Кіріспе

Бұл 1930 жылғы авиацияға қатысты оқиғалардың тізімі:

Оқиғалар

Суррей әуе клубы Гатвик жарыс алаңынан (қазіргі Лондон Гатвик әуежайы) демалыс рейстерін ашады. Неміс дирижаблі LZ 127 Graf Zeppelin Оңтүстік Атлантиканы алғаш рет кесіп өтеді. Aeromarine Klemm Corporation, бұрынғы Aeromarine Plane and Motor Company, жұмысын тоқтатады, бірақ Uppercu Burnelli Corporation Aeromarine ұшақ қозғалтқыштарының өндірісін өз мойнына алады. Француздық сынақ ұшқышы Роджер Батист Бернард 20 монопланының прототипімен белгілі бір биіктікте 100 км/сағ жылдамдыққа жетеді. Калифорния штатының Лос-Анджелесінен шыққан он тоғыз жасар Рекс Финни алғашқы сәтті қанат костюмін пайдаланады, парашютпен секіру кезінде көлденең қозғалыс пен маневрлеуді жақсарту үшін қолданады. Жыл бойында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің авиациямен байланысты біліктілігі бар сапындағы әскери қызметшілердің үлесі 9 пайызға жетеді. 1930 жылдың күзінде Корольдік әуе күштері No. 443 ұшуын Флоттың әуе күштерінің бірінші британдық катапульттік ұшуы ретінде қайта құрайды, оған кемелік және крейсерлік катапульттардан ұшуға арналған ұшақтар беріледі.

Қаңтар

2 қаңтар – Лерой Грумман, Леон Свирбул және Уильям Швендер Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аймағындағы Болдуин қаласында «Грумман ұшақ құрылысы корпорациясын» құрды. 16 қаңтар – Жылдамдық сынақтары барысында британдық R100 дирижаблі рекордтық көрсеткіштерге жетіп, әлемдегі ең жылдам дирижабль атанды. 17 қаңтар – Рекордтық көрсеткіштерді жаңартқан авиатор Франк Хоукс Флорида штатының Вест-Палм-Бич қаласындағы суы мол даладан Lockheed Air Express Texaco Five (тіркеу нөмірі NR7955) ұшағымен ұшуға тырысады, бірақ ұшақ үш тұраққа қойылған ұшаққа соқтығысып, қирап қалады. Хоуксқа ешқандай зиян келген жоқ. 19 қаңтар – Мексиканың Тихуана қаласына қайтып оралуға тырысқан Maddux Airlines Flight 7 рейсі – Ford 5 AT C Tri Motor NC9689 ұшағы – нашар ауа-райы жағдайында Лос-Анджелес, Калифорнияға бағытталған жолаушылар рейсінен кейін Калифорния штатының Оушенсайд қаласында апатқа ұшырап, өртеніп кетті, нәтижесінде борттағы 16 адамның барлығы қаза тапты. Бұл сол кездегі Америка тарихындағы ең ауыр авиациялық апат болып есептеледі. 25 қаңтар – «American Airways» әуе компаниясы құрылды.

Ақпан

Филадельфиядағы Филадельфия әскери-теңіз базасында АҚШ Әскери-теңіз күштері 9,1 метрлік жүзу құралдарымен жабдықталған Ford 5 AT 74 тримоторын торпеда тасушы ретінде пайдалану мақсатымен сынақтан өткізеді, бірақ бұл идеяны одан әрі дамытпайды. 10 ақпан – Air Union Farman F.63bis Goliath F FHMY ұшағы Париждің сыртындағы Ле Бурже әуежайынан Лондонның Кройдон әуежайына алты адаммен ұшу кезінде құйрық бөлігінің конструкциясында бұзылуға ұшырайды. Ұшқыш Англияның Кент графтығындағы Марден қаласындағы Пейджхерст шұғыл қону алаңына қонуға тырысады, бірақ ұшақ жылдамдығын жойып, Марденде құлайды. Екі жолаушы қаза болады, ал қалған екі жолаушы мен экипаждың екі мүшесі жарақат алады. 15 ақпан – Италиялық әуе күшінің теориялық маманы Джулио Дуэ 60 жасында дүниеден өтеді. 17 ақпан – Өрт Франциядағы Мёдон қаласындағы Société d'Aviation Letord шеберханаларын, сондай-ақ алғашқы Couzinet 20 және Couzinet 27 Arc en ciel II ұшақтарын қиратады. 24 ақпан – Кубаның Гавана қаласында Ранчо Бойерос әуежайы – болашақ Хосе Марти халықаралық әуежайы – ашылады.

