Кіріспе

Жапон режиссері (1911–1993) – бес онжылдыққа созылған мансабында 46 көркем фильм түсірген жапон режиссері. Ол Хаяо Миядзакиден бұрын халықаралық аренада ең танымал жапон режиссері және қазіргі апат фильмдерінің негізін салушылардың бірі ретінде мойындалған. Оның фильмдері киноиндустрияға зор әсер етті. 1975 жылы өзінің сегізінші және соңғы «Годзилла» фильмін түсіргеннен кейін Хонда режиссерлік қызметтен зейнетке шықты. Бірақ, Хонданың бұрынғы әріптесі және досы Акира Куросава оны 1970-ші жылдардың соңында зейнеттен қайтып, соңғы бес фильмінде оның жанындағы оң қолы болуға көндірді.

Балалық шағы мен жастық шағы (1911-1921)

Хонда Ямагата префектурасының Асахи қаласында (қазіргі Цуруока қаласының бөлігі) Хокан мен Мио Хонданың бесінші және кіші баласы болып дүниеге келді. Оның әкесі Хокан Хонда-Рюден ғибадатханасының бас діни қызметкері болды. Хонда өзінің есімінің үш сөзден құралған екенін айтты: "'I' – иношиши, яғни жабайы шошқа, менің туған жылымның астрологиялық белгісі. 'Shi' – төртінші ұл дегенді білдіреді. Ал 'ro' баланың есімін көрсетеді. Дәл айтқанда, бұл шошқа жылында туған төртінші ұл деген мағынаны білдіреді". Оның үш ағасы болды: Такамото, Рёкичи, Рюдзо, және бір қарындасы: Томи, ол бала кезінде қайтыс болды. Хонданың әкесі мен атасы екеуі де Юдоно тауындағы Чурэн-дзи ғибадатханасында будда монахтары болды, ал Хондалар ғибадатхананың жеріндегі үйінде тұрды. Хондалар күріш, картоп, дайкон, қызылша өсіріп, сондай-ақ мисо және соя соусын жасап сатты. Отбасы Хонданың ағаларының бірі басқарған жібек құрты шаруашылығынан да табыс тапты. Хонданың әкесі жазда Иватэ, Акита және Хоккайдо префектураларында діни қызметтер көрсету арқылы ақша тапты және қысқа дейін үйіне оралып қайтатын. Хонданың ағалары он алты жасқа келгенде діни білім алған, ал Хонда ғылыммен айналысты. Әскери дәрігер болған Такамото Хонданы оқуға ынталандырып, оған ғылыми журналдар жіберді, осылайша Хонданың оқуға деген құштарлығы мен ғылыми қызығушылығы оянды. 1921 жылы, Хонда он жасқа келгенде, Хокан Токиодағы Ио-дзи ғибадатханасының бас діни қызметкері болды, және отбасы Сугинамидегі Такаидо ауданына көшіп келді. Өз үйінде жақсы оқыса да, Хонданың Токиода және орта мектепте бағалары төмендеді; ол химия, биология және алгебра сияқты теңдеулерді қамтитын пәндерді меңгеруде қиындықтарға тап болды. Әкесі басқа ғибадатханаға ауысқаннан кейін Хонда Кавасакидегі Тачибана бастауыш мектебіне, содан кейін Когёкуша орта мектебіне қабылданды, онда Хонда кендомен, садақпен атумен және жүзумен айналысты, бірақ ахиллес сіңірі тамыры жыртылғаннан кейін бәрінен бас тартты.

Кинотану (1931-1934 жж.)

