Кіріспе

Ұлттық хоккей лигасының (NHL) свитері

Хоккей жейдесі – мұз хоккейі ойыншыларының денесінің жоғарғы бөлігін жабатын киім. Оларды жанкүйерлер де командаға қолдау көрсету үшін немесе туған қаласымен немесе аймағымен байланыс орнату үшін киеді. "Хоккей свитері" термині спорттың бастапқы кезеңдерінде пайда болған, сол кезде ойын көбінесе қыс мезгілінде сыртта өткізілетін, ал ойыншылар киетін свитерлер жылы жүннен тоқылған киім болған. Полиэстерге көшуден кейін бұл термин жиі қолданылмайтын болды.

Дизайн

Хоккей формалары, қазір көбінесе свитерлер деп аталады, әдетте полиэстер сияқты берік синтетикалық материалдардан жасалады, бұл ылғалды кетіруге және киген адамды құрғақ ұстауға көмектеседі. Көптеген кәсіби хоккей командалары спорттық сувенирлер дүкендерінде және ареналарда өздерінің танымал ойыншыларының көшірме формаларын сатады. Әлемдегі көптеген лигаларда команданың түсіне сәйкес, форманың алдыңғы жағында команданың логотипі, артқы жағының жоғарғы бөлігінде ойыншының тегі және төменгі жағында 0-ден 99-ға дейінгі нөмірі болады. Команда капитаны өз свитерінде команда логотипінің оң жағында үлкен "C" әрпін тағады (бірақ бірнеше НХЛ командаларында бұл әріп жоғарыда және сол жақта орналасқан). Тағы екі ойыншы, олар команданың алмалы-кезек капитандығын атқарады, өз формаларында үлкен "A" әрпін тағады. Еуропа лигаларындағы және турнирлердегі свитерлерде футбол жейделерінен алынған үлгі бойынша демеушілердің жарнамалары орналастырылады. НХЛ 2022-23 маусымында жейделерде жарнамаларға алғаш рет рұқсат берді.

Өзгермелі футболкалар

Көптеген хоккей лигалары әлем бойынша НХЛ сияқты қосымша үшінші немесе баламалы жейдеге ие. Бұл жейделер әдетте ерекше дизайнмен безендірілген эмблемаға ие болады және кейде арнайы іс-шараның немесе лигалық бастаманың бөлігі болып табылады, мысалы, Қысқы классика немесе Стадион сериясы. Дегенмен, көптеген басқа лигаларда түрлі нәрселерге арналған әртүрлі баламалы жейделер бар. Мысалы, USHL лигасындағы Sioux Falls Stampede бір түнге "Sioux Falls Fighting Wiener Dogs" деп өз атауын өзгереді және алға қарай шапқан даксхундтардың суреті бар арнайы жейде киеді, бірақ олар логотипін хоккей шабығын ұстаған даксхундқа ауыстырды. НХЛ командалары да маңызды мәдени топты немесе оқиғаны атап өту үшін арнайы кештер ұйымдастырады, онда олар өздерінің құрметтерін білдіру үшін жаттығу кезінде арнайы жейделер киеді. Лигалық іс-шаралар, мысалы, Pride түнінде жейделерде ерекше ЛГБТКИА+ дизайны болады, ал ойыншылар қолдау көрсету үшін жаттығу кезінде киілетін жейдеге қосымша көкжиекті лента таңдауға болады. Алайда, әр команданың арнайы іс-шараларға арналған өз кештері болады.

Ерекшеліктер

Дизайн көбінесе нақты жағдайларға бейімделеді, мысалы, бұрынғы НХЛ «Ванкувер Канукс» командасының мүшелері Хенрик және Дэниел Седин. Олардың тегіне бастапқы әріптері қоса жазылады, себебі олар егіз болып, бір тізімде бірдей тегімен тіркелген. Сол сияқты, Аку мен Аату Рэти бір командада ойнағанда, оларды ажырату үшін аттарының екі әрпінен тұратын жейде киеді. «Калгари Флеймс» пен «Эдмонтон Ойлерс» арасындағы көрсету ойынында кри ұрпағынан шыққан қорғаушы Итан Бэр кри жазуымен жазылған жейде киді. Ұлттық хоккей лигасы енді жейде нөмірі ретінде 0 және 00 нөмірлерін рұқсат етпейді, өйткені оларды НХЛ дерекқорына енгізу мүмкін емес, ал қолда бар нөмірлер Уэйн Гретцкинің құрметіне 99 нөмірі зейнеткерлікке жіберілгендіктен 98-ге дейін ғана жетеді.

