Кіріспе

Америкалық қоғамдық өмірдің белгілі тұлғасы (1904–1965)

Глория Морган Вандербильт (туған Мария Мерседес Морган; 23 тамыз 1904 – 13 ақпан 1965) – американдық қоғамдық өмірдің белгілі тұлғасы. Вандербильт – әйгілі суретші және модельер Глория Вандербильттың анасы, тележурналист Андерсон Купердің шешесі болды. Ол 20 ғасырдағы ең сенсациялық американдық қорғаншылық сот процестерінің бірі – «Вандербильттерге қарсы Уитни» ісінің орталық тұлғасы еді.

Ерте өмір

Люцерндегі Grand Hotel National қонақ үйінде дүниеге келген Мария Мерседес Морган, ол американдық дипломат Генри Хейс Морганның қызы (1860–1933), ол Аргентинаның Буэнос-Айресте АҚШ-тың бас консулы, сондай-ақ Берлинде (Германия), Амстердамда (Нидерланды), Гаванада (Куба) және Брюссельде (Бельгия) қызмет етті. Оның анасы – оның екінші әйелі, бұрынғы Лора Дельфин Килпатрик (1877–1956); олар 1894 жылы үйленді және 1927 жылы ажырасты. Оның анасының әкесі Хью Джадсон Килпатрик (1836–1881) Американдық Азамат соғысы кезінде Одақ армиясының генералы болды және Чилиде АҚШ министрі қызметін атқарды. Тельма Морган (1904–1970) – оның бірдей егіз әпкесі. Ол Уэльс принці Эдуардтың сүйіктісі болды және Джеймс Вайл Конверс пен 1-ші виконт Фурнесс Мармадюк Фурнесске үйленді. Гарри Хейс Морган кіші (1898–1983) киноактер болды. Ол Айвор Элизабет О'Коннор, Эдит Черчилль Гордон және Сибил Робертина "Робин" Бойс Уиллиске үйленген. Констанс Морган (1887–1892) – жарты әпкесі, оның әкесінің Мэри Эджертонмен бірінші некесінен туған қызы. Глэдис Морган (14 қыркүйек 1889 – 15 тамыз 1958) – оның әкесінің бірінші некесінен тағы бір жарты қарындасы; ол Маргарет есімімен танылды және 1919 жылы Нью-Йоркте лейтенант Джон В. Хендерсонға тұрмысқа шықты. Глория Морган гувернанталардың және Еуропадағы монастырлардың, сондай-ақ Нью-Йорк қаласындағы Қасиетті Жүректің католик монастырының (қаланың Манхэттенвилл бөлімінде), Скертон аяқтау мектебінің және Мисс Найтингейл мектебінің оқушысы болды. 1921 жылдың қазан айында, әкесінің рұқсатымен Морган мен оның 16 жастағы әпкесі Тельма оқуын аяқтап, 40 Fifth Avenue мекенжайындағы жеке үйге көшіп барды. Олар Глория және Тельма Рошель есімдерімен бейнефильмдерде шағын рөлдер ойнады. Олардың дебюті 1922 жылы Марион Дэвистің «Жас Диана» фильміндегі эпизодтық рөлдер болды.

Неке және жесірлік

1923 жылы 6 наурызда Нью-Йоркте, достарының үйінде Глория Морган – сол кезде 18 жаста болған және әкесінен некеге тұруға заңды рұқсат алған – 42 жастағы Реджинальд Клейпул Вандербильттің екінші әйелі атанды. 1924 жылы 20 ақпанда олардың жалғыз қызы Глория Лаура Нью-Йоркте дүниеге келді. Реджинальд Вандербильт 1925 жылы 4 қыркүйекте жаңалықтарда «ішкі қан кетуге әкелген жұқпалы ауру» деп сипатталған аурудан қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның жас жесірі қызына қалдырылған 2,5 миллион долларлық траст қорының басқарушысы болды және келесі алты жылдың көп бөлігін Парижде, Биаррицте және Лондонда анасы мен баласымен, сондай-ақ Франция мен Англияда тұратын әпкелері мен ағасының отбасыларымен бірге өткізді. Дегенмен, Вандербильттің өсиетінің талаптары мен баласына қамқорлық тағайындау мәселесі оның жесірінің заңды ересек еместігіне байланысты күрделенді, себебі оған қамқор қажет болды. Глория Морган Вандербильт өзінің 21 емес, 20 жаста екеніне сенді, өйткені анасы егіздердің туған жылын 1904 емес, 1905 жыл деп ұзақ уақыттан бері жариялап келген. Бұл қателік 1934 жылы Вандербильттің қамқорлыққа қатысты сот ісі кезінде Морган егіздерінің балалық шақтағы паспорттары мен туу туралы куәліктерін тексеру барысында анықталды. Алайда, туған жылын өзгертуге ешқандай себеп көрсетілген жоқ. Глория Морган Вандербильт 1936 жылы жазған «Алдын ала пікірсіздік» (E P Dutton) атты естеліктерінде: «Егер мен сол кезде өзімді ересек санамасам, маған не өзіме, не де баламның заңды қамқоршысына мұқтаждық болмас еді. Менің және баламның өмірі осы шындыққа – өзгертуге келмейтін және түзетуге болмайтын – байланысты болды» деп жазды.