Наурыз

Чили Үкіметі Чилидің ұлттық азаматтық авиация органы ретінде Азаматтық авиация бас директорын құрады. 21 наурыз – Чили армиясы мен теңіз күштерінің әуе күштері біріктіріліп, Чили Әуе күштері құрылды. 28 наурыз – Эфиопияның императорлық әуе күштері алғашқы миссиясын орындайды, оның үш екіұшағы көтерілісші Гүгса Велле армиясы Эфиопияның Бегемдер провинциясына қарай жылжу кезінде үгіт насихат парақшаларын тастайды. Бұл парақшалар оның әскерінің бір бөлігін дезертирлеуге итермелейді. 30 наурыз – Фрэнк Хоукс басқаратын "Texaco Eaglet" планері "Waco ASO" екіұшағымен сүйретіліп, Сан-Диегодан (Калифорния) ұшып, АҚШ құрлығы арқылы Нью-Йоркке бірнеше күндік сапарды бастайды. 31 наурыз – Эфиопияның үш әуе күштері екіұшағы Гугса Велле армиясының үстінен қайта пайда болып, Анчем шайқасының басында әуе күштері тарихындағы алғашқы жауынгерлік миссияда оны бомбалайды. Бомбалау шешуші болады, себебі ол Гугса Велле әскерінің көптеген мүшелерін дезертирлеуге итермелейді, сол себепті Дебре Зебитте императорлық күштермен жердегі шайқас басталғанда, оның көптеген сарбаздары дезертирлейді, нәтижесінде олар жеңіліске ұшырап, Гугса Велле қаза табады.

Шілде

12 шілде – Northwest Airways ұшқышы Мал Фрибург Waco JYM бипланымен Чикаго, Иллинойс штатына ұшып бара жатқанда, Висконсин штатының Тревино қаласының жанында Чикаго, Бурлингтон және Куинси темір жолының көпірі өртеніп жатқанын көреді. Ол Бурлингтон Блэкхоук экспресс жолаушылар пойызы көпірге қарай бара жатқанда, оның үстінен ұшып өтеді. Ол төмендеп ұшып, пойызды ескерту үшін үш рет төменнен өтеді, қону шамдарын жандырып, қону шамындарын тастайды. Пойз өртенген көпірге жетпес бұрын тоқтайды. 16 шілде – 8 тамыз – 1930 жылы Берлинде өткен екінші Халықаралық туристік ұшақтар конкурсының жеңімпазы Фриц Морзик, BFW M.23 ұшағымен. 19 шілде – Авиация рекордшысы Франк Голдсборо 20 жасқа толған күні Вермонт штатындағы апатта қаза тапты. 20 шілде – 1 тамыз – "Challenge 1930" конкурсы аясында Еуропа бойынша жарыс өтеді. 23 шілде – Авиацияның негізін қалаушы Гленн Кертисс 52 жасында дүниеден өтеді. 29 шілде – Британдық R100 дирижаблі Ұлыбританиядан Монреальге (Квебек, Канада) және кері сынақ сапарына шығады. Ол 78 сағаттан кейін Монреальге жетеді, онда 12 күн болады, содан кейін 13 тамызда Ұлыбританияға қайта сапар бастайды, 16 тамызда Лондонға 57,5 сағат ұшқаннан кейін жетеді.

Тамыз

3 тамыз Жапон императорлық әскери-теңіз күштері алғаш рет сүңгірлеп бомбалау жаттығуларын өткізеді, Токио шығанағында зейнеткерлікке шыққан қорғалған крейсер «Акаши» кемесін жаттығу бомбаларымен батырып жібереді. 8 тамыз 1930 жылғы «Шақыру соңы» жарысының жеңімпазы Фриц Морзик. 13 тамыз Travel Air Type R Mystery Ship Texaco 13 ұшағымен Фрэнк Хоукс Америка Құрама Штаттарының құрлық аймағында батыстан шығысқа қарайғы әуе жылдамдығының жаңа рекордын орнатады, ұшуды 12 сағат 25 минут 3 секундта аяқтайды. Ол кезде бұл АҚШ арқылы жасалған ең жылдам сапар болатын. 22 тамыз Братислава қаласындағы Кбели әуежайынан Брноға ішкі жолаушылар рейсімен ұшып бара жатқанда, нашар ауа-райы мен дауылдан қашуға тырысқан Чехословакия мемлекеттік әуе компаниясының Ford 5 AT C Tri Motor OK FOR ұшағы 35 метрлік (115 фут) мұржадан қашу үшін тік бұрылыс жасап, жерге соғылып, Джихлава қаласының маңында құлайды, нәтижесінде борттағы 13 адамның 12-сі қаза табады. 23 тамыз Фордтың ұлттық сенімділік әуе туры Чикаго қаласынан басталады. 25 тамыз Эдди Август Шнайдер жасөспірімдер арасындағы континенттік әуе жылдамдығының рекордын жаңартады. Ол Нью-Джерси штатының Вестфилд қаласынан ұшып шығады.

