Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гланд – Швейцариядағы Во кантонындағы Нион ауданының муниципалитеті. Бұл қала сонымен қатар IUCN және WWF штаб-пәтерлеріне де үй иесі.
Gland (ɡlɑ̃) is a municipality in the district of Nyon in the canton of Vaud in Switzerland. The city also is home to the IUCN and WWF headquarters.
Тарих
Гланд ежелгі заманнан қоныс екені белгілі. Рим дәуірінде мұнда Вилла Гланис аталған шаруашылық болған. 1960 жылға дейін Гланд негізінен жүзімзарлары мен мал шаруашылығымен айналысқан шағын ауыл болды. Гланд алғаш рет 994-1049 жылдар аралығында де Гланс деп аталып, тарихқа енген. 1930 жылдары Гландтың батыс жағында, Лак-Леман көлінен Юра тауларына қарай Тоблерон қорғаныс сызығы салынды. Оның мақсаты – батыстан танктардың шабуылын тоқтату еді. Женева мен Лозаннаны байланыстыратын тас жолдың салынуы бұл бұрынғы тыныш жерге көптеген тұрғындарды әкелді. Гланд тек 1980 жылдардың ортасынан бастап жеке бизнестері мен сауда орталықтары бар қалаға айнала бастады.
Gland is known to have been a prehistoric settlement. During the Roman period a farm called Villa Glanis was there. Until the 1960s, Gland was merely a small farming village (essentially vineyards and cattle). Gland is first mentioned around 994 1049 as de Glans. In the 1930s, the Toblerone line, a defensive line, was built along the western edge of Gland, stretching from Lac Léman towards the Jura mountains. Its purpose was to stop a tank invasion from the west. The opening of the highway linking Geneva with Lausanne brought many commuters to this once quiet place. It is only since the mid 1980s that Gland has started to grow into a town with its own businesses and shopping centers.
География
Гландтың 2009 жылғы мәлімет бойынша ауданы құрайды. Осы ауданның 45,8%-ы ауыл шаруашылығына, ал 14,7%-ы орманға бөлінген. Қалған жердің 40,0%-ы құрылыс нысандарымен (ғимараттар немесе жолдар) жабылған, ал 0,1%-ы өзендер мен көлдерді құрайды. Салынған аумақтың ішінде өнеркәсіптік ғимараттар жалпы ауданның 3,1%-ын, тұрғын үйлер мен ғимараттар 18,4%-ын, көлік инфрақұрылымы 8,9%-ын құрайды. Электрмен жабдықтау және сумен қамтамасыз ету инфрақұрылымы, сондай-ақ басқа да арнайы дамытылған аймақтар ауданның 3,5%-ын, ал саябақтар, жасыл аймақтар мен спорт алаңдары 6,1%-ын құрайды. Орманды жердің барлық бөлігі тығыз орманмен жабылған. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 29,0%-ы егін өсіруге, 5,0%-ы жайылымдарға, ал 11,8%-ы жеміс бақтарына немесе жүзімдіктерге пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су ағын су болып табылады. Муниципалитет Женева көлі мен Кот аймағы арасында орналасқан.
Gland has an area, as of 2009, of Of this area, or 45.8% is used for agricultural purposes, while or 14.7% is forested. Of the rest of the land, or 40.0% is settled (buildings or roads), or 0.1% is either rivers or lakes. Of the built up area, industrial buildings made up 3.1% of the total area while housing and buildings made up 18.4% and transportation infrastructure made up 8.9%. Power and water infrastructure as well as other special developed areas made up 3.5% of the area while parks, green belts and sports fields made up 6.1%. Out of the forested land, all of the forested land area is covered with heavy forests. Of the agricultural land, 29.0% is used for growing crops and 5.0% is pastures, while 11.8% is used for orchards or vine crops. All the water in the municipality is flowing water. The municipality is located between Lake Geneva and the Côte region.
Елтаңба
Қалалық гербтің сипаттамасы: күміс фоннан, жасыл төбеден жемісті алтын емен ағашы өседі. Француз тіліндегі "Gland" сөзі "емен жаңғағы" дегенді білдіреді. Сондықтан қала гербінде емен жаңғақтарының маңызды орын алуына себеп осы.
The blazon of the municipal coat of arms is Argent, from a hill Vert an Oak tree of the same fructed Or. The French word 'Gland' means 'acorn'. Hence the prominence of acorns in the town's coat of arms.
Демография
2008 жылы Гландтың халқының 32,1% -ы шетелдік азаматтарды құрады. 1999–2009 жылдар аралығында халық саны 21,4%-ға өсті: оның 9,5%-ы көші-қон есебінен, ал 12%-ы туысқандық және өлім-жітім көрсеткіштеріне байланысты. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілінде сөйлейді (7677 адам немесе 79,4%), екінші орында неміс тілі (628 адам немесе 6,5%) және үшінші орында ағылшын тілі (346 адам немесе 3,6%) тұр. Итальян тілінде сөйлейтін 253 адам, ал романш тілінде сөйлейтін 7 адам бар. 2000 жылы муниципалитетте 4219 үйленбеген және бұрын үйленбеген адам болды. 4589 адам үйленген, 258-і жесір, 597-сі ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 3924 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен бір үйде 2,4 адам тұрды. 2000 жылы барлығы 3773 пәтер (жалпы санының 89,4%) тұрақты түрде пайдаланылды, 392 пәтер (9,3%) маусымдық түрде пайдаланылды, ал 57 пәтер (1,4%) бос тұрды.
