Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тринидад және Тобагоның тұңғыш премьер-министрі
First Prime Minister of Trinidad and Tobago
Эрик Юстас Уильямс (25 қыркүйек 1911 – 29 наурыз 1981) – Тринидад және Тобаго саяхатшысы, кейбір адамдар оны "Ұлттың әкесі" деп есептейді.
Eric Eustace Williams (25 September 1911 – 29 March 1981) was a Trinidad and Tobago politician who is regarded by some as the "Father of the Nation",
Ерте өмір
Уильямс 1911 жылғы 25 қыркүйекте дүниеге келген. Оның әкесі Томас Генри Уильямс кішігірім мемлекеттік қызметкер және шын ниетпен католик болған, ал анасы Элиза Франсис Бойсьер (1888 жылғы 13 сәуір – 1969 жыл) француз креолдарының элитасының ұрпағы, африка және француз тегінен шыққан. Ол алғашқы мектеп жылдарын Tranquillity Boys' Intermediate Government School-де өткізді, кейін Порт-оф-Испаниядағы Queen's Royal College-те білім алды, онда оқу және футболдан өте жақсы нәтижелер көрсетті. Queen's Royal College-те футбол ойнағанда алған жарақаты салдарынан есту қабілеті нашарлап, оны түзету үшін есту аппаратын тақты. 1932 жылы ол аралдық стипендия жеңіп алып, Оксфордтағы St. Catherine's Society-ге (кейіннен St. Catherine's College деп аталды) оқуға түсті. 1935 жылы ол бірінші сыныптық дипломмен аяқтады және сол жылы тарих мамандығы бойынша бітірушілердің ішінде бірінші орын алды. Сондай-ақ ол университеттің футбол командасы құрамына кірді. 1938 жылы докторлық диссертациясын қорғады (төмендегі бөлімді қараңыз). "Ішкі аштық" автобиографиясында ол Оксфордта оқыған кезіндегі тәжірибесін, соның ішінде оқу орнындағы кең таралған нәсілдік дискриминацияға байланысты туындаған қиындықтарын және нацистер билікті басып алғаннан кейін Германияға жасаған саяхатын сипаттады.
Williams was born on 25 September in 1911. His father Thomas Henry Williams was a minor civil servant and devout Roman Catholic, and his mother Eliza Frances Boissiere (13 April 1888 – 1969) was a descendant of the mixed French Creole elite and had African and French ancestry. He saw his first school years at Tranquillity Boys' Intermediate Government School and he was later educated at Queen's Royal College in Port of Spain, where he excelled at academics and football. A football injury at QRC led to a hearing problem which he wore a hearing aid to correct. He won an island scholarship in 1932, which allowed him to attend St. Catherine's Society, Oxford (later renamed St. Catherine's College). In 1935, he received a first class honours degree, and ranked first among history graduates that year. He also represented the university at football. In 1938, he went on to obtain his doctorate (see section below). In Inward Hunger, his autobiography, he described his experience of studying at Oxford, including his frustrations with rampant racial discrimination at the institution, and his travels in Germany after the Nazis' seizure of power.
