1958 жылғы авиация оқиғалары

Кіріспе

1958 жылғы авиациялық оқиғалар тізімі

Бұл 1958 жылғы авиация саласындағы оқиғалардың тізімі.

Оқиғалар

Осы жылы алғаш рет әуемен тасымалданған трансатлантикалық жолаушылардың жалпы саны теңіз арқылы тасымалданған жолаушылардың жалпы санын басып өтті. Gulfstream Aerospace компаниясы АҚШ-тың Джорджия штатындағы Саванна қаласында құрылды. Аргентина теңіз күштері Ұлыбританиядан HMS Warrior сатып алып, алғашқы ұшақ тасымалдағыш кемесіне ие болды. Бразилия теңіз күштері 1941 жылы Бразилия әуе күштері құрылғаннан бері алғаш рет екі Bell 47 J және үш Westland Widgeon тікұшағын сатып алды.

Ақпан

1 ақпан – United Airlines әуе компаниясы Гонолулу, Гавайи – Лос-Анджелес, Калифорния бағытындағы коммерциялық рекордты орнатты, ұшу уақыты 6 сағат 21 минут. 5 ақпан – АҚШ-тың Джорджия штатының жағалауындағы Атлант мұхиты үстінде екі USAF ұшағы – B 47B Stratojet және F 86 Sabre соқтығысты. F 86 ұшқышы катапульдация жасағаннан кейін ұшақ құлады, ал B 47B әуеде қалды, Тиби аралынан, Джорджиядан, Wassaw Sound-қа Mark 15 сутекті бомбасын тастады және Саваннадағы Хантер армиялық әуе базасына шұғыл қонды. Бомба әлі табылмаған. 6 ақпан – British European Airways Airspeed Ambassador G ALZU Lord Burghley, 609 рейсі ретінде, батыс Германиядағы Мюнхен Рим әуежайындағы қарлы және мұздақ жабынған ұшу жолағынан ұшып шығуға үшінші рет әрекеттенген кезде апатқа ұшырады, нәтижесінде 23 адам қаза тапты, оның ішінде сегіз «Манчестер Юнайтед» футболшысы. 11 ақпан – Mohawk Airlines Рут Кэрол Тейлорды тарихтағы алғашқы афроамерикандық бортсерік ретінде жұмысқа қабылдады. Алты айдан кейін Mohawk оны үйленгені үшін жұмыстан шығарды, бұл сол кездегі әуе компанияларындағы кең таралған практика. 13 ақпан – Ұлыбритания Қорғаныс министрлігінің ақ парағы Ұлыбританияның ядролық қарулар бағдарламасын жария етті. 16 ақпан – Сегіз қарулы шабуылшы Оңтүстік Кореяның Пусан қаласынан Сеул қаласына ішкі рейсте 34 адаммен бірге Корея Ұлттық әуе компаниясының Douglas DC-3 ұшағын басып алып, Солтүстік Кореяның Пхеньян қаласына ұшуға мәжбүр етті. 25 ақпан – United Airlines Гонолулу, Гавайи – Сан-Франциско, Калифорния бағытындағы коммерциялық рекордты орнатты, ұшу уақыты 5 сағат 43 минут. Misrair, болашақ EgyptAir, өзін Біріккен Араб Әуе Жолдары деп атады. 1 ақпанда Мысыр мен Сирияның Біріккен Араб Республикасын құру үшін біріккеніне байланысты атау өзгертілді. 11 наурыз – USAF B 47E Stratojet ұшағының экипаж мүшесі Саваннадағы Хантер әуе күштері базасынан Англияға ұшуға арналған төрт B 47 ұшағының құрамында ұшу кезінде қателікке байланысты 7600 фунт (3447 кг) салмақтағы Mark 6 ядролық бомбасын 15000 фут (4572 метр) биіктікте тастап жіберді. Бомба жабық бомбалық бөлімшенің есіктерін бұзып, Оңтүстік Каролина штатының Марс-Блафф қаласында жерге құлады. Бомбаның жарылғыш детонаторы соққыға ұшырағанда жарылып, ені 21 метр, тереңдігі 9 метр кратер пайда болды. Бомбаның ядролық бөлігі қаруда болмағандықтан, ядролық жарылыс болған жоқ. 16 наурыз – Air Inter әуе компаниясы қызметін бастады. 22 наурыз – Американдық театр және кино продюсері Майк Тоддтың жеке екі қозғалтқышты Lockheed Lodestar ұшағы, «Lucky Liz», тұман, қар және дауылда артық жүкпен ұшып, Нью-Мексико штатының Грантс қаласына жақын Зуни тауларында бір қозғалтқышының мұздану салдарынан істен шығуына байланысты апатқа ұшырады. Ұшақтағы төрт адам, оның ішінде Тодд және оның өмірбаянын жазған американдық спорт журналисі, сценарист және жазушы Арт Кон қаза тапты. Тоддтың әйелі, американдық актриса Элизабет Тейлор, бронхит ауруына шалдыққандықтан үйде қалғандықтан, ұшақта болған жоқ.

