Англиядағы жергілікті басқару жүйесі

Кіріспе

Англиядағы жергілікті деңгейдегі мемлекеттік басқару жүйесі

Англиядағы жергілікті басқару негізінен үш деңгейден тұрады: азаматтық приходтар, жергілікті билік органдары және аймақтық билік органдары. Англияның кез келген бөлігі кем дегенде бір жергілікті билік органымен басқарылады, бірақ приход кеңестері мен аймақтық билік органдары барлық жерде де кездеспейді. Сонымен қатар, 31 полиция және қылмыс комиссары, 4 полиция, өрт және қылмыс комиссары, сондай-ақ жергілікті басқару жауапкершілігі бар 10 ұлттық саябақ органы бар. Жергілікті басқару ел бойынша біркелкі емес, соңғы толыққанды реформа 1974 жылы жүргізілді. Азаматтық приходтар – жергілікті басқарудың ең төменгі деңгейі және негізінен ауылдық және кішкентай қалалық аймақтарда кездеседі. Приход кеңестерінің өкілеттіктері шектеулі және көбінесе қоғамдық кеңістіктер мен нысандарды ұстауға және күтіп ұстауға байланысты. Жергілікті билік органдары Англияның барлық аумағын қамтиды және білім беру, көлік, жоспарлау, қалдықтарды жинау және жою сияқты қызметтерге жауапты. Екі деңгейлі аймақтарда бұл қызметтерге жауапкершілікті қалалық емес округтік кеңес және екі немесе одан көп қалалық емес аудандық кеңес бөліседі. Бір деңгейлі аймақтарда біртұтас билік, Лондон қаласы немесе метрополитендік қала басқаруы барлық қызметтерді ұсынады. Лондон қаласы және Сцилли аралдарында ерекше жергілікті билік органдары бар. Лондон қалалары, метрополитендік қалалар және кейбір біртұтас билік органдары аймақтық билік органдары арқылы ынтымақтасады. Үлкен Лондон билігі (GLA) – Үлкен Лондонның аймақтық билігі, көлік, полиция, өрттен қорғау және құтқару, даму және стратегиялық жоспарлау салаларына жауапты. Біріккен билік органдары – екі немесе одан көп жергілікті билік органдарына өздерінің жауапкершіліктерін ерікті түрде біріктіруге және олардың құрамына кіретін аумақ үшін Ұлыбритания үкіметімен өкілеттік беру туралы келісімге келуге мүмкіндік беретін заңмен құрылған органдар, бұл оларға әдеттегі жергілікті билік органдарына қарағанда кеңірек өкілеттіктер береді. Қазіргі уақытта он орган бар, ал тағы да құру жоспарлануда.

Қауымдық кеңестер

Қауымдық кеңестер жергілікті басқарудың ең төменгі деңгейін құрайды және азаматтық қауымдарды басқарады. Оларды «қауымдық кеңес», «көршілес кеңес», «ауылдық кеңес», «қалалық кеңес» немесе (егер қауым қала мәртебесіне ие болса) «қалалық кеңес» деп те атауға болады, бірақ бұл атаулар стильдік және олардың міндеттерін өзгертпейді. 2021 жылдың желтоқсанына қарай Англияда 10 475 қауым бар, бірақ олар елдің барлық аумағын қамтымайды, себебі 1974 жылы көптеген қалалық қауымдар таратылды. Қауымдық кеңестердің міндетті түрде орындауы тиіс жалғыз нақты заңмен бекітілген функциясы – жер участаларын бөлу. Дегенмен, тиісті заңнамада берілген өкілеттіктермен олар қоқыс жәшіктерін орнату және автобус аялдамаларын салу сияқты басқа да бірқатар функцияларды орындай алады. Олардың заңмен белгіленген функциялары аз, бірақ тиісті жергілікті билік органдарының келісімімен басқа да қызметтерді ұсына алады. Ал 2011 жылғы Локализм туралы заңға сәйкес, құзырлы қауымдық кеңестерге «жалпы құзырет өкілеттігі» (GPC) берілуі мүмкін, бұл оларға белгілі бір шектеулерде, егер басқа заңнамамен тыйым салынбаған болса, жеке тұлғаның істей алатынын істеуге еркіндік береді, яғни заңмен нақты берілген өкілеттіктермен ғана шектелмейді. Мұндай өкілеттікке ие болу үшін қауымдық кеңес белгілі бір сапа талаптарына сай болуы керек. Азаматтық қауымдар тоғызыншы ғасырда дамыды және бұрынғы кезде діни және жергілікті басқару функцияларын атқарған Англия шіркеуінің қауымдарына негізделді; қауымдық кеңестер 1894 жылғы Жергілікті басқару туралы заңмен құрылды (56 & 57 Vict. c. 73). Діни қауымдар әлі де бар, бірақ олардың да, олардың шіркеу кеңестерінің де жергілікті басқарудағы рөлі жоқ.