Қара күш
1968 және 1970 жылдар аралығында Тринидад пен Тобагода «Қара күш» қозғалысы күшейді. Қозғалыс жетекшілігі Батыс Индия университетінің Сент-Огастин кампусындағы студенттер одағында қалыптасты. Геддес Грэнджер басқарған Ұлттық Бірлескен Әрекет Комитеті, мұнай өндірушілердің кәсіподағының жетекшісі Джордж Уикс және сол кездегі жас кәсіподақ заңгері және белсендісі Басдео Пандай басқарған кәсіподақ өкілдерімен бірікті. «Қара күш» революциясы 1970 жылғы карнавал кезінде басталды. Бұл шақырыққа жауап ретінде Уильямс «Мен Қара күшті қолдаймын» деген сөздермен эфирге шықты. Ол жұмыссыздықты азайту үшін 5% салымын енгізді және жергілікті меншіктегі алғашқы коммерциялық банк құрды. Бірақ бұл араласу наразылықтарға көп әсер етпеді. 1970 жылдың 3 сәуірінде полицей наразылық білдірушіні өлтірді. 13 сәуірде Тобаго-Ист округінен парламент депутаты А.Н.Р. Робинсон отставкаға кетті. 18 сәуірде қант қызылшасы өндірушілері ереуілге шықты, жалпы ереуіл туралы әңгімелер тарады. Осыған жауап ретінде Уильямс 21 сәуірде Төтенше жағдай режимін жариялады және 15 «Қара күш» көшбасшысын қамауға алды. Бұған жауап ретінде Раффик Шах және Рекс Лассалл басқарған Тринидад пен Тобаго Қорғаныс күштерінің бір бөлігі бүлік көтеріп, Тетерон әскери казармасында кепілге алды. Тринидад пен Тобаго жағалау күзетінің күш-жігері арқасында бүлік тоқтатылды және бүлікшілер 25 сәуірде басылды. Уильямс үш қосымша сөйлеу жасады, онда «Қара күш» қозғалысының мақсаттарымен өзін байланыстыруға тырысты. Ол кабинетін қайта құрастырып, үш министрді (оның ішінде екі ақ нәсілді) және үш сенаторды қызметтен босатыды. Сонымен қатар, ол наразылық шерулерін бақылау үшін азаматтық бостандықтарды шектеуге бағытталған Қоғамдық Тәртіп туралы заң жобасын ұсынды. А.Н.Р. Робинсон және оның жаңадан құрылған Демократиялық Азаматтар Әрекет Комитеті (кейін Демократиялық Әрекет Конгресі) басқарған халықтың қарсылығынан кейін заң жобасы кері тартылды. Бас прокурор Карл Хадсон Филлипс заң жобасының сәтсіздігіне байланысты отставкаға кетуді ұсынды, бірақ Уильямс оның отставкасын қабылдамады.
Between 1968 and 1970 the Black Power movement gained strength in Trinidad and Tobago. The leadership of the movement developed within the Guild of Undergraduates at the St. Augustine Campus of the University of the West Indies. Led by Geddes Granger, the National Joint Action Committee joined up with trade unionists led by George Weekes of the Oilfields Workers' Trade Union and Basdeo Panday, then a young trade union lawyer and activist. The Black Power Revolution started during the 1970 Carnival. In response to the challenge, Williams countered with a broadcast entitled "I am for Black Power". He introduced a 5% levy to fund unemployment reduction and established the first locally owned commercial bank. However, this intervention had little impact on the protests. On 3 April 1970, a protester was killed by the police. This was followed on 13 April by the resignation of A. N. R. Robinson, Member of Parliament for Tobago East. On 18 April sugar workers went on strike, and there was the talk of a general strike. In response to this, Williams proclaimed a State of Emergency on 21 April and arrested 15 Black Power leaders. In response to this, a portion of the Trinidad and Tobago Defence Force, led by Raffique Shah and Rex Lassalle, mutinied and took hostages at the army barracks at Teteron. Through the action of the Trinidad and Tobago Coast Guard the mutiny was contained and the mutineers surrendered on 25 April. Williams made three additional speeches in which he sought to identify himself with the aims of the Black Power movement. He reshuffled his cabinet and removed three ministers (including two White members) and three senators. He also proposed a Public Order Bill which would have curtailed civil liberties in an effort to control protest marches. After public opposition, led by A. N. R. Robinson and his newly created Action Committee of Democratic Citizens (which later became the Democratic Action Congress), the Bill was withdrawn. Attorney General Karl Hudson Phillips offered to resign over the failure of the Bill, but Williams refused his resignation.
Өлім
Тринидад және Тобагоның премьер-министрі Эрик Юстас Уильямс 1981 жылғы 29 наурызда Тринидад және Тобагодағы Порт-оф-Испания қаласының Сент-Анн ауданындағы ресми үйінде жұтқыншақ рагынан қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде 69 жасқа толыпты.