February 1 – United Airlines sets a record commercial Honolulu, Hawaii to Los Angeles, California, flight time of 6 hours 21 minutes. February 5 – Two USAF aircraft – a B 47B Stratojet and an F 86 Sabre – collided in midair over the Atlantic Ocean off the coast of Georgia in the United States. The F 86 crashed after its pilot ejected, but the B 47B remained airborne, jettisoned a Mark 15 hydrogen bomb into Wassaw Sound off Tybee Island, Georgia, and made an emergency landing at Hunter Army Airfield in Savannah, Georgia. The bomb has not been recovered. February 6 – The British European Airways Airspeed Ambassador G ALZU Lord Burghley, operating as Flight 609, crashed on its third attempt to take off from a slush covered runway at Munich Riem Airport in West Germany, killing 23, including eight Manchester United footballers. February 11 – Mohawk Airlines hired Ruth Carol Taylor as the first African American flight attendant in history. Six months later, Mohawk fired her for getting married, a common airline industry practice at the time. February 13 – A British Ministry of Defence White Paper made Britain's nuclear weapons programme public knowledge. February 16 – Eight hijackers commandeered a Korean National Airlines Douglas DC 3 with 34 people on board during a domestic flight in South Korea from Busan to Seoul and forced it to fly to Pyongyang, North Korea. February 25 – United Airlines set a record commercial Honolulu, Hawaii to San Francisco, California, with a flight time of 5 hours 43 minutes. Misrair, the future EgyptAir, renamed itself United Arab Airlines. Egypt and Syria's merger on 1 February to form the United Arab Republic prompted the name change. March 11 – A crewman aboard a USAF B 47E Stratojet flying as part of a formation of four B 47s from Hunter Air Force Base in Savannah, Georgia, to England to conduct a mock bombing attack in Operation Snow Flurry accidentally released a 7,600 lb (3,447 kg) Mark 6 nuclear bomb at an altitude of 15,000 feet (4572 m). The bomb smashed the closed bomb bay doors open and struck the ground in Mars Bluff, South Carolina. Its high explosive detonator exploded on impact, creating a crater 70 feet (21 m) wide and 30 feet (9 m) deep. The bomb's core was not in the weapon, so no nuclear explosion occurred. March 16 – Air Inter commenced operations. March 22 – Lucky Liz, the private twin engined Lockheed Lodestar of American theater and film producer Mike Todd, flying grossly overloaded in fog, snow, and thunderstorms, crashed in the Zuni Mountains near Grants, New Mexico, when one of its engines failed in icing conditions. All four people aboard the plane died, including Todd and his biographer, American sportswriter, screenwriter, and author Art Cohn. Todd's wife, American actress Elizabeth Taylor, was not aboard because she had stayed home with a bout of bronchitis.

