарында дәлел ретінде қабылданбауы керек болжамдық құбылыс екенін мәлімдеді. 2009 жылдың қаңтарында Жоғарғы сот өтінішті мақұлдап, істі апелляциялық соттан мемлекеттің ең жоғары сотына қайта қарау үшін жіберді. 2009 жылдың 10 қыркүйегінде Жоғарғы сот Шэнли ісі бойынша аргументтерді тыңдады. Шоу Шэнлиге қарсы қылмыстық іс қозғалып, айыпты деп танылып, қабылданбас дәлелдерге сүйене отырып, түрмеге жабылғанын айтты. Бұл іс АҚШ және шетелде жақсы қадағаланды. 2010 жылдың 10 қаңтарында Жоғарғы сот Шэнлидің айыпталуын бірауыздан бекітті. Соттың қорытындысында былай делінген: "Қорыта айтқанда, судьяның ғылыми зерттеулердің болмауы адамның диссоциативтік амнезияға ұшырауы мүмкін деген теорияны сенімсіз етпейді деген қорытындысы сарапшылардың куәлігімен ғана емес, сонымен қатар клиникалық байқаулардың кең жиынтығымен және академиялық әдебиеттерді шолумен расталды. Диссоциативтік амнезия туралы сарапшы куәлігін қабылдауда дискрециялық құқықты теріс пайдаланған жоқ".

Түрмеден босатылуы және өлімі

Шэнли 12 жыл өмір бойы сотталғаннан кейін 2017 жылдың 28 шілдесінде Массачусетс штатының Бриджвотер қаласындағы Олд Колони түзеу орталығынан шартты түрде босатылды. Оның жазасы 2027 жылға дейін қадағалаудағы сынақ мерзімінде болуын міндеттеді.