Кіріспе

Велосипед тізбегін жинау және бөлшектеуге арналған құрал.

Тізбек құралы – велосипед тізбегін оны сол құралмен қайта жалғауға болатындай "бөлуге" арналған шағын механикалық құрылғы. Велосипед тізбегі буындар мен пластиналардан тұрады, олар штырьлармен бекітіледі; осы штырьларды тізбек құралымен сыртқа қарай итеруге болады. Штырьлар бұранда арқылы біртіндеп итерілгендіктен, оларды пайдаланушының ниетіне қарай толық немесе ішінара алып тастауға болады. Тізбек құралында тізбекті құралға перпендикуляр орналастыруға болатын екі позиция бар: біреуі жылдам қозғалатын бұранда бөлігіне жақын, екіншісі – бекітілген ұшының үстінде, төменгі жағында. Әр позицияда тізбектің бір буынының ортасына, екіншісі келесі буынының ортасына кіретін екі ілгектің шығыңқы бөлігі бар. Тізбек дұрыс орналасқанда, штырь құралдың ортасында ұсталады, сонда жылдам қозғалатын бұранданың ұшы штырьдің ұшына басады. Бұранда ұшы штырьдан сәл тар болғандықтан, ол штырьді буын арқылы итеруге мүмкіндік береді. Көбінесе бұранда ұшы – тозыған кезде ауыстырылатын алынып тасталатын бөлік болып табылады.

Өзгерістер мен баламалар

Көптеген тізбекті құралдар тізбектердегі жақшалары тегіс тақталармен жасалған тізбектерге арналған. Жайғазуы қиын пішіндес жақшалары бар тізбектер үшін, олардың дизайны мен жұмысы бірдей, бірақ тізбектің жақшаларына дәл сәйкес келетін қимасы бар "құлақтары" бар арнайы тізбекті құралдар қол жетімді. Бұл тізбек бұрандасымен тік сызықта болуы үшін шынжырды ұстауға мүмкіндік береді. Кейбір тізбекті құралдар шынжырды шығарудан гөрі орнатуда жақсырақ. Толығымен алынғаннан кейін, тізбек шынжырларын құралмен орнату қиын болуы мүмкін, егер ол осы мақсатта арнайы жасалмаса. Пайдаланушылар кейбір құралдардың бұл шектеуін алмастыруға ниеттенген шынжырды толығымен шығармай жеңе алады. Олар тізбектің ұзындығын қысқарту үшін, мысалы, оны бұзу үшін шынжырды итеріп, оны ең алыс жақшада берік ұстайды. Осылайша, тіпті қарапайым тізбекті құралдар да шынжырды орнына қайта орната алады. Велосипедтегі қарапайым тізбектерді қысқарту үшін тізбек құралы қажет, және жоғарыда сипатталғандай, оларды қайта қосу үшін де жиі қолданылады. Сондай-ақ, тізбекті қайталап жасау мен бұзуға мүмкіндік беретін жылдам босатылатын тізбек буындары бар. Олар қолмен қосылады, бірақ оларды алып тастау үшін көбінесе инелі қысқыштар қажет. Бұл буындар әдетте тізбектегі екі сыртқы жақшаны алмастырады, соның салдарынан екі ішкі жақша жиынтығын біріктіреді. Бір алдыңғы тізбек жұлдызы және артқы тізбек доңғалағы бар велосипедтерде (мысалы, ступицалық берілісі немесе педальды тежегіші бар велосипедтерде) тізбекте оңай алынатын клиппен шынжырды ұстап тұратын жылдам босатылатын буын болуы мүмкін. Кейбір жылдам босатылатын буындар жоғары жағынан қисайтылған, бұл ауыстыру жүйесінің жұмысын бұзуы мүмкін. Кейбір ауыстыру құралдарының жеткізушілері өздерінің ауыстыру өнімдеріне сәйкес келетін тік жақшалары бар жылдам босатылатын буынмен тізбекті шығарды. Тізбекті қысқарту үшін тізбек құралы қажет, тіпті жылдам босатылатын буын қолданылса да, егер буындардың жалпы саны және қосылу буыны қажетті ұзындыққа сәйкес келмесе. Келесі мысалды қарастырайық. Ескі ауыстыру тізбегін жаңа тізбекпен ауыстыру керек, оған қосылған жылдам босатылатын буын бар. Ескі тізбек оны алып тастау үшін тізбек құралымен бұзылады, және буындарды санағанда барлығы 112 екені анықталады. Жаңа тізбектің ұзындығы бірдей болуы керек, бірақ оның буындарын санағанда, жылдам босатылатын буынды қоса алғанда, олардың саны 116 болады. (Жаңа тізбектің буындары оның қаптамасында көрсетілген санмен сәйкес келмеуі мүмкін.) Осы мақсатта осы типтегі тізбектің екі басында ішкі жақшалар болады. Тізбек қысқартылғаннан кейін екі ішкі жақшамен аяқталуын ескере отырып, тізбек құралын төрт буынды толығымен алып тастау үшін пайдалануға болады. Жылдам босатылатын буын жақшалары сыртқы жақшалар жиынтығына ұқсас қолмен орнатылады және оларды тек қолмен қысыммен бекітуге болады. Әдістің әртүрлі нұсқалары бар, бірақ әр жағдайда тізбек құралы қажет болады.