Кіріспе

1965 жылы авиация саласындағы оқиғалар тізімі

Бұл 1965 жылғы авиация саласындағы оқиғалардың тізімі.

Оқиғалар

Жерорта теңізінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Алтыншы флотының жабдықтау кемесі Altair, әуе тасымалдағышқа түнде вертикальді жабдықтау (VERTREP) жүргізіп, Sikorsky SH 3A Sea King суға қарсы ұшқышын пайдаланады. Бұл, мүмкін, алғашқы рет жасалған тәжірибе.

Қаңтар

1 қаңтар – «Транс Канада» әуе компаниясы «Air Canada» деп қайта аталды. 2 қаңтар – Ұлыбританияның қорғаныс министрі Денис Хили елдің истребительдер мен әскери көлік бағдарламаларын жойып, олардың орнына АҚШ-та жасалған F-4 Phantom және C-130 Hercules ұшақтарын сатып алуға бұйрық берді. 26 қаңтар – Бразилия президенті Хумберто де Аленкар Кастело Бранко Бразилия әуе күштерінің енді барлық бразилиялық қанатты әскери ұшақтарды, соның ішінде «Минас-Жерайс» әуе кемесіндегілерді бақылайтынына, ал Бразилия әскери-теңіз күштері барлық теңіздегі айналмалы қанатты ұшақтарды бақылайтынына шешім қабылдады. Бразилияның жоғары шенді әскери-теңіз күштері наразылық ретінде отставкаға шықты.

Наурыз

1 наурыз – Республика F 105 Thunderchief ұшағының жауынгерлік дебюті өтеді, АҚШ Әуе күштерінің F 105D ұшақтары Оңтүстік Вьетнамдағы Дананг әуе базасынан Солтүстік Вьетнамды бомбалау миссияларын бастайды. 2 наурыз – Солтүстік Вьетнамға қарсы ауқымды американдық әуе операциясы "Роллинг Тандер" басталады. 3 наурыз – АҚШ "Blue Tree" операциясын бастайды, ол Солтүстік Вьетнам үстінен орта биіктікте фотосуретпен барлау және бомбалаудан келген зақымды бағалау ұшуларын қамтиды. 8 наурыз – "Аэрофлот" авиакомпаниясының 513 рейсі (Туполев Ту-124В, тіркеу нөмірі CCCP-45028) КСРО-дағы Куйбышев қаласындағы Куйбышев әуежайынан ұшып шыққаннан кейін бірден биіктіктегі жылдамдықты жоғалтып, қар басқан далаға құлайды. Борттағы 39 адамның 30-ы қаза табады. 16 наурыз – МиГ-155 ұшағымен советтік сынақ пилоты Александр В. Федотов белгілі бір шеңберде орташа есеппен жаңа әлемдік жылдамдық рекордтарын орнатады. Ұшу, жүкпен, жүксіз және белгілі бір жүк көлемімен қашықтық бойынша жаңа рекордтарды тіркеді. 31 наурыз – АҚШ Теңіз корпусының UH-34 көлік тікұшақтары, АҚШ Армиясының UH-1B тікұшақтарымен бірге, Данангтан оңтүстікке қарай 40 шақырым (25 миль) жерде 435 Оңтүстік Вьетнамдық әскерді түсіруге тырысқанда Вьет Конгтың қатты атысына ұшырайды. 35 тікұшақ қатысады, үш тікұшақ атып түсіріледі және 19-ы зақымдалады.

