Кіріспе

Physical Graffiti — ағылшын рок-тобы Led Zeppelin-нің алтыншы студиялық альбомы. 1975 жылдың 24 ақпанында АҚШ-та және 28 ақпанында Ұлыбританияда қос альбом ретінде шығарылған бұл альбом, топтың Swan Song Records жаңа лейблімен шыққан тұңғыш альбомы болды. 1974 жылдың басында Хэмпширдегі Хедли Грейндж ел үйінде альбомға арналған сегіз жаңа ән жазылды. Бұл оларға аранжировкаларды импровизациялауға және жазу тәжірибесін жүргізуге мол мүмкіндік берді. Альбомның жалпы ойнау уақыты LP-нің үш жағын ғана құрады, сондықтан олар оны қос альбомға дейін кеңейтуді шешті. Олар бұрын жарық көрмеген тректерді топтың 1970 жылғы Led Zeppelin III, 1971 жылғы Led Zeppelin IV және 1973 жылғы Houses of the Holy альбомдарына жаздырылған материалдардан қосты. Альбомда хард-рок, прогрессивті рок, рок-н-ролл және фолк сияқты әртүрлі стильдер қамтылған. Альбом 1974 жылдың жазында араластырылып, жыл соңында шығару жоспарланған; алайда, Питер Корристон жасаған альбомның қаптамасының өндірісі қиындық тудырғандықтан шығарылуы кейінге шегерілді. Physical Graffiti шығарылысымен-ақ коммерциялық және сын тұрғысынан сәтті болды, Ұлыбританияда альбомдық чарттарда бірінші орынға, ал АҚШ-та үшінші орынға ие болды. Альбом АҚШ-та сәтті гастрольдік турмен және Лондонның Эрлс-корт аренасындағы бес түндік концерттік бағдарламамен қолдау көрсетілді. Альбом бірнеше рет CD форматында қайта шығарылды, соның ішінде 2015 жылы 40 жылдық мерейтойына арналған кеңейтілген нұсқасы да жарық көрді. 2006 жылы Physical Graffiti Американың Жазу индустриясы қауымдастығы (RIAA) тарапынан АҚШ-та 16 платиналық сертификат алды, бұл елде сегіз миллионнан астам дана сатылғанын көрсетеді.

Жазу

Led Zeppelin-нің «Physical Graffiti» альбомына әндер жазуға жасаған алғашқы тырабы 1973 жылдың қараша айында Англияның Гэмпшир округындағы Headley Grange студиясында өтті, осы студияда олар бұрын атаусыз төртінші альбомын жазған болатын. Жазу құралдары Ронни Лейннің жылдам әрекет ететін студиясынан құралды. Гитарист және продюсер Джимми Пейдж пен барабаншы Джон Бонэм осы сапарда кейін «Kashmir» деп аталған инструменталды әнді жазды. Бірақ, бұл жазу сессиялары тез арада тоқтатылды және студия уақыты Bad Company тобына берілді, олар оны өздерінің тұңғыш альбомына әндер жазу үшін пайдаланды. Баспасөз қызметкері/клавишник Джон Пол Джонстың ауруға шалдыққандықтан жазба жасауға мүмкіндігі жоқ екенін хабарлады. Дегенмен, ол топтан көңілі толып, гастрольдерден шаршап, менеджері Питер Грантке жұмыстан кетуді ойлап отырғанын айтты. Грант оған қайта ойлануды және жылдың қалған бөлігін денсаулығын қалпына келтіру үшін демалысқа шығуды ұсынды. Топ 1974 жылдың қаңтар және ақпан айларында Headley Grange-де қайта жиналды, онда Рон Невисонмен бірге сегіз трек жазды. Әнші Роберт Плант кейін осы сегіз тректі «керемет әндер» деп атады, соның ішінде «керемет болып шыққан, әдеттен тыс әндер» де бар еді. Headley Grange-дегі бұрынғы сессияларда болғандай, бұл бейресми атмосфера топқа жазба жасау кезінде материалды импровизациялауға және дамытуға мүмкіндік берді. Кейде топ бір тректі бірнеше рет репетициялап, не дұрыс болмағанын немесе не жақсартуға болатынын талқылап, содан кейін одан да жақсырақ болатын басқа аранжировканы тапты. Бонэм сессияларда жетекші күш болды, ол күрделі аранжировканы қалай табысты орындауға болатыны туралы идеяларды жиі ұсынатын. Осының нәтижесінде ол бірнеше трекке ән жазуға авторлық құқық алды. Сегіз ән әдеттегі альбомнан ұзын болды, шамамен LP-нің үш жағын қамтыды, сондықтан топ қос альбом жасауға шешім қабылдады, сонымен қатар бұрынғы альбомдарға жазған, бірақ шығармаған материалдарды қосты. Олардың ішінде «Boogie With Stu» сияқты түрлі джем-сессиялар да болды, Пейдж оны жеке альбомдағы трек ретінде жарамсыз деп есептеді. Қосымша дыбыстар қосылды, ал альбомның соңғы миксі 1974 жылдың шілде айында Лондонның Olympic Studios студиясында Кит Харвуд жасады. «Physical Graffiti» деген атауды Пейдж осы жиынтықты жасауға жұмсалған барлық физикалық және жазбаша энергияны көрсету үшін таңдады.

