Адам қызметінен туындаған экологиялық апаттар: себептері, салдары, қоршаған ортаға тигізетін зиян және адам денсаулығына қауіп. Табиғатты қорғау туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адам қызметінен туындаған табиғи ортаға келген апат
Disaster to the natural environment due to human activity
Экологиялық апат немесе табиғат апаты – адам қызметі салдарынан табиғи ортаға қатысты болатын, ауқымды апатты оқиға. Бұл экологиялық апаттарды табиғи апаттардан және ядролық бомбалау сияқты қасақана соғыс әрекеттерінен ажыратады. Экологиялық апаттар адамның жерді өзгертуінің кең таралған және/немесе ұзақ мерзімді салдарға әкелгенін көрсетеді. Мұндай апаттар жануарлар, адамдар мен өсімдіктердің өліміне немесе адам өміріне және денсаулығына ауыр зиян келтіруге, тіпті көші-қонға ұшыратуы мүмкін. Кейбір экологиялық апаттар экологиялық шиеленістердің кеңеюіне себеп болады, онда зардап шеккен топтар апатқа кінәлі жандарға қарсы тұруға тырысады.
An environmental disaster or ecological disaster is defined as a catastrophic event regarding the natural environment that is due to human activity. This point distinguishes environmental disasters from other disturbances such as natural disasters and intentional acts of war such as nuclear bombings. Environmental disasters show how the impact of humans' alteration of the land has led to widespread and/or long lasting consequences. These disasters have included deaths of wildlife, humans and plants, or severe disruption of human life or health, possibly requiring migration. Some environmental disasters are the trigger source of more expansive environmental conflicts, where effected groups try to socially confront the actors responsible for the disaster.
Климаттың өзгеруі мен апат қаупі
2013 жылғы есеп апаттар мен кедейлік арасындағы байланысты әлемдік деңгейде зерттеді. Онда, тиісті шаралар қабылданбаса, 2040 жылы табиғи апаттар мен климаттың қатаң өзгеруіне ең көп бейімделген 49 елде 325 миллионнан астам адам тұруы мүмкін деген қорытынды жасалған.
A 2013 report examined the relationship between disasters and poverty world wide. It concludes that, without concerted action, there could be upwards of 325 million people living in the 49 countries most exposed to the full range of natural hazards and climate extremes in 2040.
Әлеуметтік осалдық пен экологиялық апат
Автор Дэниел Мерфидің пікірінше, әртүрлі адамдар тобының экологиялық апаттарға бейімделу қабілеті жас, нәсіл, әлеуметтік жағдай, гендер және ұлттық сияқты әлеуметтік факторларға байланысты өзгеше болады. Мерфи, экологиялық апаттардың салдарын азайтуға көмектесетін ресурстарға қол жеткізген дамыған елдер, көбінесе осы апаттардың қаупін арттыратын факторларға үлкен үлес қосса да, дамушы елдер экологиялық апаттардың әсерін одан бай елдерге қарағанда ауыррақ сезінеді деп санайды. Климаттың өзгеруіне тікелей себеп болмаған адамдар, географиялық тұрғыдан экологиялық апаттарға көбірек бейімделген ғана емес, сонымен қатар апаттың зиянын азайту үшін жеткілікті ресурстарға ие емес. АҚШ-тың климаттың өзгеруіне ықпал ететін эмиссияларының көп бөлігі өнеркәсіп және көлік салаларынан болғанымен, "Катрина" даулынан ең көп зардап шеккендер елдегі ірі компаниялардың басшылары емес, Луизиана штатындағы кедей қара нәсілді қауымдар болды. Олар климаттың өзгеруіне елеулі үлес қоспағандықтарына қарамастан, "Катрина" даулының күшін арттырған факторлардың салдарынан ең көп қиындықтарға тап болды.
According to author Daniel Murphy, different groups of people are able to adapt to environmental disasters differently due to social factors such as age, race, class, gender, and nationality. Murphy argues that while developed countries with access to resources that can help mitigate environmental disasters are often the countries that contribute the most to factors that can increase the risk of said disasters, developing countries experience the impacts of environmental disasters more intensely than their wealthier counterparts. It is often the case that the populations that do not contribute to climate change are not only in geographic location that experience more environmental disasters, but also have fewer resources to mitigate the impact of the disasters. Although the majority of the U. S. emissions that can contribute to climate change come from industry and transport, the people who were hardest hit by Katrina were not the heads of large companies within the country. Rather, the poor black communities within Louisiana were the most devastated by the hurricane, despite not contributing as heavily to factors like climate change that likely increased the severity of Hurricane Katrina.