Бір Миллион Жыл Б.Қ. – Динозаврлар Әлемі

Кіріспе

1966 жылы Дон Чаффи мен Рей Гаррихаузеннің түсірген фильмі.

Бұл қайта түсірілім, түпнұсқа фильм сияқты, көбінесе тарихи деректерге сәйкес келмейді. Онда динозаврлар мен адамдар бір уақытта өмір сүргендей бейнеленеді; геологиялық уақыт шкаласына сәйкес, құс емес динозаврлар 66 миллион жыл бұрын жойылып кеткен, ал қазіргі адамдар (Homo sapiens) шамамен б.з.д. 300 000 жылға дейін пайда болмаған. Динозаврлардың шабуылдарын тоқтау анимациясы (stop motion animation) арқылы жасаған Рей Гаррихаузен, АҚШ-тағы "Кинг Конг" DVD-сінде бұл фильмді "мүмкін бұл сияқты фильмдерге бармайтын профессорлар үшін жасаған жоқпын" деп мәлімдеген.

Сюжет

Қара шашты Рок тайпасының ер адамдары, басшы Ахоба, оның бәсекелес ұлдары Тумак пен Саканамен бірге, бір қабанды аулап өлтіріп, тайпаның қалған бөлігімен бөліседі. Тумак пен Ахоба ет үшін таласады, соның салдарынан Ахоба Тумакты қатал шөлге қуады. Әртүрлі тас дәуірінен қалған жануарлармен бірнеше кездесуден кейін, Тумак шалқар жағажайда құлап түседі, оны Лоана мен басқа ақ шашты Шелл тайпасының әйелдері көреді. Тайпалық еркектердің көмегімен Лоана Тумакты теңізге айдалған Архелоннан құтқарады. Тумак Шелл тайпасының ауылына жеткізіледі, онда олар Рок тайпасынан гөрі көбірек өркениетті және дамыған екенін біледі. Рок тайпасында Сакана Ахобаны өлтіріп, билікке таласады. Ахоба аман қалады, бірақ Сакана басшы болғаннан кейін ол күңкейіп қалады. Шелл тайпасымен бірге Тумак кішкентай қызды Аллозаврдың шабуылынан құтқарып, Лоананың жүрегін жеңіп алады. Алайда, Тумак жануармен шайқасқанда қолданған найзасы үшін Шелл тайпасының мүшесі Ахотпен ұрысқаннан кейін ауылдан қуылады. Лоана Тумакқа ілесіп жүруге шешім қабылдайды, ал Ахот жақсы ниет белгісі ретінде найзаны Тумакқа қайтарады. Лоанамен бірге Тумак Рок тайпасының лагеріне қайтады, бірақ қайтадан жанжалдар орын алады. Олар Трицератопс пен Цератозаврдың қаһармандық шайқасын көреді, олардың бірімен кездесіп, одан қуылғаннан кейін. Ең қызықты шайқас – Тумақтың қазіргі сүйіктісі Лоана мен оның бұрынғы сүйіктісі Нупонди арасындағы жекпе-жек. Лоана шайқаста жеңіске жетеді, бірақ тайпаның басқа мүшелерінің ынталандыруына қарамастан, соққы беруден бас тартады. Сакана Тумак пен Лоананың Шелл тайпасының салтын өздерінің мәдениетіне енгізу әрекеттеріне ашуланады. Рок тайпасы суға түскенде, аналық Птерандодон Лоанаға шабуыл жасап, баласына жем ретінде алып кетеді. Бірақ Рамфоринх араласып, шайқас басталады. Лоана теңізге құлап, жағаға жетіп аман қалады. Бастапқыда Тумак Лоананың қаза тапқанын ойлайды, бірақ олар көп ұзамай қайта табысады. Сакана Ахобаға қарсы қарулы көтеріліс ұйымдастырған, оған оның пікірін бөлісетін аңшылар қосылады. Тумак, Ахот, Лоана және Шелл тайпасының басқа мүшелері келіп, Саканаға қарсы шайқасқа қосылады. Шайқас кезінде жанартау күрт атқылайды. Екі тайпаның да мүшелері жанартаудың салдарынан немесе шабуылдаушылардан қаза табады. Сакана найзамен өлтіріледі, ал Ахоба құлап жатқан таспен басылып өлді. Тумак, Лоана және екі тайпаның да аман қалған мүшелері қираған жерлерден шығып, жаңа мекен іздеуге аттанады, Тумак жаңа басшы болып сайланады.