Мамыр

7 мамыр – 83-ші истребитель-перехватчик эскадрильясының USAF майоры Говард С. Джонсон Lockheed F 104 Starfighter ұшағымен биіктік бойынша жаңа әлемдік рекорд орнатты. 16 мамыр – USAF капитаны Уолтер У. Ирвин F 104 Starfighter ұшағымен жаңа әлемдік жылдамдық рекордты орнатты. 20 мамыр – Capital Airlines компаниясына тиесілі Vickers Viscount N7410 және Air National Guard ұшағы Lockheed T 33 Shooting Star әуеде соқтығысты. "Висконт" Брансуик (Мэриленд штаты) қаласы маңында құлағанда, оның бортындағы 11 адам және "Т-33" экипажының екі мүшесінің бірі қаза тапты. 22-23 мамыр – АҚШ Теңіз жаяу әскерінің майоры Н. Лефайвр Douglas F4D 1 Skyray ұшағымен биіктікке көтерілудің 5 әлемдік рекордын жаңартты, оның ішінде 2 минут 36 секундта. 25 мамыр – Dan Air Avro 685 York C.1 жүк ұшағының ұшу кезінде қозғалтқышы өртеніп, Үндістанның Харьяна штатындағы Гургаун қаласының жанында мәжбүрлі қону кезінде құлады. Оқиғада экипаждың бес мүшесінің төртеуі қаза тапты. 26 мамыр – Short SC.1 эксперименталды VTOL ұшағы Ұлыбританияда алғашқы тік (бағытталған) ұшуын жасады.

Маусым

2 маусым – Мексиканың Гвадалахара қаласындағы Гвадалахара әуежайынан Мексика қаласына ұшып шыққаннан кейін, Aeronaves de México 111 рейсі, Lockheed L 749A Constellation (тіркеу XA MEV) Ла Латилья тауына құлап, борттағы 45 адамның барлығы қаза тапты. Бұл оқиға Мексика тарихындағы ең ауыр авиациялық апатқа айналды. Қаза тапқандардың арасында белгілі американдық ғалымдар – океанограф Таунсенд Кромвелл және балық шаруашылығы маманы Белл М. Шимада болды. Апаттан кейін жүргізілген тергеу көрсеткендей, ұшақ экипажы әуежайдан ұшып шыққаннан кейін белгіленген қалыпты көтерілу процедурасын сақтамаған. 9 маусым – Лондонның Гатвик әуежайы екі жылдық толық жөндеуден кейін қайта ашылды. Бұл әлемдегі алғашқы мультимодальды әуежай болды, ол негізгі терминалынан Лондон және Брайтон қалаларына тікелей теміржол байланысын қамтамасыз етті. 26 маусым – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің 21-ші әуе көлігі эскадрильясына қарасты Grumman TF 1 Trader ұшағы Сан-Диегодан, Калифорниядан Westinghouse J34 реактивті қозғалтқышын 483 шақырым (300 миль) қашықтықта Тынық мұхитындағы Yorktown зениттік қайыққа жеткізді. Бұл әуе кемесі арқылы ұшақ қозғалтқышын жеткізудің алғашқы жағдайы болды. 28 маусым – Avro Anson ұшағының 22 жылдық қызметтік өмірі Ұлыбританияның Гэмпшир графтығындағы Бовингтондағы Оңтүстік байланыс эскадрильясының алты ұшақтың тобымен базасынан ұшып өту арқылы аяқталды.

