Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мұз хоккейінде айыппұл соққысы – қарсылас команда ойыншысының бұзушылығы нәтижесінде, команданың қақпаға гол соғуға толық мүмкіндігінен айырылуына байланысты берілетін айыппұл түрі. Айып тартпаған команданың ойыншысына қақпашыдан басқа ешқандай қорғаушы ойыншының кедергісіз гол соғуға мүмкіндік беріледі. Бұл соққы кейбір лигаларда матчты шешу үшін пайдаланылатын соққымен бірдей болып келеді.
In ice hockey, a penalty shot is a type of penalty awarded when a team loses a clear scoring opportunity on a breakaway because of a foul committed by an opposing player. A player from the non offending team is given an attempt to score a goal without opposition from any defending players except the goaltender. This is the same type of shot used in a shootout to decide games in some leagues.
Сыйлық
Жазалық соққы, қарсылас ойыншының бұзушылығы нәтижесінде, қашу кезінде шабуылдаушы ойыншының нақты гол соғу мүмкіндігінен айырылуы жағдайында тағайындалады. Бұл жағдайда қашу дегеніміз – шабуылшы мен қорғаушы команданың қақпашысы арасында басқа ойыншылардың болмауы. Әдетте, жазалық соққы, қарапайым айыппұлдың орнына беріледі, сондықтан бұзушылық жасаған команда бір құқық бұзушылық үшін жазалық соққы мен артықшылық ала алмайды, тіпті егер ол біріншісінде гол соқпаса да. Ұлттық хоккей лигасының (НХЛ) ережелеріне сәйкес, жазалық соққыға алып келуі мүмкін қашу кезіндегі бұзушылықтарға қақпашының қасақана қақпа тіреуін алып тастауы (ойынды кешіктіру), қорғаушы ойыншының таяқ немесе денесінің кез келген бөлігін шабуылдаушы ойыншыға кедергі келтіру үшін қолдануы, қақпашының немесе басқа ойыншының шабуылдаушы ойыншыны алаңдату немесе кедергі жасау үшін таяғын лақтыруы, сондай-ақ шабуылдаушы ойыншыға қарсы жасалған кез келген басқа да бұзушылық жатады. Бұған қоса, егер қарсылас команданың ойыншысы қақпашы емес, өз командасының қақпа алдында шайбаны қасақана жауып тастаса, жазалық соққы тағайындалады. Оңтүстік кәсіби хоккей лигасында (ОКХЛ), 2004 жылдан бері, қосымша уақыттың соңғы екі минутында жасалған қарапайым айыппұл үшін автоматты түрде жазалық соққы тағайындалады. Бұл ереже 2008-2009 маусымына дейін ОКХЛ қосымша уақыт ережелерін өзгертіп, қосымша уақыттағы қарапайым айыппұлдардың мерзімін бір минутқа қысқартқанда сәл өзгертілді. Қазіргі таңда, қосымша уақыттың соңғы минутында жасалған кез келген бұзушылық жазалық соққыға әкеледі. Бұл ереже тек қанамаусым ойындарына қолданылады. Төреші жоғарыда аталған жағдайлардың кез келгенін байқағанда, айқасқан қолын басының үстіне көтеріп, білекті қысып, содан кейін ортаңғы шеңберге нұсқау бере отырып, жазалық соққыны белгілейді. НХЛ-да төрешілер жазалық соққыны тек ортаңғы шеңберге нұсқау арқылы көрсетеді. Содан кейін соққыны орындау үшін ойыншы таңдалады. Әдетте (бірақ әрқашан емес), бұл бұзушылық жасалған ойыншы болады. Кейбір жағдайларда шабуылдаушы команданың капитаны бұзушылық жасалған кезде мұзда болған ойыншылардың арасынан ойыншыны таңдауы мүмкін. Жазалық соққыны қорғау үшін тек қақпашы немесе қосалқы қақпашы таңдалуы мүмкін, бірақ бастапқы қақпашы әдетте қақпада қалады. НХЛ ережелеріне сәйкес, егер қорғаушы команданың қақпашысы мұзда болмаған кезде (яғни, бос қақпа жағдайында) жазалық соққыға алып келуі мүмкін бұзушылық жасалса, гол беріледі.
