Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қол аспабы
Hand tool
Қысқыштар – заттарды мікемдеп ұстауға қолданылатын қол аспабы, бұл құрал қола дәуіріндегі Еуропада қызған металлмен жұмыс істеу үшін қолданылған мықыштардан пайда болған болуы мүмкін. Олар сонымен қатар әртүрлі материалдарды иіруге және физикалық күшпен сығуға да пайдалы. Әдетте, қысқыштар – бірінші класты металл тетіктердің жұбы, олар тетіктердің бір жағында орналасқан тіреуге біріктірілген, осының нәтижесінде тіреудің бір жағында қысқа жақтары, екінші жағында ұзын тұтқалары болады. Әртүрлі жалпы және нақты мақсаттар үшін жасалған қысқыштардың көптеген түрлері бар.
Pliers are a hand tool used to hold objects firmly, possibly developed from tongs used to handle hot metal in Bronze Age Europe. They are also useful for bending and physically compressing a wide range of materials. Generally, pliers consist of a pair of metal first class levers joined at a fulcrum positioned closer to one end of the levers, creating short jaws on one side of the fulcrum, and longer handles on the other side. There are many kinds of pliers made for various general and specific purposes.
Тарих
Жалпы алғанда, тістер ежелгі және қарапайым өнертабыс болғандықтан, оны бір ғана өнертапқышқа жатқызуға болмайды. Біздің заманымыздан бұрынғы бірнеше мыңжылдықтардағы металл өңдеудің алғашқы кезеңдерінде, темір ұстау немесе қорыту процесінде ыстық материалдарды ұстау үшін тіс сияқты құралдар қажет болған. Ағаштан қола тістерге көшу, біздің заманымыздан бұрынғы 3000 жылға дейін болған болуы мүмкін. Тістердің ең көне бейнеленген суреттерінің бірі – грек құдайы Гефесттің шеберханасындағы суреті. Тістердің әртүрлі конструкцияларының саны, оларды қолдануға арналған әртүрлі заттардың – ат тұяқтары, бекіткіштер, сым, құбырлар, электр және электрондық компоненттердің пайда болуымен бірге өсті.
As pliers in the general sense are an ancient and simple invention, no single inventor can be credited. Early metal working processes from several millennia BCE would have required plier like devices to handle hot materials in the process of smithing or casting. Development from wooden to bronze pliers would have probably happened sometime prior to 3000 BCE. Among the oldest illustrations of pliers are those showing the Greek god Hephaestus in his forge. The number of different designs of pliers grew with the invention of the different objects which they were used to handle: horseshoes, fasteners, wire, pipes, electrical, and electronic components.
Дизайн
Түпнұсқадан бері тістілердің негізгі дизайны көбінесе өзгермеген, оған екі тұтқа, айналма (көбінесе түйреуішпен жасалған) және үш элементті құрайтын жақтары немесе кескіш шеттері бар басы кіреді. Тістілерді жасауға қолданылатын материалдар негізінен болат қоспаларынан тұрады, мықтылығын арттыру және коррозияны болдырмау үшін ванадий немесе хром сияқты қосымшалар қосылады. Тістілердің металл тұтқалары көбінесе жақсырақ ұстау үшін басқа материалдан жасалған қысқыштармен жабдықталады; қысқыштар әдетте оқшауланған және электр тогынан қосымша қорғайды. Жақтары мөлшері бойынша нәзік ине жақ тістілерден бастап, үлкен қысым түсіре алатын ауыр жақтарға дейін, ал пішіні бойынша қарапайым жалпақ жақтардан бастап, белгілі бір манипуляциялар үшін әртүрлі мамандандырылған және көбінесе асимметриялық жақ конфигурацияларына дейін әртүрлі болады. Сырғуды азайту үшін беттері көбінесе тегіс емес, текстуралы болады. Сымды кесуге арналған тісті құрал көлденең тісті деп аталады. Кейбір электр жұмыстарына арналған тістілерге жақтарына немесе айналманың астындағы тұтқаларына орнатылған сым кескіш пышақтар жабдықталады. Жұмыс дайындамасын сызып алудан немесе зақымдаудан сақтау қажет болған жағдайда, мысалы, зергерлік бұйымдар мен музыкалық аспаптарды жөндеу кезінде, жақтары алюминий, мыс немесе пластик сияқты жұмсақ материалмен қапталған тістілер қолданылады.
The basic design of pliers has changed little since their origins, with the pair of handles, the pivot (often formed by a rivet), and the head section with the gripping jaws or cutting edges forming the three elements. The materials used to make pliers consist mainly of steel alloys with additives such as vanadium or chromium, to improve strength and prevent corrosion. The metal handles of pliers are often fitted with grips of other materials to ensure better handling; grips are usually insulated and additionally protect against electric shock. The jaws vary widely in size, from delicate needle nose pliers to heavy jaws capable of exerting much pressure, and shape, from basic flat jaws to various specialized and often asymmetrical jaw configurations for specific manipulations. The surfaces are typically textured rather than smooth, to minimize slipping. A plier like tool designed for cutting wires is often called diagonal pliers. Some pliers for electrical work are fitted with wire cutter blades either built into the jaws or on the handles just below the pivot. Where it is necessary to avoid scratching or damaging the workpiece, as for example in jewellery and musical instrument repair, pliers with a layer of softer material such as aluminium, brass, or plastic over the jaws are used.
Эргономиялық
Көптеген зерттеулер тістілердің дизайнын жақсартуға, оларды жиі қиын жағдайларда (мысалы, тарың кеңістіктерде) қолдануды жеңілдетуге бағытталды. Тұтқаларын иіп, қолмен түсірілетін күшті қолға қарай бағыттап, бұрыш жасаудан аулақ болу арқылы бұлшықет шаршауын азайтуға болады. Бұл, әсіресе, тістілерді үздіксіз пайдаланатын завод қызметкерлері үшін маңызды, және карпальді туннель синдромының алдын алуға көмектеседі.
Much research has been undertaken to improve the design of pliers, to make them easier to use in often difficult circumstances (such as restricted spaces). The handles can be bent, for example, so that the load applied by the hand is aligned with the arm, rather than at an angle, thus reducing muscle fatigue. It is especially important for factory workers who use pliers continuously and helps prevent carpal tunnel syndrome.