Жергілікті билік органдары

Бүкіл Англияны қамтитын 317 жергілікті билік органы бар. Барлық жергілікті билік органдары кеңесшілерден тұрады, олар географиялық округтерді ұсынып, өкілдік етеді. 2021 жылдың желтоқсанына қарай 7 026 округ бар. Жергілікті билік органдары төрт жылдық циклмен жұмыс істейді және кеңесшілер бірден, жартылай немесе үштен бір бөлігімен сайлануы мүмкін; Жергілікті билік органдары 2000 жылғы Жергілікті басқару туралы заңға сәйкес атқарушылық құрылымдарды таңдай алады: әкім және кабинет, басшы және кабинет, комитет жүйесі немесе Мемлекеттік хатшы бекіткен ерекше шаралар. Кейбір функциялар жергілікті билік органының атқарушы органының ғана жауапкершілігінде болады, бірақ жергілікті билік органдары атқарушы органының қызметін бақылау үшін кем дегенде бір қарастыру және тексеру комитетін құруы тиіс. 1963 жылғы Лондон үкіметі туралы заң 32 Лондон аудандық кеңесін құрды. Ол сонымен қатар бүкіл Ұлы Лондонды қамтитын Ұлы Лондон кеңесін де құрды, бірақ ол кейіннен 1985 жылғы Жергілікті басқару туралы заңмен таратылды. Ұлы Лондонға сонымен қатар ерекше статусы бар Лондон қалалық корпорациясы да кіреді. Ұлы Лондон және Сцилли аралдарынан тыс жерлерде 1972 жылғы Жергілікті басқару туралы заң Англияны метрополиялық және метрополиялық емес округтерге бөлді, олардың әрқайсысында бір округтік кеңес және бірнеше аудандық кеңес болады. Бұл әрбір аймақтың жергілікті биліктің екі деңгейімен – округтік және аудандық кеңестермен қамтылуын білдіреді, олар жергілікті билік функцияларын бөліседі. Мұндай құрылымды құруға алғаш рет 1992 жылғы Жергілікті басқару туралы заң мүмкіндік берді, бірақ қазір ол 2007 жылғы Жергілікті басқару және денсаулық сақтау саласындағы қоғамдық қатысу туралы заңға сәйкес жүзеге асырылады. 2023/24 қаржы жылында жергілікті басқарудың барлық бюджеттік қызмет шығындарының 33%-ы білім беруге, 19%-ы ересектерге әлеуметтік көмек көрсетуге, 13%-ы полицияға, 11%-ы балаларға әлеуметтік көмек көрсетуге және 24%-ы басқа барлық қызметтерге бағытталатын болады. Айта кетерлігі, Корнуолл кеңесі өкілеттік беру келісіміне қол қойды, мұндай келісімдер әдетте қосымша функциялар мен қаржыландыру үшін біріктірілген билік органдарына беріледі. Сонымен қатар, кейбір біріктірілген билік органдары мен приходтық кеңестер сияқты, жергілікті билік органдары да жалпы құзыреттілікке ие. Біріктірілген билік органдарынан өзгеше, екі немесе одан көп жергілікті билік органдары бірлескен кеңестер (заңмен талап етілетін қызметтер үшін: өрт сөндіру, қоғамдық көлік және қалдықтарды жою), бірлескен комитеттер (ерікті түрде) немесе келісімшарттар мен агенттіктер арқылы бірлесіп жұмыс істей алады.