Хонданың киноға қызығушылығы сыныптастарымен бірге "Universal Bluebird" кинофильмдерінің бірін көруге жиналған кезде туды. Хонда ата-анасының рұқсатынсыз кинотеатрларға жиі тығылып кіретін. Ол кезде Жапониядағы үнсіз фильмдерде экрандағы мәтіндерді benshi ауыстырды – экранның жанында тұрып, тікелей түсініктеме беретін баяндаушылар. Хонда фильмдердің өзінен гөрі осы баяндаушыларды көбірек қызықтырып тапты. Хонданың ағасы Такамото Хонданың стоматолог болып, Токиодағы клиникасына қосылуын тіледі, бірақ Хонданың орнына Нихон университетіндегі өнер факультетінің кино мамандығына түсуге өтініш берді және 1931 жылы қабылданды. Фильм факультеті пилоттық бағдарлама болғандықтан, сыныпта нашар жағдайлар орын алды және мұғалімдер сабақты жиі тоқтататын. Бұл басқа студенттерді оқуды тастауға мәжбүрлесе, Хонда сабақтан босаған уақытты кинотеатрларда фильм көруге пайдаланды және жеке жазбалар жасады. Хонда төрт сыныптасымен бірге университеттен бірнеше шақырым қашықтықтағы Шинбашиде пәтер жалдап, сабадан кейін жиналып, фильмдер талқылап отыратын. Хонда топтың бірлесіп сценарий жазуын үміттенеді, бірақ олар көбінесе әлеуметтесіп, ішімдік ішетін. Хонда кино сыншылары мен студенттердің бас қосып отыратын үйірмесіне қатысты, бірақ көп сөйлемей, тыңдауды жөн көрді. Оқу барысында Хонда фотохимиялық зертханалардың (ФХЗ) өндірісіне жауапты Ивао Моримен танысты. 1933 жылдың тамызында Мори ФХЗ-де бірнеше студентке, соның ішінде Хондаға бастауыш деңгейдегі жұмыс ұсынды. Хонда студияда жұмыс істеп жүріп оқуын аяқтады және режиссердің көмекшісі болды, бұл оны монтаждау бөлімінде сценарийші болуды талап етті. Соңында Хонда Сотодзи Кимураның "Қарлығаш қарттың өмір зерттеуі" (1934) фильмінде үшінші режиссердің көмекшісі болды. Бірақ Хондаға әскери шақыру қағазы келді.

Әскери қызмет және неке (19341946)