Әндер

Альбом жазылуы бірнеше жылға созылды және әртүрлі музыкалық стильдерді қамтыды, оның ішінде хард-рок ("Custard Pie", "The Rover", "The Wanton Song", "Sick Again", "Houses of the Holy"), шығыс үлгісіндегі оркестрлік рок ("Kashmir"), прогрессивті рок ("In the Light"), күшті фанк ("Trampled Under Foot"), акустикалық рок-н-ролл ("Boogie with Stu", "Black Country Woman"), махаббат әні ("Ten Years Gone"), блюз-рок ("In My Time of Dying"), жеңіл рок ("Down by the Seaside"), кантри-рок ("Night Flight") және акустикалық гитарамен орындалатын музыка ("Bron Yr Aur"). Альбомнан бірнеше ән Led Zeppelin концерттерінде жиі орындалды. Атап айтқанда, "In My Time of Dying", "Trampled Under Foot", "Kashmir", "Ten Years Gone", "Black Country Woman" және "Sick Again" әндері альбом жарық көргеннен кейін топтың концерттік бағдарламаларының тұрақты бөлігіне айналды.

Бірінші жағы

"Custard Pie" 1974 жылдың басында Headley Grange студиясында жазылған. Алғашқы нұсқасы дайын болған түрінен жылдамырақ темппен орындалды, сонымен қатар түрлі импровизацияланған вокалдар қосылды. Негізгі орындалыстан кейін топ оны қайта құру мүмкіндіктерін талқылады. Пейдж гитара солосын ARP синтезаторы арқылы орындады, ал Джонс Hohner Clavinet бөлігін қостырып жазды, ал Плант гармоникада тартыды. "The Rover" 1970 жылы Уэльстегі Макинллетке жақын орналасқан Брон Ир Аур коттеджінде жазылды. Ол алғаш рет 1970 жылдың мамыр айында Headley Grange-де Led Zeppelin III альбомы үшін акустикалық нөмір ретінде жазылған. 1972 жылы Houses of the Holy үшін электрлік нөмір ретінде қайта өңделді, бұл тректің қосымша музыкалық негізін құрады. Кейін Пейдж 1974 жылы Кит Харвудтың инженерлік көмегімен гитара овердабтарын қосты. "In My Time of Dying" 1962 жылы Боб Диланның тұңғыш альбомында жазылған дәстүрлі әнге негізделген. Трек тікелей орындалып жазылды, содан кейін Пейдж гитараның слайдтық бөлігін қостырып жазды. Ұйымдастыру және құрылымдық жұмыстарды Бонхам басқарды, ол тректің түрлі тоқтау / бастау бөлімдерінің қайда орналасуы керектігін және топтың қай жерде қайтадан қосылу керектігін анықтады. Әннің соңында оның микрофонға жақын жөтелген дыбысы естіледі, бұл топтың қалған бөлігінің сол сәтте орындауын тоқтатуына себеп болды. Бонхам кейіннен: "Осы нұсқа жарайды, солай емес пе?" деді, бұл оның ең жақсы нұсқа екенін сезінгендіктен. Бұл трек альбомда Led Zeppelin тобының жұмыстық ортада екенін және жазбаларына қамқорлықпен қарайтынын көрсету үшін қалдырылды.