There are 317 local authorities covering the whole of England. All local authorities are made up of councillors, who represent geographical wards. There are 7,026 wards as of December 2021. Local authorities run on four year cycles and councillors may be elected all at once, by halves or by thirds;
Local authorities have a choice of executive arrangements under the Local Government Act 2000: mayor and cabinet executive, leader and cabinet executive, a committee system or bespoke arrangements approved by the Secretary of State. Some functions are just the responsibility of the executive of a local authority, but local authorities must also have at least one overview and scrutiny committee to hold the executive to account. The London Government Act 1963 established 32 London borough councils. It also established the Greater London Council, covering the whole of Greater London, but this was later abolished by the Local Government Act 1985. Greater London also includes the sui generis City of London Corporation. Outside Greater London and the Isles of Scilly, the Local Government Act 1972 divided England into metropolitan and non metropolitan counties, which would have one county council and multiple district councils each. That meant that each area would be covered by two tiers of local authorities both a county council and a district council, which would share local authority functions. The creation of these first became possible under the Local Government Act 1992, but now takes place under the Local Government and Public Involvement in Health Act 2007. In the 2023/24 financial year, 33% of budgeted service expenditure across local government as a whole is set to be on education, 19% on adult social care, 13% on police, 11% on children's social care and 24% on all other services. Notably, Cornwall Council has been subject to a devolution deal, which are usually reserved to combined authorities for additional functions and funding. And, like some combined authorities and parish councils, local authorities do have a general power of competence. Separate to combined authorities, two or more local authorities can also work together through joint boards (for legally required services: fire, public transport and waste disposal), joint committees (voluntarily) or through contracting out and agency arrangements.

Ұлы Лондон билігі

1999 жылғы Ұлы Лондон билігі туралы заң Лондон мэрінің және 25 мүшелі Лондон ассамблеясының құрылуын белгіледі. Алғашқы мэр сайлауы мен ассамблея сайлауы 2000 жылы өтті. Ұлы Лондон Кеңесінің бұрынғы басшысы Кен Ливингстон 2008 жылы болашақ премьер-министр Борис Джонсоннан жеңілгенге дейін алғашқы мэр болып қызмет етті. Ол Метрополитен полициясының комиссары мен Лондон өрт сөндіру комиссарын бақылауда ұстады және стратегияларды, соның ішінде Лондон жоспарын жаңартып отырды. Ассамблеяның міндеті – мэрді және оның негізгі кеңесшілерін үнемі жауапқа тарту болып табылады, сондай-ақ ол бюджетті немесе стратегияны үштен екі көпшілік дауыспен өзгерте алады, бірақ 2022 жылдың наурыз айына дейін мұндай жағдай туған емес. Біріктірілген билік органдары сұраныс бойынша жергілікті билік органдарын алмастырмайды, бірақ оларға жеке функциялар мен қаржыландыру беріледі. 2016 жылғы қалалар және жергілікті басқаруды децентрализациялау туралы заң Мемлекеттік хатшыға тікелей сайланатын біріктірілген билік әкімін тағайындау құқығын берді. 2022 жылдың мамыр айына қарай 10 біріктірілген билік органының тоғызында әкімдер бар, олардың ішінде Үлкен Манчестердегі Энди Бернхам және Батыс Мидлендстегі Энди Стрит бар. Әрбір біріктірілген билік органының атқарушы органына оның құрамына кіретін жергілікті билік органдарының әрқайсысынан бір өкіл және (бар болған жағдайда) әкім кіреді.