A penalty shot is awarded to a player who is deemed to have lost a clear scoring chance on a breakaway by way of a penalty infraction by an opposing player. A breakaway, in this case, means that there are no other players between the would be shooter and the goaltender of the defending team. Generally, the penalty shot is awarded in lieu of what would normally be a minor penalty, so the fouled team will not get both a penalty shot and a power play from a single infraction, even if they did not score on the former. According to National Hockey League (NHL) rules, various infractions during a breakaway that can lead to a penalty shot being awarded include a goaltender deliberately dislodging a goal post (delay of game), a defending player using a stick or any other part of his body to interfere with the attacking player, a goaltender or other player throwing his stick to distract or hinder the attacking player, or any other foul committed against the attacking player from behind. In addition to this, a penalty shot is awarded to the opposing team if a non goalie player intentionally covers the puck in his own team's goal crease. In the Southern Professional Hockey League (SPHL), since its inception in 2004, a penalty shot is automatically awarded for a minor penalty in the final two minutes of overtime. This rule was slightly changed prior to the 2008–09 season when the SPHL changed their overtime rules, shortening minor penalties in overtime to one minute. Now any infraction occurring in the final minute of overtime will result in a penalty shot. This rule only applies to regular season games. Upon observing any of the above scenarios, an official will signal a penalty shot by raising his crossed arms above his head with his fists clenched, and then point to centre ice. In the NHL, officials signal a penalty shot by just pointing to centre ice. A player is then picked to take the shot. This is usually (though not always) the player who was fouled on the preceding play. In some cases, the captain of the attacking team may pick a player from those on the ice at the time of the infraction. Only a goaltender or alternate goaltender may be selected to defend the penalty shot, although the original goaltender usually stays in the net. According to NHL rules, if an infraction which would usually attract a penalty shot occurs while the defending team's goaltender is off the ice (i. e. an empty net scenario), a goal shall be awarded.
Процедура
Жазалау соққысы жарияланғаннан кейін, төреші шайбаны орталық шекке қояды. Атушы ретінде таңдалған ойыншыға, қарқын алу үшін шайбаға қарай қысқа қашықтықта сырғып жүзуге рұқсат етіледі, содан кейін, футболдағы пенальтилерден және хоккейдегі буллиттерден айырмашылығы, ойыншы шайбамен сырғып, соққы беруге дайын болуы мүмкін. Таңдалған атушы мен қақпашыдан басқа барлық ойыншылар өздерінің жатқан орындарынан мұздың екі жағына қарай жылжуы керек. Егер жазалау соққысы тағайындалса және жазаланған команда қақпашысын қосымша шабуылшы үшін алмастырса, соққыға ұшыраған ойыншыға автоматты түрде гол беріледі, шайба голға енгеніне қарамастан. Қақпашы, шабуылшы ойыншы шайбаны бақылауға алғанша, қақпа алдында тұруы керек. Осыдан кейін, жақсы қорғану үшін қақпадан шығуына болады. Егер қақпашы шабуылшы шайбаға тиіспей тұрып қақпадан шығып кетсе, төреші ойынды жалғастыруға рұқсат етеді және соғылған кез келген гол есептеледі. Егер жазалау соққысы сәтсіз аяқтаса, шайба орталық шекке қайтарылады және соққы қайтадан орындалады, бұл қақпашыны қосымша жазалау соққысына ие етеді. Соққы жасау кезінде, шайба тигеннен кейін қақпаға қарай үздіксіз қозғалуы керек. Қақпашыдан, қақпадан немесе соңғы қоршаудан секіріп келген шайбадан гол соғуға болмайды (бірақ, шайба қақпаның жоғары жағына немесе қақпашыға тиіп, содан кейін голға енсе, гол есептеледі). Шайба шекара сызығынан өткеннен кейін, соққы жасалған-жасалмағанға қарамастан, әрекет аяқталды деп есептеледі. Қақпашы соққыны тоқтату үшін кез келген тәсілді қолдана алады, бірақ таяғын немесе басқа да заттарды лақтыруға болмайды. Егер қақпашы соққы жасау кезінде кез келген затты лақтырса, автоматты түрде гол беріледі. Егер жазалау соққысы сәтті аяқтаса, шайба орталық шекке қойылады және ойын қалыпты жағдайда жалғасады. Егер соққы сәтсіз болса, шайба ойын болған аймақтағы айқас доп алаңының біріне қойылады және ойын қайта басталады. Жазалау соққысын орындауға кеткен уақыт ойын сағатынан есептелмейді.