Қазан

3 қазан – Америка Құрама Штаттарының 1-ші атқыштар дивизиясының соңғы бөлімдері (әуе шабуылы) Вьетнамға жетіп, Оңтүстік Вьетнамның Ан Хэ қаласындағы Camp Radcliff базасына жетеді, бұл дивизияны толық күшке жеткізеді. Дивизия CH 47 Chinook тікұшағын жауынгерлік қолданысқа алғаш рет енгізеді; Chinook-тың қиын жерлерде артиллерияны жылдам тасымалдау мүмкіндігі жердегі соғысты революциялайды. 4 қазан – 5 қазан (түнде) – Рим папасы Павел VI Нью-Йорк қаласынан Римге Trans World Airlines чартерлік рейсімен Нью-Йоркке жасаған тарихи сапарынан кейін ұшып кетеді, ол оның паптығындағы АҚШ-қа жасаған жалғыз сапар болды. 11 қазан – Гавайи штатының Молокай аралындағы Хулехуа әуежайында екі наразы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің теңізшілері Aloha Airlines рейсі 755-те, Гонолулу халықаралық әуежайына бағытталған Fairchild F27 ұшағында аң аулау пышақтарын шығарып, оларды Миннесота штатының Уайт-Эрт және Оклахома штатының Уатонга қалаларына ұшыруды талап етеді. Олар оқпандармен және жарықшаңдармен ұсталады. 14 қазан – АҚШ Әуе күштерінің алғашқы Солтүстік Америкалық XB 70A Valkyrie – 1-ші әуе көлігі (AV 1) – 70 000 фут (21 336 м) биіктікте Mach 3.02 жылдамдыққа жетіп, алғаш рет Mach 3 шегінен асып түседі. 17 қазан – Солтүстік Вьетнам үстінде американдық ұшақтар алғашқы «Темір қол» (Iron Hand) жер-әуе қорғаныс құрылғысын (ЖАҚҚ) анықтау және жою миссиясын сәтті орындайды. 19 қазан – 25 қазан – АҚШ армиясының шабуылдық тікұшақтары мен АҚШ Әуе күштерінің жүк көлігі Оңтүстік Вьетнамдағы Плей-Ме қамалын көтеруде маңызды рөл атқарады. 22 қазан – Николас Пиантаниданың еркін құлау биіктігі бойынша жаңа рекорд орнату әрекеті сәтсіз аяқталады, өйткені желдің күшті соғуы оның Strato Jump I шарының жоғарғы бөлігін жыртып, ол тек 16 000 футқа (4877 м) жеткеннен кейін әрекеттен бас тартады. Пиантанида парашютпен қауіпсіз жерге түсіп, Миннесота штатының Сент-Пол қаласындағы қоқыс полигонына түседі. 26 қазан – 20 жасар кубалық эмигрант Луис Медина Перес пистолет-сигналмен қаруланып, National Airlines рейсі 209 – 33 адаммен бірге Майамиден Флорида штатының Ки-Уэст қаласына ұшып бара жатқан Lockheed L 188 Electra ұшағын басып алады және Фидель Кастродан оның отбасына АҚШ-қа эмиграциялауға рұқсат беруін сұрап, оны Гаванаға ұшыруды талап етеді. Ұшу экипажы оны сапар үшін пилот кабинасының қосымша орынына шақырады, ол тынышталғаннан кейін, ұшу инженері капитанға өрт сөндіру балтасын сырттан ұсынады, ол Перестің қолын қабырғаға тіреп, қаруын тастауға мәжбүр етеді. Перес ұшақтағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қызметкерлерінің күзетімен, ұшақ жоспардан тек тоғыз минут кешігіп Ки-Уэстке қонады. 27 қазан – Вьетконг саперлерінің Оңтүстік Вьетнамдағы АҚШ Теңіз корпусының Мармбел тауындағы әуе базасына жасаған шабуылы нәтижесінде 13 UH 1E және алты UH 34 тікұшағы жойылды, ал төрт UH 1E және 26 UH 34 тікұшағына зақым келтірілді.

Желтоқсан

1 желтоқсанда аптасына бес күн күніне екі рет іске қосылатын "Азаттық рейстері" басталады, Кубадан АҚШ-қа қашуға ниеттенген кубалықтарды коммерциялық ұшақтармен тасымалдайды. 1973 жылғы сәуірде аяқталған кезде "Азаттық рейстері" шамамен 300 000 кубалықты Кубадан АҚШ-қа "Америка тарихындағы ең ірі әуедегі босқындар операциясы" ретінде жеткізеді. 2 желтоқсан – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ұшақ тасымалдаушы кемесі "Энтерпрайз" Оңтүстік Вьетнамдағы Бьен Хоа маңындағы Вьетконгқа әуе шабуылын жүргізген кезде ядролық қуатпен жұмыс істейтін алғашқы соғыс кемесі болып, ұрысқа қатысады. 4 желтоқсан – Eastern Air Lines рейсі 853, бортында 54 адаммен Lockheed Super Constellation және Trans World Airlines рейсі 42, 58 адамды тасымалдайтын Boeing 707 131B, Нью-Йорк штатының Кармель қаласының үстінде соқтығысады, Boeing-тің сол қанаты Super Constellation-ның құйрығына тиеді. Boeing Нью-Йорктегі Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайына қауіпсіз қонады, ал Super Constellation Коннектикут штатының Денбери қаласына жақын Хант тауындағы шабындыққа құлайды және өртенеді; Super Constellation бортындағы төрт адам қаза табады. 5 желтоқсан – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің A-4E Skyhawk ұшағы, B43 ядролық бомбасын тасымалдап, Тикондерога ұшақ тасымалдаушысынан Филиппин теңізінде 16 200 фут (4938 метр) тереңдіктегі суға құлайды. Ұшақ, ұшқыш және қару табылмайды. 12 желтоқсан – Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасында аэроғарыш медицинасына үлес қосқан американдық дәрігер Уильям Рэндольф Лавлейс II, Колорадо штатының Аспен қаласының жанында Cutter Air Service Beechcraft Travel Air ұшағының апатында қаза тапты, оның пилоты бағдарын жоғалтып, соқыр каньонға ұшып кірді. Ұшқыш және Лавлейстің әйелі де апатта қаза тапты. 25 желтоқсан – Вьетконг пен Солтүстік Вьетнаммен бейбіт келіссөздерін бастау ниетімен президент Линдон Б. Джонсон әкімшілігі Вьетнамдағы американдық әуе шабуылдарын тоқтатуға бұйрық береді.

Ең қауіпті апат

Биылғы ең қасіретті апат – 20 мамырда Мысырдың Каир қаласына қондыру алдында құлаған Пакистан халықаралық әуе компаниясының 705-ші рейсі, нәтижесінде борттағы 127 адамның 121-і қаза тапты.