Жиырма үш жасында Хонда 1934 жылдың күзінде Жапон императорлық армиясына шақырылды. Денсаулық тексеруінен өткеніне қарамастан, ол дереу қызметке баруға міндетті емес еді. Шақыруды күтіп жүргенде, Хонда П.К.Л. компаниясында жұмысын жалғастырды. 1935 жылдың қаңтарында Хонда қызметке шақырылып, Токиодағы Бірінші дивизияның Бірінші жаяу әскер полкіне қабылданды. Ол кезде Хонда Іппейсоцу шенімен, яғни кіші офицердің бірінші классына тең дәрежедегі жаттығуды бастады. 1936 жылы Хонданың бұрынғы қолбасшысы Ясухиде Курихара азаматтық үкіметке қарсы төңкеріс жасады, бұл оқиға ақпанның 26-сы деп аталды. Хонда төңкеріске қатысқан жоқ болса да, Курихарамен байланысы барлардың барлығы қауіпті деп есептелді және оларды жою қажет болды. Осының салдарынан Хонда мен оның полкі 1936 жылы күмәнді себептермен Манчжурияға жіберілді. Егер төңкеріс болмағанда, Хонда қалған 18 айлық қызметін аяқтаған болар еді және соғыстың соңына дейін қайта-қайта шақырылар еді. Хонда 1937 жылы Кими Ямазакимен танысып, 1939 жылы оған үйлену ұсынысын жасады. Хонданың ата-анасы мен Кимидің анасы қолдады, бірақ Кимидің әкесі кенеттен үйленуге қарсы болды. Кимидің әкесі оның некесін мақұлдамаса да, ол Кими жүкті екенін білгеннен кейін оған 1000 иен жөнелтті. Олар дәстүрлі той жасамай, қалалық әкімдікте құжатқа қол қойып, Мейдзи қасиетті орнына барып құрмет көрсетіп, үйлеріне қайтты. Некелескеннен кейін олар соғыстан кейін де Сетагаядағы Сейжода тұрды. Кими 2018 жылдың 3 қарашасында 101 жасында қайтыс болды. Бұл Годзилланың 64 жылдығымен бірге келді. Хонда 1939 жылдың желтоқсан айының ортасында, қызы Такаконың тууына бір апта қалғанда, қайтадан әскерге шақырылды. Шені жоғарылағандықтан, Хонда ауруханада әйелі мен қызымен кездесе алды, бірақ дереу Қытайға аттануы керек болды. 1940 және 1941 жылдар аралығында Хондаға "жайлылық станциясын" басқару тапсырылды, бұл басып алынған аймақтардағы жезөкшелер үйлерінің эвфемизмі еді. Хонда кейіннен 1966 жылдың сәуір айында "Муви Арт" журналында жарияланған "Жайлылық әйелдеріне жауапты офицердің ойлары" атты эссе жазды, онда ол өзінің және басқа жайлылық әйелдерінің жайлылық станцияларында жұмыс істеу тәжірибесін егжей-тегжейлі баяндады. Содан кейін Хонда 1942 жылдың желтоқсанында үйге оралды, бірақ П.К.Л. (қазір Тохо деп аталды) соғысқа қолдау көрсету үшін үгіт-насихат фильмдерін жасауға мәжбүр болды. Үкімет 1939 жылы жапондық киноиндустриясын бақылауға алды, ол нацистік саясат үлгісінде фильмдерді қабылдауды енгізді, онда сценарийлер мен фильмдер соғысқа қолдау көрсету үшін қарастырылды және фильмдерді түсіргендер жазаланды немесе одан да жаман жағдайға түсті. Хонданың ұлы Рюдзи 1944 жылдың 31 қаңтарында дүниеге келді, бірақ Хонда 1944 жылдың наурыз айында тағы бір шақыру қағазын алды. Ол Филиппинге жіберілді, бірақ оның бөлімі кемені жіберіп алып, кері Қытайға оралды. Хонданың бақытына орай, Қытайдағы қақтығыс Тынық мұхиты мен Оңтүстік-Шығыс Азиядағыдай қарқынды болған жоқ. Хонда сержант болып, сауда-саттық жүргізу және азаматтармен байланыс орнатуды басқарды. Ол қытайлықтарға ешқашан әскер ретінде бұйрық бермеді және оларға мүмкіндігінше құрметпен қарады. Хонда ақырында Қытай Ұлттық революциялық армиясымен тұтқындалды және соғыс аяқталғанға дейін бір жыл бойы Пекин мен Шанхай арасындағы аймаққа көшірілді. Тұтқында болған кезде Хонда жақсы күтім алғанын және тіпті жергілікті тұрғындар мен ғибадатхана монахтарымен достық қарым-қатынас жасағанын айтты. Олар оған тұрақты тұруды ұсынды, бірақ Хонда әйелі мен балаларын табуды жөн көрді. Жергілікті тұрғындар Хондаға қоштасу сыйлығы ретінде қытай мақалдарын, ғибадатханалардың тасқа қашалған өлеңдерінен көшірмелерді сыйлады. Хонда кейіннен осы өлеңдерді сценарийлерінің артқы жағына жазды. Соңғы сапарында Хонда Ханкоу маңында миномет снарядының алдына түсіп, жарылмауынан аман қалды. Шайқас аяқталғаннан кейін Хонда снарядты қайтарып алып, оны Жапонияға әкеліп, жеке кабинетіндегі үстелінің үстіне қойды. Хонда 1946 жылдың наурызында үйге оралды; алайда, өмірінің көп бөлігінде, тіпті қарт күнінде де, Хонда жылына екі-үш рет соғысқа қатысты кошмар көретін. Әскери қызметінің барлық кезеңінде Хонда үш рет соғысқа қатысты, барлығы алты жыл майданда болды.