Following the announcement of the penalty shot, the official places the puck at centre ice. The identified shooter is allowed to skate a short distance to the puck in order to gain momentum and then, unlike penalty kicks in soccer and penalty strokes in field hockey, the player is allowed to skate with the puck before shooting. All players other than the selected shooter and the selected goaltender must move to either side of the ice surface in front of their respective benches. If a penalty shot is awarded and the penalized team had pulled their goaltender in favour of an extra attacker, the player fouled is automatically awarded a penalty shot goal, regardless of whether the puck went in. The goaltender must remain in the crease until the attacking player has gained possession of the puck. After this point they may move out of the crease to gain a better defending position. If the goaltender exits the crease prior to the attacker touching the puck, the official allows the play to continue, and any goal scored stands. If the penalty shot is unsuccessful, however, the puck is returned to centre ice and the shot is re taken, thus penalizing the goaltender by giving another penalty shot. During the attempt, the puck must move continuously towards the goal once touched. A goal may not be scored from a rebound off of the goaltender, the goal itself or the end boards (however, a goal can be scored from a shot which strikes the goal frame or the goaltender and then goes into the net as a result). Once the puck crosses the end line, the attempt is considered over, regardless of whether a shot was taken. The goaltender may attempt to stop the shot using any means, except throwing his stick or any other object. Should the goaltender throw any object during the attempt, a goal is automatically awarded. If the penalty shot is successful, the puck is placed at center ice and play resumes as normal. If the shot is unsuccessful, the puck is placed at either of the faceoff positions in the zone where the play occurred, and play resumes. The time necessary to complete the penalty shot is not taken off of the game clock.
Стратегия
Жазалау соққылары мен қосымша уақыт соққылары кезінде стратегия екі жақ үшін де – соққышы үшін де, қақпашы үшін де – өте маңызды болып саналады. Соққышылар да, қақпашылар да қарсылас ойыншының ойын стилі туралы кеңес алу үшін командаластарымен және жаттықтырушыларымен жиі ақылдасады. Соққышылар көбінесе қақпашының күшті және әлсіз жақтарын (мысалы, жылдам қолғап немесе таяқпен ойынды тоқтату), қақпашының стильін (мысалы, көбелек немесе тік тұру) және соққышыға қарсы тұру әдісін ескереді. Қақпашылар көбінесе соққышының соққы таңдауын, күтілетін шабуыл бұрышын, соққышының жиі қолданатын ерекше қозғалысын және тіпті соққышының қай қолымен ойнайтынын қарастырады. Көптеген соққышылар қақпашыны алдап, жақсырақ мүмкіндік жасауға тырысады. Миннесота Уайлд командасының шабуылшысы Микко Койву, Детройт Ред Уингс командасының шабуылшысы Павел Дацюк, Вашингтон Капиталз командасының шабуылшысы Т. Дж. Оши және Нью-Йорк Рейнджерс командасының шабуылшысы Мартин Сент-Луис осы стратегияны жиі қолданатын ойыншылардың мысалдары. Дегенмен, соққышының жай ғана бос жерге соққы беруі де жиі кездеседі. Бұл әдетте «снайпинг» деп аталады. Мұндай әрекет көбінесе қақпашы соққышыға бос жер қалдырғанда жасалады (қолғапты, қорғаныс құралдарын немесе таяқты дұрыс ұстамай немесе қақпашылық позициядан мүлдем шығып, соққышыны сол жерге бағыттауға итермелеу үшін). Сирек жағдайларда соққышы шұмықтан немесе ойын алаңының жоғарғы жағынан соққы береді. Бұл әдетте соққышы өзінің соққысына өте сенімді болғанда немесе қақпашыны күтпеген жерден ұстауға тырысқанда ғана жасалады. Бостон Брюинс командасының шабуылшысы Брайан Ролстон, Миннесота Уайлд командасының шабуылшысы Томас Ванек және Филадельфия Флайерс командасының қорғаушысы Крис Пронгер осы стратегияны сәтті қолданған. Шындығында, Пронгер 2006 жылғы Стэнли кубогының финалында Каролина Харрикейнз командасының қақпашысы Кэм Уордқа қарсы Эдмонтон Ойлерс командасының құрамында осы стратегияны пайдаланды. Кейде ойыншылар қақпаға жақын соққы беру мүмкіндігін алдау әдісі ретінде пайдаланады. НХЛ-дегі ең күшті соққы берушілердің бірі Шелдон Сорай, алдап соққы беретіндей болып, шайбаны жай ғана қақпаға түсіріп, жеңіске жеткен. Кейде ойыншы тіпті қарсы аяғын көтеріп (оң қолмен ойнайтын соққышы үшін сол аяғын) немесе шайбаны тікелей жоғарылату арқылы билегімен соққы беруді имитациялайды. Томас Ванек те осы тәсілді қолданады.