Men of the dark haired Rock tribe, led by chief Akhoba, who is accompanied by his rivaling sons, Tumak and Sakana, capture and kill a warthog and return to share it with the rest of the tribe. Tumak and Akhoba fight over the meat, and Akhoba banishes Tumak to the harsh desert. After surviving several encounters with various prehistoric creatures, Tumak collapses on a remote beach and is spotted by Loana and other women of the fair haired Shell tribe. Joined by some of the men from the tribe, Loana rescues Tumak from an Archelon which is driven into the sea. Tumak is taken to the Shell tribe's village where he discovers they are more civilized and advanced than the Rock Tribe. Back at the Rock tribe, Sakana tries to seize power by killing Akhoba. Akhoba survives, but is a broken man as Sakana becomes the new leader. With the Shell tribe, Tumak rescues a small girl from an attack by an Allosaurus, endearing him to Loana. However, Tumak is banished from the village after he fights Shell tribe member Ahot for possession of the spear Tumak used to fight the creature. Loana decides to accompany Tumak, and Ahot surrenders the spear to Tumak in a gesture of good will. Tumak, with Loana in tow, wanders back to the Rock Tribe camp, but again, there are altercations. They eventually witness an epic fight between a Triceratops and a Ceratosaurus after they encountered and are chased by one of them. The most dramatic fight is a fight between Tumak's current love interest Loana and his former lover Nupondi. Loana wins the fight but refuses to strike the killing blow, despite the encouragement from the other members of the tribe. Sakana resents Tumak's and Loana's attempts at incorporating Shell tribe ways into their culture. While the Rock tribe is swimming, a female Pteranodon attacks and snatches Loana to feed her to her offspring. However, a Rhamphorhynchus intervenes and a fight ensues. Loana is dropped into the sea and makes it to shore. At first, Tumak mistakenly believes Loana is dead, but they are soon reunited. Sakana leads a group of like minded fellow hunters in an armed revolt against Akhoba. Tumak, Ahot and Loana, and other members of the Shell tribe arrive and join the fight against Sakana. In the midst of the battle, a volcano suddenly erupts. Members of both tribes are killed by either the effects of the volcano, or by their attackers. Sakana is speared to death and Akhoba is crushed by falling rock. Tumak, Loana, and the surviving members of both tribes emerge from the desolation and jointly set off to find a new home, with Tumak as the new leader.