Екінші жағы

"Houses of the Holy" 1972 жылы мамыр айында Olympic Studios-та Эдди Крамердің инженерлігімен сол аттас альбомның титулдық трегі ретінде жазылды. Ол "Dancing Days" сияқты басқа тректерге ұқсас болғандықтан альбомнан алынып тасталды, олар жақсырақ деп есептелді. "Physical Graffiti"-дегі басқа көне материалдардан өзгеше, оған қосымша жазба немесе ремикс қажет болған жоқ. "Trampled Under Foot" Джонстың Clavinet-те орындаған джем-сессиясынан туындады. Ән альбомдағы нұсқасына дейін бірнеше рет арандаталды, топ түрлі идеяларды репетициялады және жалпы стиль туралы пікірталас жүргізді. Бонэм тректі тым "соулды" деп шешіп, оны фанк стиліне айналдырып, Пейдж аккордтардың орнына гитара рифін ойнауын ұсынды. Әннің мәтіні көлік және автомобильдер туралы қос мағыналы сөздерден тұрады. Ән тез арада танымал концерттік номерге айналып, 1975 жылдан бастап барлық концерттерде орындалды, ал кейін Плант оны жеке турлерінде қайта жаңғыртты. Ол АҚШ-та 2 сәуірде сингл ретінде шығарылды ("Black Country Woman" B-жағы ретінде) және топ 40-қа кірді. "Kashmir" идеясы Пейдж мен Бонхэмге тиесілі, алғаш рет 1973 жылдың соңында инструменталдық демо ретінде талданды. Плант Мароккода демалыста болғанда әннің мәтінін жазды. Джонс тректе мелотронда ойнады және сессиялық музыканттар орындаған скрипкалар мен духовой аспаптарды арандады. Ән альбомдағы ең жоғары бағаланған әндердің бірі болды және 1975 жылдан бастап барлық концерттерде орындалды. Пейдж мен Плант оны 1994 жылғы турларында орындады, ал 1998 жылы Шон "Пуффи" Комбс оны "Come With Me" синглінде қайта өңдеді, онда Пейдж гитарада тартылды.

Үшінші бет

"In the Light" 1974 жылдың басында Хедли Грайнджте жазылған. Бастапқыда "Таңертең" деп аталған бұл шығарманың негізгі құрылымын анықтау үшін бірнеше репетициялар мен жазулар жасалды. Кейіннен шығармаға дрон/ән салудан тұратын кіріспе қосылды. "Bron Yr Aur" – Пейдждің жеке акустикалық шығармасы, ол Led Zeppelin III альбомының көп бөлігін Плантпен бірге құрастырған және аранжировкалаған коттедждің атымен аталады. 1970 жылдың ортасында Island Studios студиясында жазылған. Бұл трек кейіннен топтың "The Song Remains the Same" фильмінде фондық музыка ретінде пайдаланылды. "Down by the Seaside" әні 1970 жылы Bron Yr Aur коттеджінде акустикалық трек ретінде жазылды және Нил Янгтың ықпалында болды. Келесі жылы төртінші альбомның жазулары кезінде бұл ән электрлі трек ретінде қайта өңделді. Пейдж мен Бонэм аранжировка жасады, темпті баяудан жылдамға, содан кейін қайта баяуға өзгертті. "Ten Years Gone" әні көбінесе Планттың ескі махаббат оқиғасы туралы жазған өлеңі мен Пейдждің аспаптық шығармасынан тұрады, онда электр және акустикалық гитаралардың көптеген қосымша жазбалары бар. Бұл тректі тікелей эфирде орындағанда Джонс студиялық жазбадағы гитаралардың әртүрлі қосымша жазбаларын қайта шығару үшін мандолина, алты және он екі сапты гитаралары бар үш мойынды гитарада ойнады.

Төртінші жағы

"Night Flight" 1971 жылы Headley Grange-де төртінші альбом үшін жазылған. Көбінесе бас гитарадан басқа, Джонс тректе Хаммонд органмен ойнайды, ал Пейдж гитараны Лесли динамигі арқылы дыбыстады. Плант әннің сөзін "Ядролық зақым келтіру сынағы қаупі" деген тақырыптағы жаңалықты оқығаннан кейін жазды және әлемде тыныш пен махаббаттың неге аз екендігін ойлады. "The Wanton Song" әні Пейдждің гитара рифіне негізделген. 1974 жылы Headley Grange сессиясында жазылған басқа тректерден айырмашылығы, оның аранжировкасы жасауға оңай болды, топ әнді рифтердің айналасында құрастырды. "Boogie with Stu" – бұл Rolling Stones пианині Иан Стюартпен бірге Ритчи Валенстің "Ooh My Head" әніне негізделген джем-сессия. Ол 1971 жылы Headley Grange-де топтың төртінші альбомы үшін "Rock and Roll" жазылған сессия кезінде жазылды. Бұл тректе Валенс немесе Боб Кин есімдері көрсетілмеді, оның орнына Валенстің анасы көрсетілді. Кейін Кин сотқа шағымданып, сыйлықтың жартысы Валенстің анасына берілді, бірақ ол сот процесіне қатыспады. "Black Country Woman" 1972 жылы "Houses of the Holy" альбомы үшін Stargroves бағында жазылды, бұл топтың дәстүрлі студиядан тыс, ерекше орындарда жұмыс істеуге деген ниетінің бір бөлігі болды. Трекке ұшақ ұшып өтіп бара жатқанда тоқтатуға жақын болды, бірақ соңында әсер үшін жазбада қалдырылды. "Sick Again" әнін Пейдж мен Плант 1973 жылғы гастроль туралы және олардың жанкүйерлермен кездесу тәжірибесі туралы жазды. Тректі Бонэмнің барабан соғуы мен Пейдждің гитара рифтері жетекке алды. Аранжировка жаздыру алдында жасалған және оны таспаға түсіру оңай болды.

