Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малдың, құрал-жабдықтардың немесе өндірілген заттардың иесін көрсету үшін өртеу арқылы белгі салуға арналған құрал. Белгі салу үшін қыздырылған металл пішінді затқа немесе малға басып, анықтамалық белгі қалдыру үшін қолданылады.
Tool used to burn a mark on livestock, tools, or manufactured goods to indicate ownership
A branding iron is used for branding, pressing a heated metal shape against an object or livestock with the intention of leaving an identifying mark.
Тарих
Бренд тарихы жануарларды тауар ретінде пайдалану тарихымен тығыз байланысты. Малға отпен қыздырылған белгілер қою амалы ежелгі Египеттіктерден бастау алады. Бұл процесс ғасырлар бойы жалғасты, римдіктер де, американдық отарлаушылар да құлдарды таңбалау үшін осы әдісті қолданды. Ағылшын тіліндегі сөздікте герман тіліндегі "brand" сөзі бастапқыда қатты қызу немесе жанған нәрсені білдірген, мысалы, отты таяқ, жанып тұрған бұтақ. Еуропалық орта ғасырларда бұл, animus revertendi қағидасы бойынша меншік иесін анықтау үшін, ірі қара сияқты қалың терілі малға белгі қою процесін білдірді. Англияда жалпы құқықтар, оның ішінде жалпы жайылым жүйесі, малдың белгілі бір жерлерде, қарапайым халықтың құқығымен жайылуына мүмкіндік берді, ал малдың иелігін көрсету үшін, көбінесе қарапайым халықтың немесе помещиктің белгісімен таңбаланды. Бұл практика ірі қара мал жайылатын көптеген еуропалық елдерде, соның ішінде Испанияда кеңінен таралған. Колониялық кезеңде көптеген мал таңбалау дәстүрлері мен техникалары Испания империясы арқылы Оңтүстік Америкаға, сондай-ақ Британ империясының елдеріне – Америкаға, Австралияға және Оңтүстік Африкаға тарады, онда әрқайсысының ерекше дәстүрлері мен техникалары қалыптасты. Америкада бұл еуропалық жүйелер ағылшын дәстүрімен жалғасты, ол Жаңа Англия колонияларында қолданылып, АҚШ-тың батысқа қарай кеңеюімен бірге тарады. Испан жүйесі оңтүстіктен қазіргі оңтүстік-батыс АҚШ және солтүстік Мексикадағы вакеро дәстүрімен дамыды. Таңбалау темірі отта қыздырылатын қарапайым символ немесе белгісі бар темір таяқтан тұрады. Темір қызыл қызғаннан кейін, малшы оны сиырдың терісіне басады. Осы ерекше белгіге ие малдың бірнеше иесі бар болса, олар ортақ немесе ашық жайылымда еркін жайыла алатын. Малшылар немесе ковбойлар малды базарға айдап жіберу үшін жинаған кезде оларды бөліп алатын.
The history of branding is very much tied to the history of using animals as a commodity. The act of marking livestock with fire heated marks to identify ownership begins in ancient times with the ancient Egyptians. The process continued throughout the ages, with both Romans and American colonists using the process to brand slaves as well. In the English lexicon, the Germanic word "brand" originally meant anything hot or burning, such as a fire brand, a burning stick. By the European Middle Ages it commonly identified the process of burning a mark into a stock animals with thick hides, such as cattle, so as to identify ownership under animus revertendi. In England, the rights of common including the common pasture system meant that cattle could be grazed on certain land with commoner's rights and the cattle were branded to show ownership, often with the commoner's or Lord of the manor's mark. The practice was widespread in most European nations with large cattle grazing regions, including Spain. With colonialism, many cattle branding traditions and techniques were spread via the Spanish Empire to South America and to countries of the British Empire including the Americas, Australasia & South Africa where distinct sets of traditions and techniques developed respectively. In the Americas these European systems continued with English tradition being used in the New England Colonies and spread outwards with the western expansion of the U. S. The Spanish system evolved from the south with the vaquero tradition in what today is the southwestern United States and northern Mexico. The branding iron consisted of an iron rod with a simple symbol or mark which was heated in a fire. After the branding iron turned red hot, the cowhand pressed the branding iron against the hide of the cow. The unique brand meant that cattle owned by multiple owners could then graze freely together on the commons or open range. Drovers or cowboys could then separate the cattle at roundup time for driving to market.