1940 жылдар

Хонда Тохо студиясында режиссердің көмекшісі болып қайта жұмысқа кірісті. 1946 жылы ол екі фильмде жұмыс істеді: Мотоёси Оданың «Он бір студент қыз» және Кунио Ватанабенің «Махаббат туралы жарияланым». 1947 жылы ол үш фильмде жұмыс істеді: Тадаси Имай, Хидео Секигава және Киёси Кусуда бірлесіп түсірген «Жер асты базарындағы 24 сағат» және Кадзиро Ямамотоның режиссерлік еткен «Ақымақтардың жаңа дәуірі» 1-ші және 2-ші бөлімдері. Тоходағы еңбек дауына байланысты көптеген жұлдыздар мен қызметкерлер бөлініп, Шинтохоны құрды. Кунио Ватанабе Хонданы Шинтохоға қосылуға көндіруге тырысты, Хонданың тез арада режиссер болатынын уәделеді, бірақ Хонда бейтарапты таңдап, Тохода қалды. Тохода қиындықтарға қарамастан, Хонда Film Arts Associates Productions компаниясы түсірген бірнеше фильмде жұмыс істеді. 1948 жылдың қыркүйек және қазан айлары аралығында Хонда Ното түбегінде Кадзиро Ямамотоның «Желдің баласы» фильмінде жұмыс істеді, бұл Film Arts компаниясының алғашқы шығарылымы болды. 1949 жылдың қаңтар-наурыз айлары аралығында Хонда Ямамотомен «Көктемдегі флирт» фильмінде қайта жұмыс істеді. Басты фильм режиссері болып тағайындалғанға дейін Хонда Тохоның білім беру фильмдері бөлімінде деректі фильмдер түсірумен айналысты. Тохо кейде болашақта режиссер болатын көмекші режиссерлерді сынау үшін деректі фильмдерді пайдаланды. Хонданың режиссерлік дебюті – «Исе Шима» деректі фильмі, Исе Шиманың мәдени көрікті жерлерін көрсететін жиырма минуттық фильм. Оны жергілікті билік өкілдері ұлттық саябаққа туризмді көтеру үшін тапсырған. Фильмде Исе ғибадатханасының, жергілікті халықтың, экономиканың және жеміс-жидек шаруашылықтарының тарихы қысқаша баяндалады. Фильм су астында түсірілген кадрларды сәтті пайдаланған алғашқы жапондық фильм болғандығымен де ерекшеленеді. Хонда бастапқыда кішкентай су асты қайығы сияқты аппаратты пайдалануды жоспарлаған, бірақ бюджет және қауіпсіздік мәселелеріне байланысты бұл идеядан бас тартылды. Оның орнына, кәсіби суға түсушілер көмектесті. Хонда камера техникасымен айналысатын әріптесіне 35 миллиметрлік компакт камераға арналған герметикалық, су өткізбейтін, металл және шыныдан жасалған корпус жасауды тапсырды. Деректі фильм 1949 жылдың шілдесінде аяқталды және Тохо үшін үлкен жетістікке айналды. Кейін деректі фильм Еуропаның көптеген елдеріне сатылды. Ол ұзақ уақыт бойы жоғалып кетті, бірақ 2003 жылы жапондық кабельді теледидарда қайта пайда болды. 1949 жылдың шілдесі мен қыркүйегі аралығында, «Исе Шима» фильмін аяқтағаннан кейін, Хонда досы Акира Куросавамен «Жолсыз иттің іздері» фильмінде кездесіп, фильмнің бас режиссерінің көмекшісі болып жұмыс істей бастады. Хонда негізінен екінші топтың түсірілімдерін басқарды, барлық кадрлар Куросаваны қуантты және ол фильмнің соғыстан кейінгі атмосферасын жақсы түсіргені үшін Хондаға «көп қарыз» екенін айтты.