Strategy is considered to be very important during penalty shots and overtime shootouts for both the shooter and the goaltender. Both shooters and goaltenders commonly consult their teammates and coaches for advice on the opposing player's style of play. Shooters often consider the goaltender's strengths and weaknesses (such as a fast glove or stick save), preferred goaltending style (such as butterfly or stand up) and method of challenging the shooter. Goaltenders often consider the shooter's shot preference, expected angle of attack, a patented move a shooter commonly uses and even handedness of the shooter. Most shooters attempt to out deke the goaltender in order to create a better scoring chance. Minnesota Wild forward Mikko Koivu, Detroit Red Wings forward Pavel Datsyuk, Washington Capitals forward T. J. Oshie and New York Rangers forward Martin St. Louis are examples of players who commonly use this strategy. However, it is not uncommon for a shooter to simply shoot for an opening without deking. This is commonly referred to as sniping. This is most commonly performed when a goaltender challenges a shooter by giving them an open hole (by keeping a glove, pad or stick out of position or being out of sound goaltending position altogether to tempt the shooter to aim for the given opening). Very rarely a shooter may take a slapshot or wrist shot from the point or top of the slot. This is almost exclusively performed when a shooter either has a high level of confidence in their shot or they attempt to catch the goaltender by surprise. Boston Bruins forward Brian Rolston, Minnesota Wild forward Thomas Vanek and Philadelphia Flyers defenseman Chris Pronger have all used this strategy with success. In fact, Pronger succeeded in using this strategy in the 2006 Stanley Cup Finals against Carolina Hurricanes goaltender Cam Ward as a member of the Edmonton Oilers. Players sometimes use the rarity of point blank shots as a deking method. Sheldon Souray, owner of one of the hardest slapshots in the NHL, has succeeded by faking a slapshot and simply flipping the puck in. Sometimes a player will even fake a wrist shot by lifting their opposite leg (left leg for a right handed shooter) or just by flicking their stick directly above the puck. Thomas Vanek also uses this technique.
Тарих
Жазалау соққысы Тынық мұхитының жағалау хоккей қауымдастығында 1921–22 жылғы ПХА маусымында ойлап табылды. Лига президенті Фрэнк Патрик ұпай табуға мүмкіндігі бар ойыншыларға қасақана жасалған бұзушылықтардан жиі шаршап, еркін соққыны енгізді. Алғашқы соққы 1921 жылдың 6 желтоқсанында орындалды, ал алғашқы голды 1921 жылдың 12 желтоқсанында Том Дандердейл Хью Леманға қарсы соқты. Соққы мұзға салынған үш нүктеден бірінен орындалды, голдан 35 фут (11 метр) қашықтықта. Ойыншылар нүктеге дейін сырғып, нүктеден шайбаны атуы керек еді. Жазалау соққысы 1934–35 жылғы НХЛ ережелеріне қосылды, бұл ойыншы "жақсы ұпайлау позициясында" бұзылған жағдайда оны орындауға мүмкіндік берді. Бірінші маусымда шайба гол қақпасынан 38 фут (12 метр) қашықтықтағы 10 фут (3 метр) радиустағы шеңберге орналастырылды. Ойыншы шеңбер ішінде тұрып немесе қозғалып тұрып атуға болады, бірақ соққы шеңбер ішінде орындалуы керек еді. Қатарынан екі ойында жазалау соққысын орындаған ойыншылардың рекордтары бар. NHL командасы бір ойында екі жазалау соққысын сәтті орындаған үш жағдай тіркелді: біріншісі 1982 жылдың 11 ақпанында Ванкувер Канукс командасынан Томас Градин мен Иван Хлинка Детройт Ред Уингс қақпашысы Жиль Гильбертке қарсы соққыда гол соқты, екіншісі 2009 жылдың 30 желтоқсанында Сан-Хосе Шаркс командасынан Райан Клоу мен Джо Торнтон Вашингтон Кэпиталс қақпашысы Михал Нойвиртке қарсы соққыны пайдаланды, ал соңғысы 2017 жылдың 19 наурызында Коламбус Блю Жакетс командасынан Лукаш Седлак пен Брэндон Дубински Нью-Джерси Девилс қақпашысы Кори Шнайдерге қарсы соққыда гол соқты. 