Gland has a population of as of 2008, 32.1% of the population are resident foreign nationals. During the 10 year period 1999–2009 the population increased at a rate of 21.4%: 9.5% due to migration and 12% due to births and deaths. Most of the population (as of 2000) speaks French (7,677 or 79.4%), with German being second most common (628 or 6.5%) and English being third (346 or 3.6%). There are 253 people who speak Italian and 7 people who speak Romansh. as of 2000, there were 4,219 people who were single and never married in the municipality. There were 4,589 married individuals, 258 widows or widowers and 597 individuals who are divorced. as of 2000, there were 3,924 private households in the municipality, and an average of 2.4 persons per household. In 2000, a total of 3,773 apartments (89.4% of the total) were permanently occupied, while 392 apartments (9.3%) were seasonally occupied and 57 apartments (1.4%) were empty.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
1961 жылы Якоб және Кристиан Хунзикерлер мен Роберт Фрейдің бірлескен архитектуралық тобы салып жобалаған, Анри Прессеттің мүсіндерімен және Филипп Ламберойдың керамикалық бұйымдарымен безенілген "La Villa a Rajada" жеке үйі, сондай-ақ оған қосымша ғимараттар мен жері – Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұрасы ретінде тізілген.
The private house "La Villa a Rajada", designed in 1961 by the architectural collaboration of Jakob and Christian Hunziker with Robert Frei, with sculptures by Henri Presset and ceramics by Philippe Lamberoy, along with its outbuildings and land, are listed as a Swiss heritage site of national significance.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SP болды, ол дауыстардың 21,38%-ын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: SVP (20,4%), Жасыл партия (13,66%) және FDP (13,63%). Федералды сайлауда барлығы 2221 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 39,5% болды.
In the 2007 federal election the most popular party was the SP which received 21.38% of the vote. The next three most popular parties were the SVP (20.4%), the Green Party (13.66%) and the FDP (13.63%). In the federal election, a total of 2,221 votes were cast, and the voter turnout was 39.5%.
Экономика
Ол Женева мен Лозанна қалаларының арасында орналасқандықтан, Гланд қаласында көптеген халықаралық компаниялар мен ұйымдардың кеңселері бар, соның ішінде Sun Microsystems, IUCN (Табиғатты қорғау жөніндегі халықаралық одақ), Рамсар конвенциясы және Дүниежүзілік табиғат қоры. Swissquote онлайн-брокерлік және банк компаниясының бас кеңсесі Гландта орналасқан. 2010 жылы Гландтағы жұмыссыздық деңгейі 5,5% құрады. 2008 жылы алғашқы экономикалық секторда 83 адам жұмыс істеді және осы секторда 14 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 838 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 120 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 3857 адам жұмыс істеді, осы секторда 403 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 2833 жұмысшы келді, ал муниципалитеттен 3872 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмыс күшінің экспорттаушысы болып табылады, әрбір кіретін жұмысшыға шамамен 1,4 жұмысшы шығып кетеді. Гландқа келетін жұмыс күшінің шамамен 12,2%-ы Швейцариядан тыс жерлерден келсе, жергілікті тұрғындардың 0,1%-ы жұмыс үшін Швейцариядан шығады. Жұмыс істейтін халықтың 18,7%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 66,2%-ы жеке көлікпен барады. Оқу жылында округ мектепке дейінгі білім беруге барлығы 1249 баланы қамтыды, оның ішінде 563 балаға (45,1%) мектепке дейінгі білім беруге субсидия берілді. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы бойынша оқушылар төрт жыл оқуға міндетті. Муниципалитеттегі бастауыш мектеп бағдарламасында 830 оқушы оқыды. Міндетті орта білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және онда 701 оқушы оқыды. Сонымен қатар, 42 оқушы үйде оқыды немесе басқа да дәстүрлі емес мектепке барды. 2000 жылы Гландқа басқа муниципалитеттерден 272 оқушы келді, ал 451 тұрғын муниципалитеттен тыс жердегі мектептерге барды. Халықаралық мектеп – La Côte, бұрын Гландқа жақын Вич қаласында орналасқан.
Since it is located halfway between the cities of Geneva and Lausanne, many international companies and organizations have offices in Gland, among others Sun Microsystems, IUCN (International Union for Conservation of Nature), the Ramsar Convention and World Wide Fund for Nature. The online brokerage and bank, Swissquote, has its headquarters in Gland. as of 2010, Gland had an unemployment rate of 5.5%. as of 2008, there were 83 people employed in the primary economic sector and about 14 businesses involved in this sector. 838 people were employed in the secondary sector and there were 120 businesses in this sector. 3,857 people were employed in the tertiary sector, with 403 businesses in this sector. In 2000, there were 2,833 workers who commuted into the municipality and 3,872 workers who commuted away. The municipality is a net exporter of workers, with about 1.4 workers leaving the municipality for every one entering. About 12.2% of the workforce coming into Gland are coming from outside Switzerland, while 0.1% of the locals commute out of Switzerland for work. Of the working population, 18.7% used public transportation to get to work, and 66.2% used a private car. During the school year, the political district provided pre school care for a total of 1,249 children of which 563 children (45.1%) received subsidized pre school care. The canton's primary school program requires students to attend for four years. There were 830 students in the municipal primary school program. The obligatory lower secondary school program lasts for six years and there were 701 students in those schools. There were also 42 students who were home schooled or attended another non traditional school. as of 2000, there were 272 students in Gland who came from another municipality, while 451 residents attended schools outside the municipality. The La Côte International School, an international school, was previously in Vich, near Gland.
Спорт
Гланд қаласы – «FC Gland» футбол командасының ордасы. Қазіргі таңда Швейцария футбол лигасының бесінші деңгейінде, Association Cantonale Vaudoise de Football (ACVF) аясында өнер көрсетеді.
Gland is home to the football team FC Gland. They currently play in the fifth level of the Swiss Football League, in the Association Cantonale Vaudoise de Football (ACVF).