1950 жылдар

1950 жылы Хонда Кажиро Ямамотоның екі фильміне қатысты: «Түрмеден қашу» және «Элегия» – «Фильм өнер қауымдастығы» шығарған соңғы фильм. Хонда сондай-ақ Сэнкичи Танигучидің «Таң атқанда қашу» фильмінде режиссердің көмекшісі болып жұмыс істеді. Фильмдерде режиссердің көмекшісі ретінде жұмыс істеудің арасында Хонда өзінің режиссерлік дебюті болатын «Газет оқушы бала» фильмінің алдын ала өндірісін бастады. Бірақ жоба тоқтатылды. Оның орнына, ол тағы бір деректі фильмге жұмыс істей бастады, оның атауы «Кооператив тарихы» (сонымен қатар «Құмда гүлдеген гүлдер» және «Кооперативтің өмір жолы» деп те аталады). «Кооператив тарихы» – соғыстан кейінгі Жапониядағы тұтыну кооперативтерінің өркендеуі туралы деректі фильм. Ол сондай-ақ Хонданың сценарийымен жазылған, өндірісті Дзин Усами бақылады және Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру министрлігінің қолдауымен жасалды. Кейбір мәліметтерде кооперативтердің жұмысын түсіндіру үшін анимация қолданылғаны айтылады, бірақ бұл хабарламалар расталмады. Фильм 1950 жылдың 6 қазанында аяқталды, бірақ кейіннен жоғалып кетті. Дегенмен, Хонда фильмнің Тохоны өзінің алғашқы көркем фильмін түсіруге көндіруге жеткілікті табысты болғанын еске алды. Документальдық фильмдерді түсіру кезінде Тохо Хондаға «Камикадзе арнайы шабуыл жасағы» атты соғыс фильмін түсіру мүмкіндігін ұсынды. Бірақ Тохо екінші дүниежүзілік соғыстың басшыларын ашық сынаған Хонданың сценарийін тым қатал және реалистік деп тапқаннан кейін жобаны жалғастырмауды шешті. Хонда студияның мұндай фильмді «соғыс біткеннен кейін тым ерте» шығаруды ойлағанын еске алды. Егер жоба жүзеге асса, бұл Хонданың алғашқы режиссерлік фильмі болар еді. Сценарий жоғалып кетті. 40 жасында Хонда өзінің алғашқы көркем фильмін – «Көк інжуді» түсірді. 1951 жылдың 3 тамызында жарық көрген бұл фильм су астында түсірілген алғашқы жапондық көркем фильмдердің бірі және Исе-Шима аймағында түсірілген алғашқы студиялық фильм болды. Бастапқыда Хонда соғыс фильмдерін түсірмеуді жоспарлаған, бірақ Тохо оған соғысқа қатысты бірдей сезімдермен бөлісетін Айсороку Ямамото туралы «Тынық мұхитының бүркіті» фильмін түсіруді ұсынғаннан кейін ойын өзгертті. Бұл Хонданың Эйджи Цубураямен бірге түсірген алғашқы фильмі болды. «Тынық мұхитының бүркіті» кинофильмінің кассалық табысы жоғары болды және ол Тохоның соғыстан кейінгі алғашқы фильмі болды, ол 278000 доллардан астам табыс әкелді. Кейін Хонда 1954 жылы 10 ақпанда жарық көрген «Рабаулға қоштасу» атты тағы бір соғыс туралы фильм түсірді. «Рабаулға қоштасу» фильмінің жарық көргеннен кейін бір айдан кейін Хонда режиссердің көмекшісі Кодзи Каджитамен «Санширо діни қызметкер» деген фильм түсіруді бастады. Бұл фильм 1943 жылы Куросава түсірген «Санширо Сугата» фильмімен байланысты болуы мүмкін; киноның сценарийін Куросаваның жиі серіктесі Хидео Огуни жазған. Авторлар Стив Райфл мен Эд Годзизевский жобаның ешқашан жүзеге аспағанын айтты, өйткені Огуни мен Хонда «сценарий туралы көзбен көріп, көзбен көре алмады». Каджитаның айтуынша, фильм діни қызметкер мен дзюдо шебері туралы болмақ. «Даңқтың көлеңкесі» атты көптен күткен драма фильмінің тоқтатылуынан кейін продюсер Томоюки Танака тез арада алып жәндік фильм идеясын өзгертті. Ол Тынық мұхитында жапондық балық аулау кемесіне ядролық жарылыс әсер еткен ядролық сынақ туралы хабарларға әсер етті, оның нәтижесі апатты болды, және жақында шыққан американдық монстр туралы естіді – «20,000 футтен келген аң». Хонда «Даңқтың көлеңкесі» фильмінің режиссері Танигучи бас тартқаннан кейін фильмді түсіру ұсынысын қабылдады. Хонда мен сценарист Такео Мурата «Годзилла» атты фильмнің сценариін жазу үшін Токионың Шибуя ауданындағы қонақүйде үш апта бойы оқшау тұрды. Бұл фильм Хонданың алғашқы кайджу фильмі болды, ол жанр бойынша ол ең танымал болды. Одо аралының маңында пайда болған алып жәндік Токиого шабуыл жасап, апатты күйретуі туралы қарапайым әңгіме ядролық соғыстың метафорасы болып табылады. «Годзилла» фильмінің түсірілімі 1954 жылдың 2 тамызында басталып, 51 күн ішінде қыркүйек айының соңында аяқталды. Ол Жапонияда кассалық табысқа ие болды және Жапон кино