2014 жылдың 6 ақпанында Монреаль Канадиенс командасынан Макс Пачиоретти Ванкувер Канукс командасына қарсы бір кезеңде екі жазалау соққысын алған алғашқы ойыншы болды. Ол Роберто Луонгоға қарсы екі әрекеті де сәтсіз аяқталды, бірақ сол түні хет-трик жасады. NHL-де тұрақты маусымның қосымша уақытында жазалау соққысының орындалуы салыстырмалы түрде сирек кездеседі, себебі 2000–01 жылғы НХЛ маусымынан кейін тең түсуді болдырмау үшін 5 минуттық кенеттен өлім қосымша уақыты енгізілді (тұрақты маусым ойындары үшін қосымша уақыт тұжырымы 1983–84 жылдан бастап қайта жаңартылды). 2015–16 жылғы НХЛ маусымынан бері мұндай кезеңде әр командадан үш ойыншыдан мұзға шығуға болады. Содан бері Стэнли кубогы үшін өткізілетін ойындарда 46 жазалау соққысы орындалды, ал 1937 жылы НХЛ-де алғаш рет орындалғаннан бері финалда бар болғаны 10 соққы тіркелді. Алғашқы сегіз…
The penalty shot was invented in the Pacific Coast Hockey Association in the 1921–22 PCHA season. League president Frank Patrick was fed up with deliberate fouls on players with good scoring opportunities and introduced the free shot. The first shot taken was on December 6, 1921, and the first goal was scored on December 12, 1921 by Tom Dunderdale on Hugh Lehman. The shot was taken from one of three dots painted on the ice 35 feet (11 m) from the goal. Players had to skate to the dot and shoot the puck from the dot. The penalty shot was added to the rule books of the NHL for the 1934–35 season, allowing them to be awarded when a player was fouled while in "a good scoring position." In the first season, the puck was placed in a 10 feet (3 m) circle, 38 feet (12 m) from the goalmouth. The player could shoot while stationary within the circle, or could shoot while moving, as long as the shot was taken within the circle. to have taken penalty shots in consecutive games. There have been three occasions when an NHL team successfully converted on two penalty shots in a single game first on February 11, 1982 when Thomas Gradin and Ivan Hlinka of the Vancouver Canucks scored on shots against Detroit Red Wings goaltender Gilles Gilbert, second on December 30, 2009 when Ryane Clowe and Joe Thornton of the San Jose Sharks converted penalty shots against Washington Capitals goalie Michal Neuvirth, and most recently on March 19, 2017 when Lukáš Sedlák and Brandon Dubinsky of the Columbus Blue Jackets scored on shots against New Jersey Devils goaltender Cory Schneider. On February 6, 2014 Max Pacioretty of the Montreal Canadiens was the first player to be awarded two penalty shots in the same period, against the Vancouver Canucks. He was unsuccessful on both attempts on Roberto Luongo, but still managed to score a hat trick that night. The occurrence of a penalty shot being called during regular season overtime in the NHL is a comparative rarity since the institution of a limited, five minute sudden death overtime for tie breaking purposes following the 2000 01 NHL season (the overtime concept for regular season games itself being re instituted for the 1983 84 season onwards), with only three skaters per side in such a period since the 2015 16 NHL season. Since then, in Stanley Cup play, 46 penalty shots have been called, and only ten in the Final since the first one in NHL play in 1937. The first eight