Билік түрлерінің кестесі

+TypeNotesExample(s)Азаматтық приходтық кеңестер Жергілікті басқарудың ең төменгі деңгейі. Newbald Parish Council, Arlesey Parish Council, Handforth Town Council. Приходтық кеңестердің бірден-бір нақты, заңмен бекітілген функциясы – жер участаларын бөлу. Дегенмен, тиісті заңнамада берілген өкілеттіктермен олар басқа да бірқатар функцияларды орындай алады, мысалы, қоқыс контейнерлерін орнату және автобус аялдамаларын салу. 2011 жылғы Локализм заңына сәйкес, құзыретті приходтық кеңестерге «жалпы құзырет өкілеттігі» (GPC) берілуі мүмкін, бұл оларға белгілі бір шектеулерде, жеке адамға тыйым салынбаған жағдайда, кез келген нәрсені жасауға мүмкіндік береді. Екі деңгейлі жүйедегі қалалық емес аудандық/қалалық кеңес Жергілікті биліктің түрі. Екі деңгейлі жүйенің төменгі деңгейі. Эппинг ормандық ауданының кеңесі, Госпорт қалалық кеңесі, Уокинг қалалық кеңесі Жергілікті жоспарлау және құрылыс бақылауы, жергілікті жолдар, қалалық тұрғын үй, экологиялық денсаулық сақтау, базарлар мен жәрмеңкелер, қоқыс жинау және қайта өңдеу, зираттар мен крематорийлер, демалыс қызметтері, саябақтар және туризм екі деңгейлі жүйеде. Екі деңгейлі жүйедегі облыстық кеңес Жергілікті биліктің түрі. Екі деңгейлі жүйенің жоғарғы деңгейі. Оксфордшир облыстық кеңесі, Ноттингемшир облыстық кеңесі Екі деңгейлі жүйеде білім беру, әлеуметтік қызметтер, кітапханалар, негізгі жолдар, қоғамдық көлік, өрт сөндіру қызметі, сауда стандарттары, қалдықтарды жою және стратегиялық жоспарлау сияқты ең ірі және қымбат жергілікті қызметтерді басқару үшін жауапты. Метрополиялық аудандық/қалалық кеңес Жергілікті биліктің түрі. Метрополиялық округтік кеңестер таратылғаннан бері де-факто бірыңғай билік органдары. Стокпорт метрополиялық аудандық кеңесі, Ньюкасл қалалық кеңесі, Шеффилд қалалық кеңесі Метрополиялық аудандық немесе қалалық кеңестер бастапқыда екі деңгейлі жүйенің бөлігі болды. Олар аудандық және облыстық кеңестер арасындағы өкілеттіктердің бөлінуі бойынша қалалық емес аудандардан/қалалардан ерекшеленді. Метрополиялық аудандық немесе қалалық кеңестер жергілікті білім беру органдары болды, сондай-ақ әлеуметтік қызметтер мен кітапханалар үшін жауапты болды. 1986 жылы метрополиялық округтік кеңестер таратылып, олардың көптеген функциялары метрополиялық аудандарға берілді, бұл оларды атаудан басқа барлық жағынан бірыңғай билік органдарына айналдырды. Бірыңғай билік органы Жергілікті билік органының түрі. Плимут қалалық кеңесі, Дарем облыстық кеңесі, Солтүстік Сомерсет кеңесі, Слау қалалық кеңесі Бірыңғай органдар әдетте мегаполистік емес округтер мен мегаполистік емес аудандар кеңестерімен бөлек жүзеге асырылатын өкілеттіктер мен функцияларды біріктіреді. Біріктірілген орган Біріктірілген органдар мүше жергілікті билік органдары атынан біріктірілген көлік органы мен экономикалық өркендеу кеңесінің рөлін атқарады. Үлкен Манчестер біріктірілген