Кіріспе

Ашық аспан астындағы сауда орталығы
сауда орталықтары

Стрип-дүкен, стрип-орталық, стрип-плаза немесе жай ғана плаза – Солтүстік Америкада және Австралияда кең таралған сауда орталығының түрі, онда дүкендер қатарласып орналасқан, ал алдынан жаяу жолы өтеді. Стрип-дүкендер әдетте біртұтас кешен ретінде салынады және алдында үлкен тұрақ алаңдары болады. Көбінесе олар маңызды көлік артерияларына қарап орналасқан және айналасындағы елді мекендермен жаяу байланысы аз. Кішкентай стрип-дүкендерді шағын сауда орталықтары деп атауға болады, ал үлкендерін – қуат орталықтары немесе ірі дүкендер орталықтары деп атайды. 2013 жылы «Нью-Йорк Таймс» газеті АҚШ-та 65 840 стрип-дүкен бар екенін хабарлады. Ұлыбритания мен Ирландияда стрип-дүкендер сауда парктері немесе сауда нүктелері деп аталады. Олар көбінесе қалалардың шетінде орналасқан және Ұлыбританиядағы Бас көшеге (High Street) немесе Ирландиядағы Басты көшеге (Main Street) балама болып табылады. Сауда парктері автомобильдердің кеңінен қолданылуы және жаяу жүргіншілерге арналған Бас көшеге қарағанда дүкендерге жақын тұрақ табу мүмкіндігі арқасында танымал болды. Австралияда «стрип-шоп» немесе «шопинг-стрип» термині қала немесе қала маңындағы басты көшелер бойындағы жеке дүкендер мен ғимараттардың қатарын сипаттайды. Бұл дүкендер тротуардан артқа шегінбейді және арнайы тұрақ алаңдары жоқ.

Тарих

Кливленд Паркіндегі "Парк пен Дүкен" Вашингтонда 1930 жылы ашылды, оның негізгі дүкені "Пиггли Вигли" супермаркеті болды. Ол L әрпі тәрізді салынған, алдыңғы жағында сатып алушылар үшін арнайы тұрақ орындары қарастырылған, ол кезде мұндай мүмкіндік жаңалық еді. 2020 жылға дейін осы орталық сақталып келді, қазіргі кезде негізгі дүкені "Target" болып табылады және оның ауданы ... құрайды.

Шағын сауда орталығы/Стрип-плаза

Кішірек түрі көбірек таралған және көбінесе тұрғын үй аудандарындағы маңызды көшелердің қиылысында орналасқан; ол шағын тұрғын үй аймағына қызмет көрсетеді. Осы типтегі сауда орталығы немесе алаң АҚШ және Канаданың дерлік барлық қалаларында және қалашықтарында кездеседі; ол қызмет көрсетуге бағытталған және азық-түлік дүкені, шаштараз, құрғақ тазалау, кір жуу, шағын мейрамхана, арзан бағалы дүкендер, түрлі тауарлар сататын дүкендер және осыған ұқсас дүкендер, мысалы, жалпы мақсаттағы дүкен, ойыншық дүкені, үй жануарлары дүкені, зергерлік дүкен, матрас дүкені, қолайлы дүкен, комиссиондық дүкен немесе ломбард болуы мүмкін. Бұрын дәріханалар көбінесе азық-түлік дүкендерінің жанында орналасатын, бірақ қазір көбінесе жеке тұрған немесе негізгі арендатордың (мысалы, Walmart, Target) немесе азық-түлік дүкенінің ішінде орналасқан. Газ станциялары, банктер және басқа да кәсіпорындар да сауда орталығының тұрақ орнында өздерінің жеке ғимараттарына ие болуы мүмкін.

Лос-Анджелестегі шағын сауда орталықтары

Лос-Анджелестегі шағын сауда орталығы 1920 жылдары аймақта пайда болған көптеген тәуелсіз сатушылары бар, ашық базарлардың жалғасы ретінде қарастырылады. 1973 жылғы мұнай дағдарысы көптеген жанармай бекеттерін банкротқа ұшыратты, бұл олардың бұрыштардағы участақтарын қайта құруға мүмкіндік берді. "Ла Манча" құрылыс компаниясы 1973 жылы Лос-Анджелестің Панорама Сити қаласында алдында тұрақ орны бар, бірнеше дүкеннен тұратын алғашқы заманауи стильдегі шағын сауда орталығын салды. Одан кейін метрополиялық аймақта 600-дан астам орталық пайда болды. Осыдан бастап 1980-ші жылдарға дейін шағын сауда орталықтарының таралуы 1988 жылы Лос-Анджелесте шағын сауда орталықтарына қарсы қаулы қабылдануына әкелді.

Үлкен қорап орталығы/қуат орталығы

АҚШ-тағы тағы бір сауда орталығының түрі әдетте бір жағын ірі дүкендер, мысалы, Walmart, Kohl’s немесе Target, ал екінші жағын Kroger, Publix немесе Winn Dixie сияқты үлкен супермаркеттер бекітеді. Мұндай орталықтар жылжымайтын мүлік саласында «қуат орталықтары» деп аталады, себебі олар кең аумақтың тұрғындарын тартады және олардың қажеттерін қанағаттандырады. Дүкендердің түрлері электрондық дүкендерден бастап кітап дүкендеріне, үй жабдықтарын жақсарту дүкендеріне, арзан бағалы дүкендерге және сәндік дүкендерге дейін алуан түрлі болуы мүмкін. Қалаларда осындай сауда орталықтары кішкентай түрлерімен салыстырғанда аз болады. Дүкендер әрбір орталықта әртүрлі болады, үш немесе төрт ірі дүкеннен он екі немесе одан да көп дүкенге дейін жетеді. Кейбір сауда орталықтары осы екі түрдің аралас нұсқасы болып табылады.