Шілде

Royal Air Maroc Air France-тан жалға алынған төрт Lockheed L 749 Constellation ұшағын пайдалана отырып, бірқатар ұзақ қашықтыққа ұшатын бағыттарды іске қосты. Constellation ұшақтарының келуіне байланысты авиакомпания ұзақ қашықтыққа ұшудан өздерінің Douglas DC 4 ұшақтарын шығарды. 1 шілдеде Royal Nepal Airlines құрылды. Бастапқыда оның паркінде бір Douglas DC 3 ұшағы болды. 3 шілдеде Лос-Анджелестегі KTLA телеарнасы жалға алған және телекамерамен жабдықталған Bell Model 47 тікұшағы ("Телекоптер") әлемде алғаш рет тележаңалықтарды тарату үшін тікұшақ ұшырды. Оның ойлап табушысы Джон Д. Сильва да бортында болды. Телеарна станциясы бейнесіз екенін хабарлағанда, Сильва тікұшақтың кабинасынан шығып, 1500 фут (457 метр) биіктікте тікұшақ ішінде қозғалып тұрған қону шанасына шықты, себебі ол оның бүйініне бекітілген микротолқынды тарату құрылын тексеруі керек еді. Ол тербеліс пен ыстық ауа райынан вакуумдық түтік бұзылғанын анықтады. Сильва түнгі уақытта мәселені шешкеннен кейін, "Телекоптер" келесі күні алғашқы сәтті жаңалықтар рейсін жасады. 15-16 шілдеде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Эссекс" авианосынан ұшқан ұшақтар 1958 жылғы Ливан дағдарысына жасалған американдық әскери араласу – "Көк жарқын" операциясы аясында Ливанға АҚШ армиясы мен теңіз жаяу әскерінің қонуын қамтамасыз етті. Әуе көмегі 15 шілдеде Бейрут үстінен 50 "Эссекс" ұшағының ұшуымен басталды. 29 шілдеде Президент Дуайт Д. Эйзенхауэр Ұлттық аэронавтика және ғарыш туралы заңға қол қойды, соның нәтижесінде Аэронавтика жөніндегі Ұлттық кеңес комитеті таратылды және Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы құрылды. Екі орган да 1958 жылдың 1 қазанынан бастап қызмет етуге кірісті.

Тамыз

"Пацифик Саут-Вест" әуекомпаниясы Лос-Анджелес халықаралық әуежайына рейстерін бастады. 9 тамыз – Central African Airways рейсі 890, Vickers Viscount ұшағы, Ливияның Бенгази қаласының сыртындағы Бенина халықаралық әуежайының жанында құлап, борттағы 54 адамның 36-сы қаза тапты. Ол кезде бұл Ливия тарихындағы ең ауыр авиациялық апат еді. 14 тамыз – KLM Lockheed Super Constellation ұшағы "Hugo de Groot" (PH LKM) Ирландияның Шеннон әуежайының батысында Атлант мұхитына құлап, мүмкін механикалық бұзудың салдарынан барлығы 99 адам қаза тапты. Қаза тапқандардың арасында Мысырдың ұлттық фехтование командасының алты мүшесі болды. Президент Дуайт Д. Эйзенхауэр 1958 жылғы Федералдық авиация заңына қол қойды, ол Азаматтық авиация басқармасын және Азаматтық авиация кеңесін таратып, АҚШ-тағы авиациялық операцияларға қатысты барлық құқықтарды жаңадан құрылған Федералдық авиация агенттігіне (кейіннен Федералдық авиация басқармасы деп аталды) берді.