билігі, Тис аңғары біріктірілген билігі Біріктірілген билік ерікті түрде құрылады және жергілікті билік органдарының тобы тиісті жауапкершілікті біріктіріп, орталық үкіметтен кейбір тапсырмаларды алу үшін көлік және экономикалық саясатты кең аймақта тиімдірек жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Лондон қалалық кеңесі Жергілікті билік органының түрі (тек Лондонда). Tower Hamlets London Borough Council Лондонның аудандары Лондонның аудандық кеңестері (кейде қысқартылып LBCs) арқылы басқарылады, олар әр төрт жылда бір рет сайланады. Олар Лондонның негізгі жергілікті билік органдары болып табылады және мектептер, әлеуметтік қызметтер, қоқыс жинау және жолдар сияқты жергілікті қызметтердің көпшілігін жүргізу үшін жауапты. Кейбір Лондон қалалық қызметтерін Ұлы Лондон билігі басқарады, ал кейбір қызметтер мен үкіметке лобби жасау Лондон кеңестерінде біріктіріледі. Кейбір кеңестер қоқыс жинау және жою сияқты қызметтер үшін бірлесіп жұмыс істейді. Аудандық кеңестер жергілікті мемлекеттік округтер болып табылады және метрополиялық аудандарға ұқсас функцияларды атқарады. Әр аудандық кеңес жергілікті білім беру органы болып табылады. Ұлы Лондон билігі (GLA) Тек Лондонда. Үлкен Лондон билігі GLA көлік, полиция, өрт сөндіру және құтқару, даму және стратегиялық жоспарлау үшін жауапты. GLA өзі тікелей қызмет көрсетпейді. Оның орнына оның жұмысын GLA-мен бірге GLA тобын құрайтын және қала әкімі мен жиналыстың саяси бағыты бойынша жұмыс істейтін функционалдық органдар жүзеге асырады. Полиция және қылмыс жөніндегі комиссар (ПКК) Полиция органдарын алмастырды. Кейбір біріктірілген және өңірлік билік органдары полиция қызметіне жауапкершілікті өз мойнына алуы мүмкін, мысалы, Үлкен Манчестер. Герфордшир полициясы және қылмыс жөніндегі комиссары ПКК өз аймағында тиімді полиция күшін қамтамасыз етуге және полиция және қылмыс жоспарының орындалуын бақылауға жауапты. Полиция және қылмыс жөніндегі комиссарлар аймақтың полициялық қаржысын (аумақтың барлық полициялық қызметін қаржыландырудан) басқарады және жергілікті полициялық алымды қалалық салықтан жинауға құқылы. Полиция және қылмыс жөніндегі комиссарлар Бас полиция комиссарының тағайындалуына, тоқтатуына және қызметтен босатуына да жауапты. Полиция, өрт және қылмыс жөніндегі комиссар (PFCC) Эссекс полициясы, өрт және қылмыс жөніндегі комиссары ПКК сияқты, бірақ өрт сөндіру және құтқару саласында қосымша жауапкершілікпен. Ұлттық саябақтар басқармасы 1995 жылғы Қоршаған орта туралы заңмен құрылған. Пик Дистрикт Ұлттық саябақтар басқармасы Ұлттық саябақты күтіп ұстау үшін жауапты. Даму корпорациясы Миддлсбро Даму корпорациясы Белгілі бір аумақта жоспарлау өкілеттіктерін иеленеді және қалалық жаңарту үшін қаржыландырылады. Лондон қаласының корпорациясы Лондон қаласы үшін ерекше құқықтық мәртебесі бар орган. Скилли аралдарының кеңесі Скилли аралдары үшін ерекше құқықтық мәртебесі бар орган.