Prime Minister Eric Eustace Williams of Trinidad and Tobago, died on 29 March 1981 due to throat cancer at his official house in St. Anne, a Port of Spain neighborhood in Trinidad and Tobago. He was 69 years old at the time of his death.
Жеке өмір
Эрик Уильямс 1937 жылдың 30 қаңтарында Оксфорд университетінде аспирантурада оқып жүрген кезінде Сент-Винсент және Гренадин аралдарынан шыққан анасы және португалдық Тринидадтан шыққан әкесі болған музыка студенті Элси Рибейроға үйленді. Ол Рибейроны Ұлыбританияға кетер алдында Тринидадта таныған. Некеге түсуі стипендиясының шарттарына қайшы келуі мүмкін деген қорқыныштан олар рәсімді құпия ұстады, себебі оны тоқтатуды қалаған жоқ. Бітіргеннен кейін олар АҚШ-тың Вашингтон қаласына көшіп, ол Говард университетінде қызметке орналасты. 1943 жылы олардың Алистер Уильямс деген ұлы, ал 1947 жылы Элси Памела Уильямс деген қызы дүниеге келді. Бірақ Уильямс Элси Памеланың әкелігіне күмән келтірді, бұл некеде проблемалар тудырды. 1948 жылдың мамырында Уильямс әйелі мен балаларын тастап, Вашингтондан Тринидадқа қайтып оралды. Оларға қаржылық көмек көрсетпеуінің себебі Рибейроның болашақта олардың балаларын Оксфорд университетіне жіберуден бас тартуы болды. Эрик Уильямстың тезисін жоққа шығаруға бағытталған маңызды еңбек – Сеймур Дрешердің «Эконоцид» кітабы, онда 1807 жылы құл саудасы тоқтатылған кезде Ұлыбританияның қант экономикасы гүлденгені айтылған. Дегенмен, басқа тарихшылар Дрешердің 1822 жылы Британдық Батыс Үндістанның экономикалық тарихын зерттеуді аяқтағанын, ал Уильямс атап өткендей, 1820 жылдардың ортасында басталып, 1833 жылы құлдықты жою туралы заң қабылдануымен аяқталған британдық қант өнеркәсібінің құлдырауын қарастырмағанын атап өтті. Эрик Уильямның 1820 жылдардағы қант өнеркәсібінің құлдырауы, 1833 жылғы құлдықты жою туралы заңның қабылдануы және 1840 жылдардағы қантты теңестіру заңдарына қатысты диссертациясы 19 ғасырдағы Вест-Индия тарихнамасына және оның Атлант мұхитының кең аймағымен байланысына әсерін тигізе берді. «Капитализм және құлдықтан» басқа, Уильямс Кариб теңізіне қатысты көптеген ғылыми еңбектер жазды. Оның академиялық мансабын тастап, қоғамдық өмірге қадам басқаннан кейін жарық көрген екі еңбегі ерекше маңызға ие: «Британдық тарихшылар және Батыс Үндістан» және «Колумбтан Кастроға дейін». Біріншісі 1940 жылдары жүргізілген зерттеулерге негізделген және бастапқыда Кларк Атланта университетінде өткен симпозиумда таныстырылған, ол Батыс Үндістанға қатысты британдық тарихнаманың қалыптасқан көзқарастарын сынға салуға бағытталған. Уильямс шотланд тарихшысы Томас Карлайлдың еңбектерін айқын сынады. Екіншісі – 15 ғасырдан 20 ғасырдың ортасына дейінгі Кариб теңізінің жалпы тарихы. Бұл еңбек Доминикан Республикасының ғалым-мемлекет қайраткері Хуан Боштің осыған ұқсас тақырыптағы («Де Кристобаль Колон а Фидель Кастро») кітабымен бір уақытта жарық көрді. Уильямс 1969 жылы тарихи тұңғыш рет Айға қонған кезде НАСА-ға 73 «Аполлон-11» хабарламасының бірін жіберді. Бұл хабарлама бүгінге дейін Ай бетінде сақталып тұр. Ол былай деп жазды: «Біздің адамзаттың шын ниеті – айға қол жеткізгенде де, жерді жоғалтпауымыз».