қауымдастығының екі сыйлығына ұсынылды: ең жақсы арнайы эффекттер сыйлығын жеңіп алды, бірақ ең жақсы сурет үшін Куросаваның «Жеті самурайға» ұтылып қалды. Жапониядағы фильмнің табыстылығынан кейін мультимедиялық франшиза пайда болды, оны Гиннес рекордтар кітабы тарихтағы ең ұзақ уақыт бойы жұмыс істеген фильм франшизасы деп таныды. Екі жылдан кейін Америка Құрама Штаттарында «Годзилла, монстрлардың патшасы» деген атаумен «Годзилланың» ауыстырылған нұсқасы шықты. Хонданың келесі фильмі – Хидеми Конның «Су ағады, жел соғады» әңгімесіне негізделген және сценарист Дай Нишидзима бейімдеген «Махаббат толқыны» болды. Тохо фильмді «Тохоның ең жақсы актерлері бар керемет махаббат мелодрамасы, барлық әйел жанкүйерлеріне арналған» деп жарнамалады. Фильмнің жұлдыздары Марико Окада мен Чиэко Накакита (Танаканың әйелі) Микио Нарусенің «Жүзбелі бұлттар» фильмінде де ойнады, онда ұқсас сюжет бар және «Махаббат толқынынан» шамамен бір апта кейін жарық көрді. Танака Хонданы негізінен ғылыми-фантастикалық фильмдерді түсіруге мәжбүрлемеген болса, ол «Микио Нарусе сияқты режиссер болар еді» деді. Мотоёси Оданың «Годзилла қайтадан шабуылдайды» фильмінің өндірісі басталғанда Хонда Жапон Альпындағы «Жартылай адам» фильмін түсіре бастады. Токиоға оралғаннан кейін Цубурая «Годзилла қайтадан шабуылдайды» фильмімен айналысып жатты. Осылайша, «Жартылай адам» фильмінің өндірісі тоқтатылды және Хонда «Ана мен ұл» атты драма фильмін түсіруге көшті. «Жартылай адам» фильмінің түсірілімі маусым айында қайта басталды және фильм 1955 жылдың 14 тамызында, түсірілім аяқталғаннан шамамен бір ай өткен соң жарық көрді. «Жартылай адам» фильмі шыққаннан кейін сирек көрілді. Райфл мен Годзизевский бұл себепті Тохоның тау тайпасын, Нобуо Накамураның кейіпкері «қандай да бір жұмбақ бураку» деп сипаттаған, фильмде «мәдениетсіз, жабайы, төменгі жаратылыстардың колониясы» ретінде бейнеленгенін, буракумин құқықтарын қорғайтын Бураку азаттық лигасы сияқты ұйымдарды ашуландыруы мүмкін екенін айтты. Кейбір деректерде ол 1960 жылдары немесе 1970 жылдардың басында телевидениенің эфирінде көрсетілгенін және 2001 жылы Киотодағы фильм ретроспективасында көрсетілгенін айтады. Тохо ешқашан фильмнің толық нұсқасын үй бейне форматында шығармады. 1956 жылы Хонда төрт фильм түсірді. Біріншісі, «Жас ағаш», Токиоға көшіп келген және әртүрлі экономикалық және мәдени жағдайларға ие басқа оқушылардың арасындағы бәсекелестікке тап болған жас қыз туралы. Екіншісі, «Түн мектебі», Хонданың Тоходан тыс түсірген жалғыз фильмі және түн мектебі туралы алғашқы фильмдердің бірі болды. Үшіншісі, «Токио халқы, қоштасу», ата-аналарының араласуына қарамастан жүректерінің дауысын тыңдауға тырысатын жас ғашықтар туралы. Төртіншісі, «Родан», Хонданың алғаш рет түспен түсірілген фильмі және ядролық бомба сынақтарынан оянғаннан кейін Жапонияда қиратушылық тудырған қанатты монстр Роданды бейнелейді. Жапон киносы самурай фильмдерімен танымал болғанымен, Хонда заманауи Жапониядағы оқиғаларға баса назар аударғандықтан жидайгеки фильмін түсіруге қызығушылық танытпады. Дегенмен, 1956 жылдың мамырында Куросава өзінің ең жақсы фильмдері саналатын үш жидайгеки фильмін түсіретінін хабарлады, Хонда «Қан төгілген тақ» фильмін, Хидео Судзуки «Жасырын бекініс» фильмін және Хиромичи Хорикава «Кек» (кейіннен «Йоджимбо» аталды) фильмін түсетінін айтты. Ақырында Куросава осы үш фильмді де түсірді. 1957 жыл Хонданың режиссерлік мансабындағы маңызды кезең болды, ол бес фильм түсірді, ал біріншісі, «Бақытты бол, екеуің», Хадзиме Коидзуми түсірді, ол оның 21 фильмінде жұмыс істеді. Райфл мен Годзизевский оның камера жұмысын «Хонданың консервативті, тәуекелге бармайтын композициялық стиліне толыққанды толықтырады» деп атады. Оның келесі фильмі, «Қоштасу әні», Хонданың энка әншісі Чиёко Симакураның қатысқан үш фильмінің екіншісі болды (бірінші фильм «Токио халқы, қоштасу» болды). Трилогияның үшінші фильмі, «Менің қарындасыма қоштасу», «Қоштасу әнінен» бір ай өткен соң жарық көрді. Сейичи Яширо мен Рюносуке Ямаданың радио драмасына негізделген «Жүрекке қуаныш сыйлайтын раушан» атты қара-ақ фильм екі бөліктен тұрады...