Қыркүйек

2 қыркүйек – Independent Air Travel Vickers VC.1 Viking жүк ұшағы, бортта екі Bristol Proteus турбовинтті қозғалтқышымен, Лондон Хитроу әуежайынан ұшып шыққаннан кейін дереу қозғалтқыштарында ақау пайда болды. Blackbushe әуежайына шұғыл қонуға тырысқанда, Viking Лондонның Саутхолл қаласындағы үйлер қатарына құлап, үш мүшеден тұратын экипаждың барлығы және жерде болған анасы мен үш баласы қаза тапты. 5 қыркүйек – Бір немесе бірнеше қаскөйлер Кеңес Одағының Ленинградтан Таллинға ішкі рейсінде 17 жолаушысы бар Aeroflot Ilyushin Il-14P ұшағын басып алуға әрекеттенді. Жолаушылар қаскөйлерді жеңіп, күрес барысында бір адам қаза тапты, ал ұшақ Jõhvi әуежайына ауыстырылды. 6 қыркүйек – АҚШ Біріккен штабтары АҚШ Әскери-теңіз күштеріне Қытай Халық Республикасының аумағына қарсы авиасоққылар жасауға, соның ішінде Екінші Тайвань бұғазындағы жағдайды ушықтыруға рұқсат беруді ұсынды, бірақ президент Дуайт Д. Эйзенхауэр бұл ұсыныстан бас тартты. 18 қыркүйек – Шығыс Германия ұлттық авиакомпаниясы Deutsche Lufthansa (DLH) сотта жеңіліп қалуына қарсы Interflug авиакомпаниясын құрды. 1954 жылдың тамызында Батыс Германияның Lufthansa авиакомпаниясы 1945 жылға дейін құлаған Deutsche Luft Hansa авиакомпаниясының таңбасын пайдалану құқығын сатып алған болатын. Сот процесінің нәтижесін күтіп, Interflug 1963 жылдың қыркүйегінде DLH таратылғаннан кейін оның активтерін алғанға дейін чартерлік рейстерді жүзеге асырды. 20 қыркүйек – Англияның Ноттингемшир графтығындағы RAF Syerston әуешоуында Avro Vulcan бомбалаушысының (VX770 сериялық нөмірі) прототипі жоғары жылдамдықпен ұшу кезінде оң қанатын толығымен жойды және құлап, экипаждың барлық мүшелері мен жердегі үш адам қаза тапты. 24 қыркүйек – Екінші Тайвань бұғазында 32 Қытай Республикасы Әуе күштерінің F 86F Sabre және 100-ден астам Қытай Халық Республикасының МиГ ұшақтары арасында әуе шайқасы болды. Шайқас барысында әуеден-әуеге зымырандар алғаш рет қолданылды. Sabre ұшақтары AAM N 7 Sidewinder IA – кейін AIM 9B Sidewinder IA деп аталған – зымырандарын қолданып, бірнеше МиГ-15 (НАТО коды бойынша "Фагот") және кем дегенде 10 МиГ-17 (НАТО коды бойынша "Фреско") истребителін түсірді. 30 қыркүйек – Aquila Airways компаниясының соңғы ұшатын қайығы Саутгемптон – Фуншал (Мадейра) бағытындағы рейсін тоқтатып, коммерциялық қызметтен алынды.

September 2 – An Independent Air Travel Vickers VC.1 Viking cargo aircraft carrying two Bristol Proteus turboprop engines suffered engine trouble soon after takeoff from London Heathrow Airport. While attempting to reach Blackbushe Airport for an emergency landing, the Viking crashed into a row of houses in Southall, London, killing its entire crew of three and a mother and three children on the ground. September 5 – One or more hijackers attempted to commandeer an Aeroflot Ilyushin Il 14P with 17 people on board during a domestic flight in the Soviet Union from Leningrad to Tallinn. Passengers overpowered the hijacker or hijackers, one person died in the struggle, and the airliner diverted to a landing at Jõhvi. September 6 – The U. S. Joint Chiefs of Staff recommended that U. S. Navy forces be given permission for more aggressive action the Second Taiwan Strait Crisis, including carrier air strikes against the territory of the People's Republic of China, but President Dwight D. Eisenhower rejects the idea. September 18 – East Germany established the airline Interflug as a hedge against its national airline, Deutsche Lufthansa (DLH), losing a trademark lawsuit to the West German airline Lufthansa, which in August 1954 had purchased the right to use the name of the defunct pre 1945 German airline Deutsche Luft Hansa. Pending legal developments, Interflug operated as a charter airline until taking over DLH's assets upon the liquidation of DLH in September 1963. September 20 – During a high speed flyby in an air show at RAF Syerston, Nottinghamshire, England, a prototype Avro Vulcan bomber (serial number VX770) suffered total collapse of the starboard wing and crashed, killing its entire crew and three people on the ground. September 24 – During the Second Taiwan Strait Crisis, a dogfight broke out between 32 Republic of China Air Force F 86F Sabres and over 100 People's Republic of China MiG aircraft. During the engagement, guided air to air missiles were employed in combat for the first time when the Sabres used AAM N 7 Sidewinder IA – later known as AIM 9B Sidewinder IA – missiles to down several MiG 15 (NATO reporting name "Fagot") fighters and at least 10 MiG 17s (NATO reporting name "Fresco"). September 30 – Britain's last flying boat was withdrawn from commercial service when Aquila Airways terminated its service on the Southampton Funchal (Madeira) route.