Eric Williams had married Elsie Ribeiro, a music studies student born to a mother from Saint Vincent and the Grenadines and a Portuguese Trinidadian father, on 30 January 1937, while he was a postgraduate student at Oxford University. He had known Ribeiro from Trinidad before he left for the United Kingdom. The ceremony was private out of fear that the terms of his scholarship could have prohibited marriage and he did not want it to be terminated. After he graduated, they moved to Washington, D. C. in the United States where he obtained a position at Howard University. They had a son, Alistair Williams, in 1943 and a daughter, Elsie Pamela Williams, in 1947. However, Williams questioned the paternity of Elsie Pamela, thus leading to problems in the marriage. In May 1948, Williams left Washington, D. C. to go back to Trinidad, abandoning his wife and children. His reason for not financially supporting them after leaving was because Ribeiro refused to send their children to Oxford University in the future. A major work which was written to refute Eric Williams' thesis was Seymour Drescher's Econocide, which argued that when the slave trade was abolished in 1807, Britain's sugar economy was thriving. However, other historians have noted that Drescher ended his study of the economic history of the British West Indies in 1822, and did not address the decline of the British sugar industry (something which was highlighted by Williams) which began in the mid 1820s, and continued until the passage of the Slavery Abolition Act in 1833. The majority of Eric William's thesis, which addressed the decline of the sugar industry in the 1820s, the passage of the Slavery Abolition Act in 1833, and the sugar equalisation acts of the 1840s, has continued to influence the historiography of the 19th century West Indies and it's connection to the wider Atlantic world as a whole. In addition to Capitalism and Slavery, Williams produced a number of other scholarly works focused on the Caribbean. Of particular significance are two published long after he had abandoned his academic career for public life: British Historians and the West Indies and From Columbus to Castro. The former, based on research done in the 1940s and initially presented at a symposium at Clark Atlanta University, sought to challenge established British historiography on the West Indies. Williams was particularly scathing in his criticism of the work of Scottish historian Thomas Carlyle. The latter work is a general history of the Caribbean from the 15th to the mid 20th centuries. The work appeared at the same time as a similarly titled book (De Cristóbal Colón a Fidel Castro) by another Caribbean scholar statesman, Juan Bosch of the Dominican Republic. Williams sent one of 73 Apollo 11 Goodwill Messages to NASA for the historic first lunar landing in 1969. The message still rests on the lunar surface today. He wrote, in part: "It is our earnest hope for mankind that while we gain the moon, we shall not lose the world."
Эрик Уильямс мемориалдық жинағы
Тринидад пен Тобагодағы Вест-Индия университетіндегі Эрик Уильямс еске алу коллекциясы (EWMC) 1998 жылы АҚШ-тың бұрынғы мемлекеттік хатшысы Колин Пауэлл тарапынан ашылды. 1999 жылы ЮНЕСКО оны «Әлемдік жад тізіліміне» енгізді. Мемлекеттік хатшы Пауэлл Уильямсты отаршылдыққа қарсы күресте талмайтын батыр ретінде және ғалым, саясаткер және халықаралық мемлекет қайраткері ретіндегі көптеген жетістіктері үшін жоғары бағалады. Коллекция қадірлі доктор Уильямстың кітапханасы мен мұрағатынан тұрады. Зерттеушілерге қолжетімді, коллекция иесінің алуан түрлі қызығушылықтарын толық көрсетеді, оған шамамен 7000 том, сондай-ақ хаттар, сөздер, қолжазбалар, тарихи жазбалар, зерттеулерге қатысты жазбалар, конференция материалдары және түрлі есептер кіреді. Мұражайда сол дәуірдің көптеген құнды естеліктері және Уильямстың «Капитализм және құлдық» атты маңызды еңбегінің жеті тілге аудармаларының көшірмелері сақталған (олардың ішінде 1968 және 2004 жылдарғы орыс, қытай және жапон тілдеріндегі аудармалар, ал 2006 жылы корей тіліндегі аударма жарық көрді). Оның өмірінің және Тринидад пен Тобагоның дамуына қосқан үлесінің әртүрлі жақтарын көрсететін фотосуреттер, сондай-ақ Уильямстың кабинетінің үш өлшемді макеті осы өте бай мұрағатты толықтырады. Принстон университетінің тарих профессоры доктор Колин Палмер: «Кариб аймағындағы ұқсас мұрағаттық коллекциялар үшін үлгі ретінде оның ауқымдылығына әсерлендім. Бұл – ұлттық қазына» деді. Палмердің Уильямстың 1970 жылға дейінгі өмірбаяны, «Эрик Уильямс және қазіргі Кариб теңізінің қалыптасуы» (Солтүстік Каролина университеті баспасы, 2008) коллекцияға арналған.
