Кіріспе

"Жібектей қолғап, темірден құйылғандай" – американдық суретші Дэниел Клоустың графикалық романы. Кітаптағы фантастикалық және параноидалық сюжет, Клоустың кейіннен кеңінен танымал болған "Ghost World" романының шыншылдығынан өзгеше. Онда қорқынышты суреттер, дене мүшелерінен айырылу, деформацияланған адамдар мен жануарлар, сондай-ақ сексуалдық фетишизм бейнеленген. Клоус осы әңгіменің өзінің түсінен, сондай-ақ бұрынғы әйелінің қайта-қайта түсіне кіретін түсінен шабыт алғанын айтты: Көп бөлігі – жай ғана қиял, онда мен қарапайым логикамен шектелмейтін ойларға берілемін, содан кейін нәрселерді басқаша көре бастаймын. Бұл ұзақ түстен оянғандағы бір минуттық әлемнің абсурдтығын сезінуге ұқсайды. (Лори Уильямстың айтуынша, толық сөйлем: "Сен әдемісің, темірден құйылған жібектей қолғап сияқты. Ал Варла, газ камерасы сияқты, шынымен де көңілді қызсың.")

Жариялану тарихы

Клоустың көптеген ұзақ туындылары сияқты, «Like a Velvet Glove Cast in Iron» алғаш рет оның «Eightball» комикс кітабында сериялы түрде жарияланды (№1–№10, 1989–1993), бірақ содан кейін саудалық кітапша түрінде қайта басылды. Оқиғаның кейінгі тарауларының бастапқы кадрлары алғаш рет «Eightball» журналында жарық көрген кезде түрлі түсті болды. Оқиға жиналып, кітапша түрінде шыққанда тарауларға ат қойылды және бұл өзгерістерді көрсететін мазмұндама қосылды. «Кептірген қолғап» содан бері көп рет қайта басылды және қазіргі уақытта алтыншы басылымында. Кітап сондай-ақ итальян, жапон, француз, испан және грек тілдеріне аударылды. Француз басылымы 2000 жылғы Ангулем халықаралық комикс фестивалінің үздік альбом сыйлығына ие болды.

Сюжет

"Жебелек қолғап сияқты темірден құйылған" Клей Лаудермилк есімді адам және оның ажырасқан әйелін табуға жасаған әрекеттері туралы. ("Барбара Алленнің балладасы" әні жауапсыз махаббат, жоғалту және өлім элементтері арқылы оқиғаға түсіндірме береді.) Белгісіз себептермен, Клей порнотеатрдың көрермендері арасында болады, онда ол таңғажайып BDSM фильмін көреді (оның атауы да "Жебелек қолғап сияқты темірден құйылған"), және оның жұлдызы оның әйелі екені анықталады, ол титрлерде "Мадам Ван Дамм" ретінде көрсетілген. Клей оны іздеуге шығады және өте ерекше кейіпкерлердің қатысуымен бірқатар оқиғаларға ілігіп кетеді. Клей екі ақылдан асып кеткен полицейдің құрбаны болады, Америка үкіметін құлатуды көздеген, көптеген адамдарды өлтірген басшысы бар діни сектамен кездеседі, әлемдік саяси биліктің бағы дүкендегі арзан жаңалықтар сериясымен байланысты деген теорияны қолдайтын конспирологтармен, деформацияланған, жартылай балық кейіпті жас әйел және оның нимфоманиялық анасымен, сондай-ақ түрлі аномалиялар мен ерекше адамдармен жолықсады. Бір арман көру кезеңінде The Shaggs тобының "Foot Foot" әнінен таныс аяқ Клейдің аяғын кеміріп алады. "Мистер Джонстың" күлімдеген бет-бейнесі де оқиғаның әртүрлі жерлерінде пайда болады (Mad журналының талисманы Альфред Э. Ньюманды еске түсіреді, оның имиджі кемінде 1800 жылдарға дейін жетеді). Мистер Джонстың суреттері адамдарға татуировкаланған, Клейдің аяғына кесілген, әуесқой кейіпкер ретінде, Гитлердің туылған дағында және "Value Ape" дүкендерінің таңбасында пайда болады. Бұл логотиптердің қоғамға қалай еніп жатқанын көрсетеді және оқиғаның конспирологиялық элементтерімен байланысты. Балық әйелдің әкесінің кім екенін Лудермилк мырза ешқашан білмейді, бірақ Х.П. Лавкрафттың туындыларымен таныс оқырмандар Лавкрафттың "Иннсмуттағы көлеңке" повесімен байланысын байқайды, онда адамдар мен терең судың түсініксіз тұрғындарының қорқынышты араласуы туралы айтылады. "Кеннет, жиілігі қандай?" сөйлемі, бұл ерекше Дэн Разер оқиғасына сілтеме жасайды (R.E.M. әні осыдан бірнеше жыл бұрын осы сөзді қолданған), "Мистер Джонс" конспирологиялық желісінің бір бөлігі ретінде қолданылады. Сонымен қатар, балалар порнографиясы мен "snuff" фильмдеріне де сілтеме жасалады.

Басқа медиада

"Жұмсақ қолғаптай, темірден құйылған" – ресми саундтрек альбомына шабыттанған санаулы графикалық романның бірі. Виктор Банананың (суретші Тим Хенсли) 10 тректен тұратын CD-сі 1993 жылы Jenkins Peabody лейблінде жарық көрді. "Eightball" журналының 11-ші нөмірінде, "Жұмсақ қолғап" сюжеті аяқталғаннан кейін, Клоуз өзінің кітабына негізделген болжамды фильм туралы әңгіме жариялады. Клоуз көрсеткендей, бұл фильм – коммерциялық сәттілікке ұмтылған, сапасыз түсірілген, Клоуздың түпнұсқа әңгімесімен тек атауы мен кейбір сыртқы элементтерінде ғана ортақ нәрсесі бар сәтсіздікке ұшыраған туынды.