Қараша

Trans Pacific Airlines әуе компаниясы өзінің атын Aloha Airlines деп өзгертті. 4 қарашада Техас штатының Абилин қаласының сыртындағы Дайс әуе базасынан ұшып шыққаннан кейін, АҚШ-тың B-47 Stratojet ұшағы ядролық бомбамен өртенді. Ол 457 метр биіктікке көтеріліп, апатқа ұшырап, төрт экипаждың бірін қаза қылды. Бомбадағы жоғары жарылғыш заттар жарылып, 2 метр тереңдігі және 11 метр диаметрі бар кратер пайда болды, бірақ ядролық жарылыс болған жоқ. 6 қарашада көтерілісшілер Кубада Мансанильодан Холгуинге ішкі рейсте Кубаның Cubana de Aviación Douglas DC-3 ұшағын 29 адаммен бірге ұрлап, оны көтерілісшілер бақылап отырған Кубадағы әуежайға қонуға мәжбүр етті. 25 қарашада English Electric P.1B, English Electric Lightning-тің алғашқы толық дамыған прототипі, алғаш рет 2 Махтан асып түсті. 26 қарашада АҚШ-тың B-47 Stratojet ұшағы ядролық бомбамен бірге Луизиана штатының Лейк-Чарльз көлінің жанындағы Ченнальт әуе базасында өртеніп жойылды. Бомбадағы жоғары жарылғыш заттар жарылып, бомбаның қирандылары мен айналасындағы аумақты радиоактивтілікпен ластады, бірақ ядролық жарылыс болған жоқ.

Желтоқсан

Ұлыбритания Корольдік Әскери-теңіз күштерінің операциялық ұрыс эскадрильясы әуеден әуеге зымырандарды алғаш рет іске қосты. 893-ші эскадрилья, Әуе күштері, әуе кемесіне мінгізіліп, Мальтадан тыс, Жерорта теңізінде мақсатты ұшқышсыз аппараттарға Firestreak зымырандарын атқылады, нәтижесінде 80% тигізді. 4 желтоқсан – Роберт Тимм мен Джон Кук Cessna 172 Skyhawk (тіркеу N9172B) ұшағымен Лас-Вегастағы МакКарран әуежайынан ұшып қалды. Олар 64 күн, 22 сағат, 19 минут және 5 секунд бойы үздіріссіз әуеде болды, содан кейін 1959 жылдың 4 ақпанында МакКарран әуежайына қонды, адаммен ұшудың жаңа әлемдік рекордын орнатты. 10 желтоқсан – National Airlines АҚШ-тың ішкі рейстерінде реактивтік қызметтерді ұсынатын алғашқы әуе компаниясы болды, ол Майами мен Нью-Йорк қалалары арасындағы рейстер үшін Pan American World Airways компаниясынан жалға алынған Boeing 707 ұшағын пайдаланды. 18 желтоқсан – Bell XV 3 Tiltrotor тікұшақтан ұшу тәрізді тік көтерілуден толыққанды жазық қаннатты ұшуға бірінші рет ортада ауысты. 23 желтоқсан – Syrian Airways компаниясы Біріккен Араб Әуе компаниясына (болашақтағы EgyptAir) бірікті. Біріккен Араб Әуе компаниясы Syrian Airways компаниясының барлық бағыттары мен ұшақтарын қабылдады. 24 желтоқсан – Ұшуға жарамдылық сертификатын жаңарту мақсатындағы сынақ ұшу кезінде BOAC Bristol Britannia 312 G AOVD Англияның Сопли мен Винктон қалаларының жанында апатқа ұшырады, нәтижесінде борттағы 12 адамның 9-ы қаза тауып, аман қалған үш адам жарақат алды.

Қаңтар

26 қаңтар – АҚШ Әуе күштерінің 83-ші истребитель-перехватшы эскадрильясындағы Lockheed F-104 Starfighter, Калифорния штатындағы Гамильтон әуе базасында.

Ең қауіпті апат

Осы жылғы ең қасіретті апат – 14 тамызда Ирландияның Галвей қаласының батысында Атлант мұхитына құлаған KLM 607 E рейсі, Lockheed Super Constellation ұшағы. Апат салдарынан борттағы 99 адамның барлығы қаза тапты.