Кіріспе

1963 жылғы авиациялық оқиғалар тізімі

Бұл 1963 жылғы авиация саласындағы оқиғалардың тізімі.

Оқиғалар

1959 жылы Minas Gerais әуе кемесінен ұшатын барлық ұшақтар Бразилия әуе күштеріне тиесілі болуы керек деген талапты бұза отырып, Бразилия әскери-теңіз күштері өз әуе тобын құрып, елге контрабандалық жолмен шетелден сатып алынған ұшақтарды әкеледі. Әуе күштерінің барлау ұшақтары әскери-теңіз күштерінің ұшақтарын анықтайды, бұл екі күш арасында шиеленіс тудырады. Солтүстік Вьетнамның Әуе күштері мен Әуе қорғанысы күштері бірігіп, Бірыңғай Әуе және Әуе қорғанысы күштерін құрайды.

Қаңтар

2 қаңтар – Оңтүстік Вьетнамдағы Ап Бак шайқасы Вьетконг күштерінің Оңтүстік Вьетнамның ірі шабуылына қарсы тұрып, шайқасқа түскен алғашқы кез. Бастапқыда Вьетконгтың жерден атып шабуылдаған оғы АҚШ армиясының UH-1 шабуылдық тікұшағын және АҚШ армиясының төрт CH-21 көлік тікұшағын құлатты, олар қону алаңына келген кезде. Вьетнам Республикасы Әуе күштерінің C-123 Provider көлік ұшақтары сол күні шамамен 300 Оңтүстік Вьетнам десантшысын тасыды. 7 қаңтар – «Аэрофлот» компаниясы Мәскеуден Кубаның Гавана қаласына Туполев Ту-114 турбовинтолеттерін пайдалана отырып, рейстерін бастады. 24 қаңтар – АҚШ Әуе күштерінің B-52C Stratofortress ұшағы турбуленттің салдарынан вертикальды стабилизаторын жоғалтып, Мэн штатының Пискатакис округіндегі Elephant Mountain тауына құлады. Ұшақтағы тоғыз адамның жетісі қаза тапты.

Маусым

3 маусым – Northwest Airlines 293 рейсі, Douglas DC-7C ұшағы Аляскадағы Аннет аралының оңтүстік-батысында, Канаданың Британ Колумбиясы жағалауынан тыс, Тынық мұхитында құлады. Борттағы 101 адамның барлығы қаза тапты. 5 маусым – Президент Джон Ф. Кеннеди АҚШ Әскери-әуе академиясында сөйлеген сөзінде АҚШ үкіметінің жеке сектормен бірлесіп, «кез келген елде салынып жатқан коммерциялық сәтті суперқауыртты тасымалдау прототипін» жылдам дамытуға ниеттенгенін мәлімдеді. Бұл британ-француздық Concorde және советтік Туполев Ту-144 ұшақтарына (НАТО коды – "Charger") сілтеме еді. Оның бұл мәлімдемесінен кейін Boeing 2707 ("SST") жобасы дүниеге келді. 7 маусым – Middle East Airlines және Air Liban бірігіп, Middle East Airlines–Air Liban әуе компаниясын құрды, ал Air France біріккен компанияның 30 пайызына ие болды. 8 маусым – Флорида штатының Пенсакола қаласындағы Пенсакола әскери-теңіз базасында Ұлттық теңіз авиациясы мұражайы ашылды. 14 маусым – Француз ұшқышы Жаклин Ауриоль Dassault Mirage IIIR ұшағымен әйелдер арасындағы жылдамдық бойынша әлемдік рекордты жаңартты. Бұл 1951 жылдан бергі оның бесінші және соңғы әйелдер арасындағы жылдамдық рекорды. 21 маусым – АҚШ Әуе күштерінің KC-97 Stratofreighter майлаушы ұшағынан Калифорниядан Гавайиге бағытталған рейсте F-8 Crusader истребителі өртенгеннен кейін, АҚШ теңіз жаяу әскерінің аға лейтенанты Клифф Джадкинс катапульданып шықты. Оның негізгі парашюты ашылмады және ол 4572 метр биіктіктен мұхитқа құлады. Ол бірнеше ауыр жарақат алғанмен, аман қалды және құтқарылды. 23 маусым – АҚШ Әуе күштерінің майоры Роберт А. Рашворт басқарған North American X-15-3 ұшағы ғарыш шегіне жетіп, 86868 метр биіктікке көтерілді.

