Қабыну кезіндегі қан плазмасының белоктары өзгерісі
Acute-phase protein
Жалғанған кезде қан плазмасындағы белоктардың өзгеруі – қабыну белгісі. Острый фазалық белоктар (ОФБ) түрлері, себептері мен реакциялары туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қабыну процесіне қатысты белоктар классы
Class of proteins involved in inflammation
Жедел фазалық белоктар (ЖФБ) – плазмадағы концентрациясы қабынуға жауап ретінде артатын (оң жедел фазалық белоктар) немесе төмендейтін (теріс жедел фазалық белоктар) белоктар классы. Бұл жауап жедел фазалық реакция (немесе жедел фазалық жауап) деп аталады. Жедел фазалық реакцияға әдетте қызба, перифериялық лейкоциттердің, қан айналымындағы нейтрофильдер мен олардың алдын-ала түзілулерінің үдеуі тән. Жедел фазалық белок және жедел фазалық реагент (ЖФР) терминдері көбінесе синоним ретінде қолданылады, бірақ кейбір ЖФР-лер (қатаң айтқанда) белок емес, полипептидтер болып табылады. Зақымдануға жауап ретінде жергілікті қабыну жасушалары (нейтрофильді гранулоциттер және макрофагтар) қан ағынына бірқатар цитокиндер бөліп шығарады, олардың ең маңыздылары – IL1 және IL6 интерлейкиндері және TNF α. Бауыр көптеген жедел фазалық реагенттерді өндіру арқылы жауап береді. Сонымен қатар, басқа да белоктардың өндірісі азаяды; сондықтан бұл белоктар «теріс» жедел фазалық реагенттер деп аталады. Бауырдан шығатын жедел фазалық белоктардың артуы сепсистің дамуына да ықпал етуі мүмкін.
Acute phase proteins (APPs) are a class of proteins whose concentrations in blood plasma either increase (positive acute phase proteins) or decrease (negative acute phase proteins) in response to inflammation. This response is called the acute phase reaction (also called acute phase response). The acute phase reaction characteristically involves fever, acceleration of peripheral leukocytes, circulating neutrophils and their precursors. The terms acute phase protein and acute phase reactant (APR) are often used synonymously, although some APRs are (strictly speaking) polypeptides rather than proteins. In response to injury, local inflammatory cells (neutrophil granulocytes and macrophages) secrete a number of cytokines into the bloodstream, most notable of which are the interleukins IL1, and IL6, and TNF α. The liver responds by producing many acute phase reactants. At the same time, the production of a number of other proteins is reduced; these proteins are, therefore, referred to as "negative" acute phase reactants. Increased acute phase proteins from the liver may also contribute to the promotion of sepsis.
Теріс
"Негативті" жіті фазалық ақуыздар қабыну кезінде төмендейді. Мысалдарға альбумин, трансферрин жатады.
"Negative" acute phase proteins decrease in inflammation. Examples include albumin, transferrin,
Бауырда С3 (комплемент факторының) өндірісі артса да, плазмадағы концентрациясы көбінесе жылдам тозудың нәтижесінде төмендейді, сондықтан ол көбінесе негативті жіті фазалық ақуыз ретінде қарастырылады.
While the production of C3 (a complement factor) increases in the liver, the plasma concentration often lowers because of an increased turn over, therefore it is often seen as a negative acute phase protein.
Клиникалық маңызы
Жедел фаза ақуыздарының, әсіресе С реактивті ақуыздың өлшенуі медициналық және ветеринариялық клиникалық патологияда қабынудың пайдалы белгісі болып табылады. Ол эритроциттердің шөгу жылдамдығымен (ESR) байланысты, бірақ әрқашан тікелей емес. Бұл ESR-дің фибриногеннің деңгейінің жоғарылауына байланысты, ал фибриногеннің жартылай ыдырау мерзімі шамамен бір аптадай. Сондықтан, бұл ақуыз қабыну тудырғыштары алынғаннан кейін де ұзақ уақыт бойы жоғары деңгейде қалуы мүмкін. Керісінше, С реактивті ақуыз (жартылай ыдырау мерзімі 6-8 сағат) тез өседі және ем қолданған жағдайда нормаға оралуы мүмкін. Мысалы, белсенді жүйелі қызыл жегіде ESR жоғары болса, С реактивті ақуыз нормада болуы мүмкін. Олар бауыр жеткіліксіздігін де көрсетуі мүмкін.
Measurement of acute phase proteins, especially C reactive protein, is a useful marker of inflammation in both medical and veterinary clinical pathology. It correlates with the erythrocyte sedimentation rate (ESR), however not always directly. This is due to the ESR being largely dependent on the elevation of fibrinogen, an acute phase reactant with a half life of approximately one week. This protein will therefore remain higher for longer despite the removal of the inflammatory stimuli. In contrast, C reactive protein (with a half life of 6–8 hours) rises rapidly and can quickly return to within the normal range if treatment is employed. For example, in active systemic lupus erythematosus, one may find a raised ESR but normal C reactive protein. They may also indicate liver failure.