Қорғаншылық туралы сот

Жеке детективтердің, сондай-ақ отбасы қызметшілерінің және Лора Морганның (барлық жарияланған мәліметтер бойынша, эмоционалды және психикалық тұрғыдан осал болған және сотта миссис Уитнидің жағынан куәлік берген) баяндамаларының ықпалымен Вандербильт отбасының мүшелері Глория Морган Вандербильттың қызына жаман әсер ететініне және оны дұрыс қараусыз қалдырғанына сенді. 1934 жылы қамқорлыққа алу дауы бікірекі айтылып, ұлттық жаңалықтарға айналды. Сотта көптеген естіген сөздерге негізделген дәлелдер қабылдануының нәтижесінде Вандербильттың өмір салты туралы сенбес айыптаулар – Милфорд-Хейвеннің маркизасы Надежда де Торбимен болған қарым-қатынасы және Готфрид, Хоэнлоге-Лангенбург князімен қысқа мерзімді келісім – таблоид газеттерінде сенсациялық жаңа стандартты орнатты. Вандербильт қызының қамқорлығын оның қарындасы Гертруда Вандербильт Уитниге жоғалтты. Ата-аналық құқықтары шектеулі болғандықтан, Вандербильтке демалыс күндері Нью-Йоркте жас Глориямен кездесуге рұқсат берілді. Сот сонымен қатар Вандербильтті қызының сенім қорының басқарушысы лауазымынан шеттетіп, оның жылдық табысы оның жалғыз күнкөріс көзі болды. Екі жылдан кейін қамқорлық мәселесі қайта қаралып, оған қызын қайтадан қамқорлығына алу мүмкіндігі берілді. Бұл жолы іс АҚШ Жоғарғы Сотына жеткізілді. Сот істі қараудан бас тартты және ол тағы да Нью-Йорк штатының Жоғарғы Сотына қайтарылды. Нәтижесінде Глория анасымен бұрынғыдан да көп уақыт өткізуге келісім жасалды. 1946 жылы жесір тағы да жаңалықтарда болды, өйткені оның қызы енді анасына жыл сайын 21 000 доллар жәрдемақы төлемейтінін жариялады. Анасының жұмыс істей алатынын және бұрын да жұмыс істегенін айтқан Глория Вандербильт жылдық жәрдемақыны соқыр және аш балаларға көмектесетін қайырымдылық қорына беретінін мәлімдеді.

Кейінгі жылдар

1940 жылдардан бастап, өмірінің соңына дейін Глория және оның әпкесі Тельма Фернесс, Фернесс виконтессасы Нью-Йорк қаласында және Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында бірге тұрды. Олар 1958 жылы жарық көрген «Қос сурет: егіздердің өмірбаяндық естеліктері» атты екі жақты мемуар жазды. Вандербильт 1965 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болды және Калифорния штатының Калвер-Сити қаласындағы Holy Cross зиратына жерленді.

Портреттер

1978 жылы Нью-Йорк қаласының әлеуметтік өмірінде белгілі болған жазушы Филип Ван Ренсселер Глория Морган Вандербильт туралы "Сол Вандербильт әйелі" атты кітап жазды. 1982 жылғы "Кішкентай Глория. Соңында бақытты" телесериалында Глория Морган Вандербильттің рөлін британдық актриса Люси Гаттеридж сомдады.