Брендтеу темірлерінің түрлері
Брендинг темірлері әртүрлі стильдерде келеді, олардың негізгі айырмашылығы қыздыру тәсілінде.
Branding Irons come in a variety of styles, designed primarily by their method of heating.
Отпен жылытылатын
Отпен қыздырудың дәстүрлі әдісі бүгінге дейін қолданылып келеді. Олардың қыздырылуына көбірек уақыт кетсе де, температурасы тұрақсыз болып, жаңа технологиямен жасалған маркалау түрлеріне қарағанда нашаррақ, бірақ оларды жасау мен сатып алу арзан. Отпен қыздырылған маркалау темірлері ағаш, ет, былғары, мал және пластик заттарды белгілеу үшін қолданылады.
The traditional fire heated method is still in use today. While they require longer lengths of time to heat, are inconsistent in temperature and all around inferior to more advanced forms of branding, they are inexpensive to produce and purchase. Fire heated branding irons are used to brand wood, steak, leather, livestock and plastics.
Электрлік
Электрлік таңбалау темірлері қажетті температураға дейін таңбалау темірін қыздыру үшін электрлік қыздыру элементін пайдаланады. Электрлік таңбалау темірлерінің көптеген түрлері бар: ірі қара малға белгі салуға арналған темірлер, ағаш пен былғарыға белгі салуға арналған темірлер және өндіріс мақсатында дрельдеу станогіне орнатуға арналған модельдер. Электрлік таңбалау темірінің температурасын электр тогын арттыру немесе азайту арқылы реттеуге болады.
Electric branding irons utilize an electric heating element to heat a branding iron to the desired temperature. Electric branding irons come in many variations from irons designed to brand cattle, irons designed to mark wood and leather and models designed to be placed inside a drill press for the purposes of manufacturing. An electric branding iron’s temperature can be controlled by increasing or decreasing the flow of electricity.
Пропан
Пропанмен күйдірілетін таңға басқан темірлер, темірдің басын қыздыру үшін пропанның үздіксіз ағынын пайдаланады. Олар көбінесе электр қуаты жоқ жерлерде қолданылады. Пропан ағынын пайдаланып, температураны әртүрлі таңға басу жағдайларына қарай реттеуге болады. L.P. газымен жұмыс істейтін, коммерциялық түрде жасалған таңға басу темірлерін жылыту құрылғысы, бірнеше темірді бірден қыздырудың кең таралған тәсілі болып табылады.
Propane Branding Irons use a continuous flow of propane to heat the iron head. They are commonly used where electricity is not available. Utilizing the flow of propane, the temperature can be adjusted for varying branding environments. A commercially built branding iron heater fired with L. P. gas is a common method of heating several branding irons at once.
Тоңазыту белгісі
Дәстүрлі ыстық темірмен белгілеуге қарама-қарсы, мұздату арқылы белгілеуде құрғақ мұз немесе сұйық азот сияқты салқындатқыш заттармен суытылған темір қолданылады. Мұздату белгісі жануардың терісіне күйдіріп жарақат салудың орнына, пигмент өндіретін түк жасушаларын зақымдайды, нәтижесінде белгіленген жердегі түк ақ түске өседі. Мал шаруашылығында қара түстің үстіндегі ақ түстің бұл айқын көрінісі бағаланады, себебі оның контрасты кейбір жұмыстарды әр жануарға жеке барып қараудың орнына, көзілдірік арқылы жүргізуге мүмкіндік береді. Мұздату белгісін салу үшін жануардың түгі алдымен тым жақын қырқылады, осылайша терісі ашық көрінеді. Содан кейін мұздатылған темір жануардың ашық терісіне белгілі бір уақытқа басылады, бұл уақыт жануардың түріне және түсіне байланысты өзгереді. Қара түсті жануарларда аз уақыт қолданылады, себебі бұл түк қайта өскенде фолликулалық меланоциттердің өліміне және пигменттің жоғалуына себеп болады. Ал ақ түсті жануарлар үшін көбірек уақыт керек, кейде бес секундқа дейін созылады. Бұл жағдайда белгіні салу үшін өсу фолликулының жасушалары, яғни түкті құрайтын жасушаларды өлтіру үшін жеткілікті уақыт беріледі. Бұл жануарды белгіленген аймақта толығымен шашсыз қалдырады. Содан кейін сәл қараңғырақ эпидермис ақшыл жануардың түсімен жақсы контраст жасап көрінеді.