Өндіріс

Сыртқы сахналар қыстың ортасында Канар аралдарындағы Лансароте және Тенерифеде түсірілді. Фильмде Тенерифедегі бірегей эндемикалық флорасына құрмет ретінде Echium wildpretii өсімдігі бейнеленген. Дегенмен, өсімдіктер Лансароте жағажайында түсірілген кадрларда көрсетілген. Шындығында, бұл өсімдік тек мамыр және маусым айларында гүлдейді, ал түсірілім кезінде гүлдемейді. Фильмде пайдаланылған эндемикалық өсімдіктер пластиктен жасалған. Канар аралдарында белсенді жанартаулар болмағандықтан, студия Associated British Picture Corporation студиясының ауласында 2 метрге жуық биіктіктегі жанартауды салған. Жарылыс, лаваның атуы және лава ағыны қабырғаға арналған паста, кеспе, құрғақ мұз және қызыл бояу қоспасынан құралды. Гаррихаузен динозаврлардың бейнелерін Лондондағы жеке студиясында түсірді. Shell халқына алып тасбақа шабуыл жасағанда, әйелдер оны Архелон деп атайды, бұл жануардың ғылыми атауы. Фильмде тірі алты жаратылыс пайдаланылды: құбыршық, питон, жасыл игуана, қабан, Лоагтан және тарантул (тарантулдың жанында көсеге көрінеді). Рей Гаррихаузенге осы тірі жаратылыстар туралы көп рет сұрақ қойылды, ол олардың идеясы екенін мойындады. Ол сол кезде шынайы жаратылыстарды қолдану көрермендерді көріп отырғанның бәрі шындыққа сәйкес екендігіне сендіретінін ойлады. Бірақ көп ұзамай Тумак динозаврдың қаңқасын кездестіреді, бұл көрермендердің динозаврлармен кездесуді күтуіне көмектесті. Бұл үлкен қаңқаның ұзындығы шамамен 12 дюйм болатын, гипстен жасалған және көгілдір фонға қарсы түсіріліп, алдыңғы планға қосылған. Жас аллозаврдың ауылға шабуыл жасауындағы сахна түпнұсқа фильмдегіге ұқсас. Жаратылыс пайда болғаннан кейін бірден адамды судан тартып алады. Олар сымдарға ілінген актерді пайдаланды және Гаррихаузен актердің үстіне артқы проекциялық тақтада анимацияланған модельді адамды орналастырды, осылайша тірі актер желінгендей көрінді. Фильмнің осы бөлігіндегі тағы бір техникалық қиын сахна - жас аллозаврмен күресіп жатқан адам баспананың астында қалады: динозавр тіреуді ұстап, оны құлатады. Команда осы жерде құлау үшін арнайы жасалған толық өлшемді баспананы пайдаланды. Гаррихаузен содан кейін жаратылыстың аузына кішкентай бөлікті орналастырды, ол артқы проекциялық тақтаға орналастырылғаннан кейін жақсы үйлестірілді. Бұл тізбектегі соңғы маңызды сахна - Тумакның тікұшақты төменнен найзамен қадап өлтіруі. Тумак рөлін сомдаған Джон Ричардсон ұзақ кадрларда ештеңе ұстамады және қолында таяқ бар сияқты қимылдады, бірақ жақын кадрларда таяқты ұстады. Ұзақ кадрлар үшін кішкентай таяқ жасалды. Ол студияда Ричардсонның қолына қойылды, содан кейін Гаррихаузен жас аллозаврды Джонның алдында, кішкентай таяқтың үстінде сымдарға іліктіріп анимациялады. Pteranodon тізбегін жасау көп уақыт алды, себебі модель птерозаврдың шынайы әйелді көтеруі қаншалықты қиын болатынына байланысты. Алайда шешім қарапайым болды: үлкен кранды пайдаланудың орнына, экипаж Ракель Уэлчті жартастың артына құлатты, содан кейін модель Птеранодон төмен түсіп, Уэлчтің моделімен ұшып кетті, ол жартастың артында және көрінбей тұрған бір секунд ішінде ауыстырылды. Кейіннен, жануар оны ұясына алып келгенде, ұя фильмді екі рет басып шығару арқылы нақты жартастың үстіне қосылды. Птеранодон мен Рамфоринхтың күресу сахнасында, ол суға түскенде, Гаррихаузен мен экипаж оны екі жалған резеңке Птеранодон тырнағынан босатты, ал шынайы Уэлч матрасқа құлағанда, фильм Уэлч моделінің сымдарға ілінетін ұзақ кадрына ауысты. Роберт Браун (Ахоба) 1940 жылғы "Бір миллионға дейін" фильмінде сол рөлде Лон Чейниге ұқсас макияж жасайды. Бастапқыда Хаммер Луана рөлін Урсула Андресске ұсынды. Андрес міндеттемелері мен жалақы талаптарына байланысты жобадан бас тартқаннан кейін, оны алмастыру іздеуі Велчті таңдауға әкелді. Фантастикалық саяхатты Fox үшін түсіруді аяқтаған Велч студиямен келісімшарт жасасты (ол фильмнің АҚШ-тағы тарату құқығын иеленді) және студия президенті Ричард Занук оны өндіріс үшін Хаммерге беретінін айтты. Велч бұл ұсынысқа күдікпен қараса да, ол Лондонға алты-сегіз апталық түсірілімге (интерьерлерді түсіргенде) "көтерілу" кезеңінің биіктігінде бару мүмкіндігін мойындады.