1960 және 1970 жылдар

1962 жылы Хонда "Кинг Конг пен Годзилла" фильмінен бастап Годзилла фильмдерін түсіруге қайта оралды. 1960 жылдары Хонда тағы бес Годзилла фильмін түсірді: "Мотра Годзиллаға қарсы" (1964), "Үш басты Гидора" (1964), "Астромонстрдың шабуылы" (1965), "Барлық монстрларды жою" (1968) және "Барлық монстрлар шабуылдайды" (1969), соңғысында Хонда арнайы эффекттер режиссері болып та қызмет етті. 1960 жылдары түсірген басқа токусацу фильмдеріне "Мотра" (1961), "Матанго" (1963), "Франкенштейн мен Барагон" (1965), "Гаргантуалар соғысы" (1966) және "Кинг Конг қашып кетуі" (1967) кіреді. Хонда 1960 және 1970 жылдары Тохо студиясында режиссерлік жұмысын жалғастыра алса да, студия 1965 жылдың соңында оның келісімшартын жаңартпады және Танакамен фильмдер бойынша жұмыс істеу мүмкіндігін талқылауды тапсырды. 1967 жылы Хонда теледидар үшін эпизодтар түсіруге көшті, себебі сол кезде теледидар Жапонияда кино индустриясынан гөрі танымал бола бастады. 1971 және 1973 жылдар аралығында Хонда "Ультраменнің оралуы", "Миррормен", "Төтенше жағдай 10-4, 10-10", "Найзатас маскасы" және "Аймақ шайқасушысы" телесериалдарына бірнеше эпизодтарды түсірді, ал 1970 жылдары тек екі фильмге режиссерлік етті: "Ғарыш амёбасы" (1970) және "Мехагодзилланың қорқынышы" (1975); соңғы фильмнің шығуынан кейін Хонда уақытша зейнеткерлікке шықты.

Акира Куросавамен бірлесіп жұмыс істеді (1979-1992)

1975 жылы зейнеткерлікке шыққанға қарамастан, Хонда Акира Куросаваның қайтадан кино түсіруге көндіріліп, «Кагемуша» (1980) фильмінде бірлесіп жұмыс істеді. Одан кейін Хонда Куросаваның соңғы бес фильмінде жұмыс істеді. Бұл фильмдердегі оның лауазымдары: режиссерлік кеңесші, өндіріс координаторы және шығармашылық кеңесші; сонымен қатар, ол «Мададайо» (1993) фильміне авторлық есімдері көрсетілмеген сценарийге де үлес қосты. Көптеген адамдар Хонда Куросаваның 1990 жылғы «Армандар» фильмінің «Тоннель», «Қызыл Фудзи тауы» және «Жылап тұрған демон» деп аталатын үш эпизодын түсірген деп жаңылысады.