In stark contrast to traditional hot iron branding, freeze branding uses an iron that has been chilled with a coolant such as dry ice or liquid nitrogen. Instead of burning a scar into the animal's skin, a freeze brand damages the pigment producing hair cells, causing the animal's hair to grow back white within the branded area. This white on dark pattern is prized by cattle ranchers as its contrast allows some range work to be conducted with binoculars rather than individual visits to every animal. To apply a freeze brand the hair coat of the animal is first shaved very closely so that bare skin is exposed. Then the frozen iron is pressed to the animal's bare skin for a period of time that varies with both the species of animal and the color of its hair coat. Shorter times are used on dark colored animals, as this causes follicle melanocyte death and hence permanent pigment loss to the hair when it regrows. Longer times, sometimes as little as five seconds more, are needed for animals with white hair coats. In these cases the brand is applied for long enough to kill the cells of the growth follicle, those that create the hair filaments themselves. This leaves the animal permanently bald in the branded area. The somewhat darker epidermis then contrasts well with a pale animal's coat.
Мал шаруашылығы
Малды таңбалау, бұл таңбалау темірінің ең көп таралған қолданылуы. Қазіргі заманда газбен қыздыру, дәстүрлі отта қыздыру, электрмен қыздырылатын темір (электрлік мал таңбалау темірі) немесе құрғақ мұзбен суытылатын темір (мұздату таңбалау темірі) қолданылады. Ірі қара, жылқы және басқа да малдар бүгінде, ежелгі замандағыдай, меншік құқығын анықтау үшін таңбаланады.
Livestock branding is perhaps the most prevalent use of a branding iron. Modern use includes gas heating, the traditional fire heated method, an iron heated by electricity (electric cattle branding iron) or an iron super cooled by dry ice (freeze branding iron). Cattle, horses and other livestock are commonly branded today for the same reason they were in Ancient times, to prove ownership.
Ағаш брендтеу
Ағаш өңдеушілер көбінесе өнімдеріне авторлық белгіні немесе компания логотипін салу үшін электрлік немесе отпен қыздырылатын кездіктерді пайдаланады. Ағаш паллеттер және басқа да ағаш экспорттық қаптамалар көбінесе ISPM 15 стандартына сәйкес осылай белгіленеді, бұл ағаштың зиянкестерді тасымалдаудың алдын алу үшін өңделгенін көрсетеді.
Woodworkers will often use Electric or Fire Heated Branding Irons to leave their maker's mark or company logo. Timber pallets and other timber export packaging is often marked in this way in accordance with ISPM 15 to indicate that the timber has been treated to prevent it carrying pests.
Бифштек
Стейктерді таңбалау темірлері көбінесе барбекюге құмарлар мен кәсіби аспазшылар стейктің қаншалықты пісірілгенін көрсету үшін немесе аспазшыны немесе гриль шеберінің кім екенін анықтау үшін қолданылады.
Steak branding irons are used commonly by barbecue enthusiasts and professional chefs to leave a mark indicating how well done a steak is or to identify the chef or grill master.
Тері
Ат жабдықтарын жасаушылар көбінесе өнерлілігін көрсету үшін, болаттан жасалған былғары мөрдің орнына, брендинг темірін пайдаланады.
Branding Irons are used often by makers of horse tack often in place of a steel leather stamp to indicate craftsmanship.