+TypeNotesExample(s)Civil parish councilLowest level of local government. Newbald Parish Council, Arlesey Parish Council, Handforth Town CouncilThe only specific statutory function of parish councils, which they must do, is establishing allotments. However, there are a number of other functions given by powers in the relevant legislation, which they can do, such as providing litter bins and building bus shelters. According to the Localism Act 2011 eligible parish councils can be granted "general power of competence" (GPC) which allows them, within certain limits, the freedom to do anything an individual can do provided it is not prohibited by other legislation. Non metropolitan district / borough council in a two tier systemType of local authority. Lower tier of a two tier system. Epping Forest District council, Gosport Borough Council, Woking Borough CouncilResponsible for local planning and building control, local roads, council housing, environmental health, markets and fairs, refuse collection and recycling, cemeteries and crematoria, leisure services, parks, and tourism in a two tier system. County council in a two tier systemType of local authority. Upper tier of a two tier system. Oxfordshire County Council, Nottinghamshire County Council Responsible for running the largest and most expensive local services such as education, social services, libraries, main roads, public transport, fire services, Trading Standards, waste disposal and strategic planning in a two tier system. Metropolitan district / borough councilType of local authority. De facto unitary authorities since abolition of metropolitan county councils. Stockport Metropolitan Borough Council, Newcastle City Council, Sheffield City Council Metropolitan district or borough councils were originally part of a two tier system with metropolitan county councils. They differed from non metropolitan districts / boroughs in the division of powers between district and county councils. Metropolitan district or borough councils were local education authorities, and were also responsible for social services and libraries. Metropolitan county councils were abolished in 1986 and most of their functions were devolved to the metropolitan boroughs making them unitary authorities in all but name. Unitary authorityType of local authority. Plymouth City Council, Durham County Council, North Somerset Council, Slough Borough Council Unitary authorities combine the powers and functions that are normally delivered separately by the councils of non metropolitan counties and non metropolitan districts. Combined authorityCombined authorities assume the role of an integrated transport authority and economic prosperity board on behalf of its member local authorities. Greater Manchester Combined Authority, Tees Valley Combined Authority Combined authorities are created voluntarily and allow a group of local authorities to pool appropriate responsibility and receive certain delegated functions from central government in order to deliver transport and economic policy more effectively over a wider area. London borough councilType of local authority in London only. Tower Hamlets London Borough Council The London boroughs are administered by London borough councils (sometimes abbreviated LBCs), which are elected every four years. They are the principal local authorities in London and are responsible for running most local services, such as schools, social services, waste collection and roads. Some London wide services are run by the Greater London Authority, and some services and lobbying of government are pooled within London Councils. Some councils group together for services such as waste collection and disposal. The boroughs are local government districts and have similar functions to metropolitan boroughs. Each borough council is a local education authority. Greater London Authority (GLA)London only. Greater London Authority The GLA has responsibility for transport, policing, fire and rescue, development and strategic planning. The GLA does not directly provide any services itself. Instead, its work is carried out by functional bodies which, together with the GLA itself, form the GLA Group and work under the policy direction of the mayor and assembly. Police and crime commissioner (PCC)Replaced police authorities. Some combined and regional authorities may assume responsibility for policing, e. g. Greater Manchester. Hertfordshire Police and Crime Commissioner PCCs are responsible for ensuring an effective police force within their area, and to hold the chief constable to account for the delivery of the police and crime plan. Police and crime commissioners are hold the police fund (from which all policing of the area is financed) and are able to raise the local policing precept from council tax. Police and crime commissioners are also responsible for the appointment, suspension and dismissal of the Chief Constable. Police, fire and crime commissioner (PFCC)Essex Police, Fire and Crime Commissioner Same as PCC, with additional responsibility for Fire and Rescue. National park authorityEstablished by the Environment Act 1995. Peak District National Park Authority Responsible for maintenance of a national park. Development corporationMiddlesbrough Development Corporation Holds planning powers over a specific area and is awarded funding for urban regeneration. City of London Corporation Sui generis body for the City of London. Council of the Isles of Scilly Sui generis body for the Isles of Scilly.