Денсаулық пен өлім-жітімнің төмендеуі (1992-1993)

1992 жылдың соңында Акира Куросава «Мададайо» фильмінің түсірілімі аяқталғаннан кейін актерлер мен түсірілім тобы үшін кеш өткізді. Хонда кеште суық тигендей сезінді, содан кейін Нью-Йорктегі ұлы Рюджиге хабарласты. Рюджи Хонданың мас екенін ойлады және оның қоңырау шалғанын қызық көрді. 1993 жылдың ақпан айының ортасында Куросава, Хонда және бөлімнің менеджері Масахико Кумада өнер кинотеатрында үнді режиссері Сатьяжит Райдің соңғы фильмі «Агантук» көрсетіліміне қатысты. Фильмді көргеннен кейін Куросава Хонданы үйіне кешкі асқа шақырды, бірақ Хонданың денсаулығы нашарлап, үйіне қайтуға мәжбүр болды. 1992 жылдың желтоқсанындағы тексеруде Хонданың денсаулығы жақсы екені анықталды және қандай да бір ауыр сырқат күдікті емес еді. Оның жөтелгені күшейе бергенімен, жеке дәрігері оған суық тигенін диагностикалады. Бастапқыда Хонда бір апта төсекте жатты, бірақ тәбеті кете бастаған соң рентген және қан тапсырды. Қорытындысы бойынша Хондаға дереу ауруханаға жатқызу ұсынылды. Денсаулығының нашар екенін сезген Хонда бірден заттарын жинады. Үйден шыққаннан кейін он минут өткен соң, оны Сошигаядағы 19 төсектік Коно медициналық клиникасына жеткізді. Ірі ауруханалар толып тұрғандықтан, оны кішкентай бөлмеге орналастырды. Жақын арада Хондаға үлкен ауруханадан бөлме берілуі тиіс еді, сонда оның достары оны көре алатын болды. Келесі күндері Хонда плевритке шалдықты, бұл тыныс алуды қиындататын жағдай. 27 ақпанда Кими мен Такако үйге келгеннен кейін шұғыл хабар алды: оның өмірлік көрсеткіштері күрт нашарлаған. Хонда 1993 жылдың 28 ақпанында сағат 23:30-да тыныс жетіспеуден қайтыс болды. 6 наурызда Сетагаядағы Жошожи Кайкан жиналыс залында Хонданың достары, отбасы және әріптестері үшін қоштасу рәсімі өтті. Хонданың жерлеу рәсімі Акира Куросаваны және Тоширо Мифунені, Хонда мен Куросаваның ерте фильмдерінде ойнаған актерді қайтадан кездестірді. «Никкей» газеті Мифуне жерлеу рәсіміне қатысқандардың арасында болғанын хабарлады: «[Куросава мен Мифуне] бір-біріне қарап, өзара досының жерлеу рәсімінде көздерінен жас ағызып құшақтасты». Хонданың күлі Жапониядағы ең ірі қалалық зират – Тама зиратына жерленді. Кейіннен оның отбасы қабірін Фудзи зиратына көшірді.

Директор

1949 Исе Шима 1950 Әңгіме бірлескен шаруашылық туралы 1951 Көк Меруерт 1952 Оңтүстіктің терісі Портқа келген адам 1953 Жасөспрімдік II бөлім Тынық мұхитының бүркіті 1954 Сау бол, Рабаул! Годзилла Сондай-ақ электр станциясының жұмысшысы (атаусыз) 1955 Махаббат толқыны Ана мен ұл Жартылай адам 1956 Токио халқы, сау болыңыз! Кешкі мектеп Жас ағаш Родан 1957 Бақытты бол, екі махаббатшы! Чай жинаушының қоштасу әні Жүрегімде радуга ойнайды Менің қарындасым деп аталатын әйелге қоштасу Жұмбақтар 1958 Келінге арналған ән Адам-Н Варан сенбеуге болатын 1959 Сағыныс шақырады Инао, Темір қол туралы әңгіме Ағалар, кішілер, әріптестер Астро кеңістігіндегі шайқас 1960 Адамды буландыру 1961 Мотра Қызыл киімдегі адам 1962 Горат Сампo Жапондық дубляж режиссері Конг Годзиллага қарсы 1963 Матанго Атрагон 1964 Мотра Годзиллага қарсы Догора Үш басты Гидора 1965 Франкенштейн Барaгонға қарсы Астро монстрдың шабуылы 1966 Гаргантуалардың соғысы Мені үйлене алмайсың ба 1967 Конг қашады 1968 Барлық монстрларды жою 1969 Географиялық ендік нөлдік Барлық монстрлар шабуылдайды Сондай-ақ арнайы эффекттер режиссері 1970 Ғарыш амёбасы 1972 Миррман Қысқа фильм, шоудың бірінші эпизодының театрлық шығарылымы 1975 Мехагодзилланың қорқынышы