Қыркүйек

1 қыркүйек – Француздық ұшқыштар Диодонне Кост және Морис Беллонте "Бреге 19 Супер Бидон" ұшағымен Парижден Нью-Йоркке дейін Солтүстік Атлант мұхиты арқылы Еуропа мен Солтүстік Американың құрлықтары арасындағы алғашқы тоқтаусыз батысқа қарайғы ауыр ұшақпен ұшуды жүзеге асырды, әртүрлі деректер бойынша 37 сағат 18 минутта. 3 қыркүйек – Фордтың ұлттық сенімділік әуе сапары Чикагода аяқталады. Гарри Рассел бірінші орынды жеңіп алды, ал Эдди Август Шнайдер сегізінші орынға ие болды, бірақ Ұлы көлдер кубогын ұтып алды.

Қазан

1 қазан – Western Air Express және Transcontinental Air Transport компаниялары бірігіп, Transcontinental and Western Air, Inc. компаниясын құрады, ол 1950 жылы Trans World Airlines деп аталды. 5 қазан – Британдық R101 дирижаблі, сол кездегі әлемдегі ең үлкен дирижабль, Англияның Бедфордшир графтығындағы Кардингтоннан Британдық Үндістанның Карачи қаласына ұшып бара жатқанда Францияда апатқа ұшырады. Ұшақтағы 54 адамның 48-і қаза табады, оның ішінде Корольдік әуе күштерінің әуе вице-маршалы сэр Сефтон Бранкер; R101 капитаны болған ирланд авиаторы және спортшы Герберт Кармайкл Ирвин; белгілі британдық дирижабль ұшқышы және инженер Джордж Герберт Скотт; және Ұлыбританияның Әуе министрі Кристофер Томсон, 1-ші барон Томсон. 7 қазан – Филадельфияда, Пенсильвания штатында 1930 жылғы Әлем сериясының соңғы ойындары аяқталғаннан кейін Фрэнк Хоукс ойынның суреттерін Нью-Йорк штатының Куинс округіндегі Норт-Бич әуежайына Travel Air Type R Mystery Ship Texaco 13 ұшағымен жеткізіп, ойын аяқталғаннан кейін 20 минуттан кейін және телеграф арқылы хабар беруден жылдам жеткізіп, жылдам әуе курьерлік қызметтерінің мүмкін екенін көрсетті. 9-10 қазан – Капитан Дж. Эрролл Бойд (1891-1960) – канадалық ұшқыш, Солтүстік Америкадан (Харбор Грейс, Ньюфаундленд) Англияға бірінші рет ұшты, Wright Bellanca WB 2 Maple Leaf (сонымен қатар Columbia) ұшағымен, бағытты америкалық лейтенант Гарри Коннор жүргізді. Бұл рейс сонымен қатар ескерткіш ретінде бағасы қосылған маркасы бар почта тасымалдауымен де ерекшеленді. 25 қазан – Transcontinental and Western Air компаниясы АҚШ-та тұңғыш рет жағалаудан жағалауға жолаушылар тасымалын жүзеге асыра бастады, Нью-Йорк (Нью-Йорк штаты) және Лос-Анджелес (Калифорния штаты) арасында тұрақты жолаушылар рейстерін ұйымдастырды. Сапарға 30 сағат уақыт кетеді және Миссури штатының Канзас-Сити қаласында түнеу көзделген.

Қараша

3 қараша – Томас Элмер Бранифф және Пол Ревире Бранифф ағалары екінші әуе компаниясын, Braniff Airways, Inc. құрды. Бұл компания ақырында Braniff International Airways болып өзгереді. 13 қараша – Braniff Airways компаниясы Lockheed Vega ұшақтарын пайдалана отырып, Оклахома-Сити (Оклахома), Тулса (Оклахома) және Уичита-Фоллс (Техас) қалалары арасында қызмет көрсетуді бастады. 21 қараша – Италияның Società Anonima Navigazione Aerea (SANA) әуе компаниясының жолаушылар рейсімен ұшып бара жатқан Dornier Do R4 Superwal әуе кемесі I RONY, Барселонадан (Испания) Марсельге (Франция) бағытталған рейсі кезінде Жерорта теңізінде жоғалып кетті, борттағы алты адамның барлығы қаза тапты. 24 қараша – Ford Motor Company-ға тиесілі Ford 5 AT C Trimotor NX419H ұшағы Мичиган штатының Дирборн қаласындағы Ford әуежайына қонғанда апатқа ұшырап, борттағы екі адам да қаза тапты.

Желтоқсан

3 желтоқсан – Коммерциялық әуе рейсі алғаш рет Ямайкаға келіп жетеді, Pan American Airways Consolidated Commodore гидросамолеты Кингстон портына қонады. 17 желтоқсан – Junkers W 34 Bolivar ұшағы Симон Боливардың қайтыс болғанының 100 жылдығын мерекелеу үшін Венесуэладан Колумбияға алғашқы халықаралық рейсті жүзеге асырады.

Шілде

Levasseur PL.7 француз теңіз әскери авиациясының Béarn әуе кемесінде.

Қараша

9 қараша – Ford RR 4, Ford Trimotor ұшағының нұсқасы, АҚШ Әскери-теңіз күштерімен.