Тамыз

21 тамыз – 52 адаммен бірге Аэрофлотқа тиесілі Туполев Ту-124 ұшағы Кеңес Одағының Ленинград қаласы маңындағы Нева өзеніне қонды, құрбандықтар мен жараланғандар болған жоқ. 23 тамыз – Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) зерттеуші-ұшқышы Джозеф А. Уокер үшінші North American X-15 ұшағымен ғарышқа ұшып, 354 200 фут (67,08 миль, 108 км) биіктікте ұшақтар арасындағы әлемдік рекордты орнатты. Бұл Уокердің екінші суборбитальдық X-15 рейсі, ол ғарышқа екі рет ұшқан алғашқы адам атанды. 16 қазан – «Жылдам майлау» операциясы аясында АҚШ Әскери-әуе күштерінің 305-ші бомбалаушылық қанатының «Жылдам майлау» аталған өзгеріс енгізілмеген B-58 Hustler бомбалаушысы Аляска, Канада және Гренландия арқылы өтіп, Токиодан Лондонға тоқтаусыз ұшып, 8 сағат 35 минут 20,4 секундта 8028 теңіздік мильді (шамамен 14864 км) қашықтықты шамамен жылдамдықпен басып өтті, ол бес рет отынмен толықтыру үшін баяулауға мәжбүр болды. B-58 ұшудың көп бөлігінде 2 Мах жылдамдығымен ұшты, бес сағат бойы орташа круиздік жылдамдықты сақтап, соңғы сағатта қозғалтқыштың қосымша күшін жоғалтқаннан кейін ғана дыбыс асты жылдамдыққа түсті; ұшудың соңғы кезеңдеріндегі жылдамдықтың төмендеуі бүкіл сапардың орташа жылдамдығын шамамен 1,5 Мах деңгейіне жеткізді. Токио-Лондон маршрутындағы жылдамдық рекордынан басқа, бұл рейс Токио-Анкоридж аралығындағы жылдамдық рекордын да орнатты, B-58 осы қашықтықты 3 сағат 9 минут 42 секундта шамамен жылдамдықпен, ал Анкоридж-Лондон аралығын 5 сағат 24 минут 54 секундта шамамен жылдамдықпен басып өтті. Рейстің Токио-Анкоридж бөлігі тарихтағы ең ұзақ үстін дыбыстан ұшу рекорды болып қала береді. Бұл B-58 ұшағының жылдамдық және биіктік бойынша орнатқан 19 әлемдік рекордының соңғысы болды, бұл кез келген әскери ұшақтың тарихындағы ең көп рекорд. 28 қазан – Белфаст Альдергроув Солтүстік Ирландияның басты әуежайы ретінде ашылды, азаматтық қызметтер Наттс Корнерден көшірілді.

Желтоқсан

Aero Trasporti Italiani (ATI) Alitalia-ның еншілес компаниясы ретінде құрылды, ол Alitalia-ның еншілес компаниясы Società Aerea Mediterranea (SAM) басқаратын Италиядағы екінші дәрежелі ішкі бағыттарды қабылдау үшін құрылды. ATI 1964 жылдың маусым айында ұшу операцияларын бастайды. 8 желтоқсан – 214 рейсімен ұшып жатқан Pan American World Airways Boeing 707 121 Clipper Tradewind ұшағына найзағай шағылып, жанар майының буын тұтандырып, жарылыс болды, нәтижесінде ұшақтың сол жақ қанатының бір бөлігі қирады. Ұшақ Мэриленд штатының Элктон қаласының жанында құлап, борттағы 81 адамның барлығы қаза тапты. Осы трагедияның нәтижесінде АҚШ Федералдық авиация басқармасы АҚШ әуе кеңістігінде ұшатын барлық коммерциялық ұшақтарға найзағайдан қорғаныш құрылғыларын немесе статикалық разрядтағыштарды орнатуды бұйырды. 9 желтоқсан – Хусейн патшаның жарлығымен Алия – болашақ Royal Jordanian – Иорданияның ұлттық авиакомпаниясы ретінде бекітілді. 15 желтоқсан – Алия – болашақ Royal Jordanian – Амман (Иордания), Кувейт қаласы (Кувейт), Бейрут (Ливан) және Каир (Мысыр) арасында екі Handley Page Dart Herald және бір Douglas DC 7 ұшағынан тұратын паркімен ұшу операцияларын бастады.

Қазан

2 қазан – Ұзындығы қысқа SC.7 Skyvan турбовинтті екінші прототипі.

Ең қауіпті апат

Биылғы ең қасіретті апат – 29 қарашада Канаданың Квебек провинциясының Монреаль қаласынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай құлаған Trans Canada Airlines 831 рейсі, нәтижесінде борттағы 118 адамның барлығы қаза тапты.