The exterior scenes were filmed on Lanzarote and Tenerife in the Canary Islands in the middle of winter. The film features the Echium wildpretii plant, as a homage to Tenerife's unique endemic flora. However, the plants are set in scenes filmed on the Lanzarote beach. In actuality, this plant only flowers from May to June, and never in the time frame of the filming. It is found in Tenerife mountain zones higher than As a conclusion , the endemic plants featured in the movie were plastic replacements. As there were no active volcanoes in the Canary Islands, the studio had to construct a 6–7 ft (2 metre) high volcano on the Associated British Picture Corporation's studio back lot. The eruption, lava explosions and lava flows were composed of a mixture of wallpaper paste, oatmeal, dry ice and red dye. Harryhausen filmed the dinosaur visuals in his personal studio in London. As the Shell people are attacked by a giant turtle, the women call it Archelon which is the real scientific name for the animal. The film uses six live creatures: a vulture, a python, a green iguana, a warthog, a Loaghtan and a tarantula (a cricket can be seen at the tarantula's side). Ray Harryhausen was asked repeatedly about these unanimated creatures, and he confessed they were his idea. At the time, he felt the use of real creatures would convince the audience that all of what they were about to see was indeed real. Shortly after, Tumak encounters a dinosaur skeleton, which helped build audience anticipation for further dinosaur encounters. This supposedly massive skeleton was actually only about 12 inches in length, made of plaster and shot against a blue backing and matted into the foreground. The scene where the young Allosaurus attacks the village is similar to one in the original film. Shortly after the creature appears it plucks a man out of the water. They used an actor suspended on wires and Harryhausen positioned an animated model man over the actor, on the rear projection plate; thus it seemed as if the live actor was being eaten. Another technically complex scene in this part of the film was when a man fighting the young Allosaurus is trapped under a shelter: the dinosaur grabs a support and collapses it. The team used a full size shelter rigged to collapse at that point during the action. Harryhausen then placed a miniature part in the creature's mouth which, when all lined up on the rear projection plate, blended in perfectly. The final significant scene in this sequence is when Tumak impales the creature on a spear from below. John Richardson, the actor who played Tumak, held nothing in the long shots and pretended to have a pole in his hands, but he did hold a pole in the close up shots. A miniature pole was built and used for the long shots. It was placed in the studio in front of Richardson's hands, and then Harryhausen animated the young Allosaurus suspended on wires in front of John, on top of the miniature pole. The Pteranodon sequence took much time to create, primarily because of how hard it would be to make a model pterosaur pick up a real woman. However the solution was simple: Instead of using a large crane on location, the crew had Raquel Welch fall behind a rock, and then the model Pteranodon swoops down and flies off with a model of Welch, which was substituted during the single second in which she is behind the rock and not visible. Later, when the creature takes her to its nest, the nest was matted into the scene atop a real rock face by double printing the film. For the Pteranodon and Rhamphorhynchus fight scene, when she is dropped into the water, Harryhausen and the crew released her from two dummy rubber Pteranodon claws and while the real Welch fell onto a mattress, the film cut to a long shot of the Welch model suspended on wires. Robert Brown (Akhoba) wears makeup similar to that worn by Lon Chaney Jr. in the same role in the 1940 version, One Million B. C.

Originally Hammer offered the role of Loana to Ursula Andress. When Andress passed on the project due to commitments and salary demands, a search for a replacement resulted in the selection of Welch. Welch, who had finished doing Fantastic Voyage for Fox, was under contract to the studio (who held U. S. distribution rights for the film) and was told by studio President Richard Zanuck that she would be loaned out to Hammer for the production. Although reluctant, Welch said that the selling point was the chance to spend six to eight weeks of filming in London (while shooting interiors) during the height of its "swinging" period.

Қалпындағы киімдер

Уэлч фильмде түлкінің терісінен және былғарыдан жасалған бикини киді. Ол "адамзаттың алғашқы бикиниін киген" деп сипатталды, ал бикини "1960 жылдардың ең танымал стилі" деп аталды. Фильмдегі Уэлчтің жарнамалық суреті ең көп сатылған постерге айналды және мәдени құбылысқа ұласты. Бұл суретті суретші Том Чантрелл "Бір миллион жыл бұрын" фильмінің постерін жасау үшін пайдаланды. Уэлчтің бейнесі фильмнің атын қызыл әріптермен, динозаврлармен толы ландшафтта көрсетеді. 2012 жылғы сұхбатында Уэлч костюм дизайнері Карл Томс үшін үш бикини тігілгенін айтты, оның екеуі суға түсетін және төбелес сахналары үшін болды: "Карл мені жабайы егіздің терісімен жапты, мен ол қайшымен жұмыс істегенде тұрып қалып, бақылады". 20th Century Fox көптеген белгілі фотографтарды жарнамалық тур үшін Тенерифеге шақырды, бірақ Уэлчтің әйгілі позын фильмдегі суретші түсірді. Бұл постер "Шоушенктің құтқарылуы" фильміндегі маңызды сюжеттік элемент болып табылады.

Шығару

Ол алғаш рет 1966 жылғы 25 қазанда Лондонның Уорнер театрында көрсетілді, ал Ұлыбританияда 30 желтоқсанда Warner Pathé компаниясы таратып шығарды. АҚШ-та 1967 жылғы 21 ақпанда 20th Century Fox компаниясы көрсетті. АҚШ-тағы нұсқасы кең көрермен үшін цензураланып, шамамен тоғыз минуттық бөліктері алынып тасталды. Алдын ала түсірілген көріністердің арасында Мартин Бесвиктің арылы биі, үңгірдегі бір маймыл адамның қорқынышты соңы және жас аллозаврдың Шелл тайпасына шабуыл жасауының кейбір кадрлары болды. 1966 жылғы 17 қазанда Ұлыбританиялық фильмдерді жіктеу кеңесі фильмге «А» сертификаты берілетінін хабарлады. Қазіргі таңдағы сертификаты – 1989 жылғы наурызда Warner Home Video Ltd. тарапынан видео нұсқасына берілген «PG» сертификаты.