Мода және БАҚ

Канададағы хоккей свитерінің мәдени әсері Рош Карриердің «Хоккей свитері» атты әңгімесінде жақсы көрсетілген. Онда жас хоккей жанкүйері анасынан Eatons каталогынан «Монреаль Канадиенс» командасының свитерін тапсырыс беруді сұрайды, бірақ қателікпен команданың басты қарсыласы – «Торонто Мейпл Лифс» командасының свитерін алады, бұл оны ұялтады және достарының қысымына ұшыратады. Кейін бұл әңгіме Канаданың Ұлттық кино кеңесі түсірген сол аттас анимациялық фильмге айналдырылды, ал одан үзінді 2003 жылғы бес долларлық канадалық банкнотта пайда болды. «Феррис Бюллердің күні» фильмінде Алан Рак ойнаған Камерон кейіпкері «Детройт Ред Уингс» командасының Горди Хоу жейдесін киеді. Рак мұның кейіпкерге фильмде толық көрсетілмеген тереңдік пен тәуелсіздік беру үшін жасалғанын айтты. Хоккей жейделері «Сан-Хосе Шаркс» және «Анахайм Майти Дакс» сияқты командалардың Оңтүстік Калифорнияға кеңеюімен және шамамен сол кезде Уэйн Гретцкидің «Лос-Анджелес Кингс» командасына ауысуымен бірге халық арасында сәндік таңдау ретінде танымал бола бастады. Осы кезде жейделерді модаға сай етіп тігуге көшті, ал 1995 жылы НХЛ-де алғашқы алмастырылатын жейделер бағдарламасы басталды. Мысалы, «Эдмонтон Ойлерс» командасының алғашқы алмастырылатын жейдесі команда жанкүйерлерінің де, сән жанкүйерлерінің де киюі үшін, сондай-ақ коньки тебу мәдениетімен сөйлесу үшін жасалды. Команда тарихынан шабыт алғанымен, ол жаңа логотиптер мен командаға күміс түстің енгізілуі сияқты жаңа элементтерді де ұсынды. 2010 жылдардың басынан бастап жейделерді мұзға лақтыру командаға наразылық білдірудің бірден-бір тәсіліне айналды. Бұл көбінесе Канадада кездеседі. Бұл жанкүйердің «бас тартуын» білдіреді. Бұл әрекет көбінесе сынға ұшырайды, өйткені ол назар аударуға тырысу деп есептеледі. «Торонто Мейпл Лифс» командасының және олардың аренасының иесі «Мейпл Лиф Спортс энд Энтертейнмент» компаниясы жейделерді мұзға лақтырған жанкүйерлерге тыйым салып, айыппұл салды.

Хип-хоп және музыка мәдениеті

1990 жылдардың ортасында хоккей жейделері хип-хоп мәдениетінде танымал болды. Алғашқы маңызды пайда болуы – Снуп Догтың “Gin and Juice” музыкалық видеосы. Онда ол “Gin and Juice” деген жазуы және артқы жағында 94 нөмірі бар Питтсбург Пингвинс жейдесін кигені көрінеді. Музыкалық видеоның басқа сахналарында ол Спрингфилд Индианс жейдесін киеді. “The Athletic” газетіне берген сұхбатында, оларды неге таңдағанын сұрағанда, Снуп Дог: “Мен әрқашан хоккей жейделерінің сәнді және жақсы тұратынын ойладым. Рап әлемінде ешкім оларды көрсетпеді” деді. Осы кезеңде Nas-тың “The World is Yours”, A Tribe Called Quest-тің “Oh My God”, LL Cool J-дің “Hey Lover” және Smif N Wessun-ның “BuckTown” және “Let's get it on” сияқты көптеген музыкалық видеоларда да хоккей жейделері пайда болды. Тупак Шакур Detroit Red Wings жейдесін киген күйде, сотта журналистерге түкіріп жатқан суретте және видеода көрінді. 2010 жылдардың соңында бұл тренд қайта жанданды, Дрейк және Пост Малоун сияқты әртістер гастрольдік турларында жергілікті командалардың жейделерін киді. Сент-Луис қаласынан шыққан SZA әртүрлі туындыларында, мысалы, Grammy жүлдесін жеңіп алған S.O.S. альбомының обложкасында және “Sweet Baby Daddy” әніне түсірген музыкалық видеосында Сент-Луис Блюз жейделерін көрсетті.

НХЛ осы трендтің қайта жандануынан пайдалануға тырысты, ең бастысы – әртіс Джастин Бибер және оның Drew House бренді 2022 жылы Adidas компаниясымен бірлесіп Торонто Мейпл Лифс командасының “Flipside” жейдесін жасады. Жерсінің сырты қара түсті, көк түсті акценттермен және Торонтоның көкжиегінің силуэтімен әмбелеп салынған. Жерсінің ішкі жағын кергенде, ол алтын акценттермен қара түсті болады және сары Drew House күлкі логотипі мен Лифс командасының эмблемасының үйлесімін көрсетеді. Бұл ынтымақтастық 2024 жылы жалғасты, НХЛ 2024 жылғы НХЛ All Star ойыны үшін Drew House шабыттанған жейделерді ұсынды.