Шығарылмаған материал

Physical Graffiti бұрынғы альбомдардан қалған әртүрлі жазбалардан жинақталғандықтан, жазу сессияларынан көп нәрсе шығарылмастан қалды. "Custard Pie" әнінің соңғы нұсқасынан өзгеше ертедегі аранжировкасы келесі альбомда, "Presence"-те "Hots on For Nowhere" деп өңделді. Physical Graffiti альбомына қосылмаған, бұрынғы альбомдардың жазу сессияларынан қалған көптеген жазбалар кейін 1982 жылғы "Coda" альбомына енгізілді.

Сурет және таңбалау

Албом бастапқыда Нью-Йорк қаласындағы тұрғын үй блогын бейнелейтін кесілген мұқаба дизайнымен шығарылды, оның терезелері арқылы әртүрлі мәдени тұлғаларды алмастыруға болады. Альбом дизайнымен айналысқан Питер Корристон симметриялық және қызықты бөлшектері бар, басқа нысандармен кедергісіз және альбомның шаршы мұқабасына сәйкес келетін ғимаратты іздеді. Ол кейіннен мұқабаның қалған бөлігін үйге кіріп-шығатын адамдар идеясына негіздеп жасады, түрлі мұқабаларды негізгі мұқабаның астына қойып, терезелерді әртүрлі ақпаратпен толтырды. Альбом мұқабасы үшін суретке түсірілген бес қабаттан тұратын екі ғимарат Нью-Йорктегі 96 және 98 St. Mark's Place мекенжайларында орналасқан. Бастапқы суретті түпкілікті нұсқаға жеткізу үшін бірнеше рет өңдеулер енгізілді. Ғимараттың төртінші қабатын шаршы альбом мұқабасының форматына сәйкес кесуге тура келді. 1976 жылы альбом «Ең жақсы альбом қаптамасы» номинациясында «Грэмми» сыйлығына ие болды.

Қайта шығарылғандар

Physical Graffiti тұңғыш рет 1987 жылы екі дискілік CD түрінде жарық көрді. Бірақ, бұл топтың қатысусыз жасалды, ал алғашқы басылымда "In My Time of Dying" әнінің соңындағы студиялық әңгімелер кездейсоқ түрде қиылып қалды (кейін басылымдарда түзетілді). Пейдж CD-нің жасалуына өз үлесін қоса алмағанына наразы болып, жаңа нұсқаларын өзі шығаруға шешім қабылдады. Ол 1990 жылдың мамыр айында инженер Джордж Мариномен бүкіл каталогты қайта өңдеу үшін бір аптаға уақыт брондады. Physical Graffiti альбомынан сегіз трек 1990 жылы төрт дискілік жинақта және үш ремастерде пайда болды, ал қалғандары 1993 жылы 2-ші жинақта жарық көрді, ал альбом 1994 жылы қайта шығарылды. Physical Graffiti-нің кеңейтілген ремастерингтік нұсқасы түпнұсқа альбом шыққаннан тура соң соңғы қырық жыл өткен 2015 жылдың 23 ақпанында қайта жарық көрді. Қайта шығарылым алты форматта қолжетімді: стандартты екі CD нұсқасы, люкс үш CD нұсқасы, стандартты екі LP нұсқасы, люкс үш LP нұсқасы, супер люкс үш CD плюс үш LP нұсқасы қатты мұқабалы кітаппен және жоғары сапалы 24 бит/96k цифрлық жүктемелер түрінде. Делюкс және супер делюкс нұсқаларында әндердің басқаша орындалуы мен аранжировкалары бар бонус материалдары бар. Қайта шығарылған альбомның бонус дискісінің мұқабасы ретінде түпнұсқа альбомның суретінің өзгертілген түсті нұсқасы қолданылды.