The Eric Williams Memorial Collection (EWMC) at the University of the West Indies in Trinidad and Tobago was inaugurated in 1998 by former US Secretary of State Colin Powell. In 1999, it was named to UNESCO's prestigious Memory of the World Register. Secretary Powell heralded Williams as a tireless warrior in the battle against colonialism, and for his many other achievements as a scholar, politician and international statesman. The Collection consists of the late Dr. Williams' Library and Archives. Available for consultation by researchers, the Collection amply reflects its owner's eclectic interests, comprising some 7,000 volumes, as well as correspondence, speeches, manuscripts, historical writings, research notes, conference documents and a miscellany of reports. The Museum contains a wealth of emotive memorabilia of the period and copies of the seven translations of Williams' major work, Capitalism and Slavery (into Russian, Chinese and Japanese [1968, 2004] among them, and a Korean translation was released in 2006). Photographs depicting various aspects of his life and contribution to the development of Trinidad and Tobago complete this extraordinarily rich archive, as does a three dimensional re creation of Williams' study. Dr Colin Palmer, Dodge Professor of History at Princeton University, has said: "as a model for similar archival collections in the Caribbean I remain very impressed by its breadth [It] is a national treasure." Palmer's biography of Williams up to 1970, Eric Williams and the Making of the Modern Caribbean (University of North Carolina Press, 2008), is dedicated to the Collection.
Фильм
2011 жылы Уильямстың туғанына 100 жыл толуына орай Мариел Браун Алэк Пилигрим жазған сценарий бойынша "Ішкі аштық: Эрик Уильямстың өмірі" деректі фильмін түсірді.
In 2011, to mark the centenary of Williams' birth, Mariel Brown directed the documentary film Inward Hunger: the Story of Eric Williams, scripted by Alake Pilgrim.
Таңдалған библиография
Капитализм және құлдық, 1944 жыл. Батыс Үндістан тарихының құжаттары: 1492–1655 жылдар, испандықтардың ашқандығынан бастап Ямайканы британдықтардың жаулап алуына дейін, 1 том, 1963 жыл. Тринидад және Тобаго халқының тарихы, 1964 жыл. Британдық тарихшылар және Батыс Үндістан, 1964 жыл. "Кариб теңізіндегі қара нәсілділер", 1970 жыл. Ішкі құштарлық: Премьер-министрдің тәрбиесі, 1971 жыл. Колумбтан Кастроға дейін: Кариб теңізінің тарихы, 1492–1969 жылдар, 1971 жыл. "Азаттыққа деген махаббаттан туған": доктор Эрик Уильямстың таңдамалы сөздері, 1981 жыл.
Capitalism and Slavery, 1944. Documents of West Indian History: 1492–1655 from the Spanish discovery to the British conquest of Jamaica, Volume 1, 1963. History of the People of Trinidad and Tobago, 1964. British Historians and the West Indies, 1964. The Negro In The Caribbean, 1970. Inward Hunger: The Education of a Prime Minister, 1971. From Columbus to Castro: The History of the Caribbean 1492–1969, 1971. Forged from the Love of Liberty: Selected Speeches of Dr. Eric Williams, 1981.