Үй бейнесі

Фильм бастапқыда VHS және лазерлік дискілерде қол жетімді болды. 2002 жылы Warner Bros. компаниясы Ұлыбританияда DVD шығарды, оның құрамында "Рейчел Уэлч динозаврлар алқабында" атты қосымша материал, Рей Гаррихаузенмен 12 минуттық сұхбат және трейлер болды. 2004 жылы 20th Century Fox компаниясы Region 1 DVD-ді (АҚШ редакциясы) шығарды. 2016 жылдың қазан айында Studio Canal компаниясы Ұлыбританияда фильмнің 50 жылдығына арналған екі дискілі арнайы DVD және Blu-ray нұсқасын шығарды, онда Уэлч пен Бесвикпен жаңа сұхбаттар, Гаррихаузеннің жаңа сюжеттік эскиздері және басқа да жарнамалық суреттер бар. АҚШ-та Kino Lorber Studio Classics компаниясы 2017 жылдың 14 ақпанында Blu-ray шығарды, ол фильмнің халықаралық (1-диск) және АҚШ (2-диск) нұсқаларын қамтиды. Бұл нұсқада Ұлыбританиялық басылымнан гөрі көбірек бонус материалдары бар, соның ішінде 2002 жылғы Уэлч пен Гаррихаузенмен өткен бұрынғы сұхбаттар және кинотанушы Тим Лукастың аудио түсіндірмесі бар.

Кассалық жинақ

Цензураға ұшырағанына қарамастан, фильм АҚШ-да танымал болды және тұңғыш жылы АҚШ кинопрокатынан 2,5 миллион доллар табыс әкелді. 1967 жылы ол британдық кинотеатрлардағы ең көп тамашаланған он екі фильмнің қатарына кірді. Fox компаниясының мәліметтері бойынша, фильм өзін-өзі ақтау үшін 2,250,000 долларлық жалдау түсімдері қажет болды және 4,425,000 доллар тапты, яғни ол айқын пайдаға ие болды. 1968 жылы фильм Ұлыбританияда бұрынғы Hammer туындысы – «Ол» (She, 1965) фильмімен бірге қайта көрсетілді. Бұл екі фильмнің қосымша көрсетілімі сол жылғы ең табысты кинопрокаттың тоғызыншы орынына енді.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes шолулар жинағышында фильм 15 шолу негізінде 67% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 5.64/10. Заманауи сын-пікірлердің ішінде Variety газеті «бұл фильмнің барлығы көңілді, әрекетке толы, коммерциялық нәрселермен қапталған, бірақ балалар оны жақсы көреді, ал ересек еркек балалар Мисс Уэлчті жақсы көруі мүмкін» деп жазды; ал The Monthly Film Bulletin «Фильмді жөн-жақсыз көрініс деп санау оңай; бірақ Hammer өндірісінің шеберлігі анық көрінеді және Дон Чаффи режиссерлік жұмысты жақсы атқарды. Және бәрі де қатты қызықты» деген пікір білдірді; ал соңғы кезде The Times газеті «қазіргі таңда бұл китчті, ретроға құмарлықпен шақыру. Дегенмен, Біздің заманымыздан бұрын бір миллион жыл бұрын динозаврлар мен алып теңіз тасбақалары жанартаулық жерді шарлағанда, бұл сонымен қатар, ұлы арнайы эффекттер жасаушы Рей Гаррихаузеннің ерте жұмыстарын бағалау мүмкіндігі» деп жазды. Сол сияқты, TV Guide журналы «Харрихаузеннің ең жақсы фильмдерінің бірі болмаса да (оның сапасы оның қабілеттеріне тікелей байланысты емес), фильмде оның жанкүйерлері көруге тұрарлық керемет эффекттер бар» деп қорытындылады.

Мұра

Бұл фильмдегі динозаврлардың барлық үлгілері әлі де сақталып қалған, бірақ Цератозавр мен Трицератопс 1969 жылғы "Гвангинің аллозавры" фильмінде Гванги аллозавры мен Стиракозавр рөлінде қайта қолданылды. "Бір миллион жыл бұрын" фильмі – Хаммер студиясының байланыссыз доисторикалық фильмдер сериясының біріншісі болды. Одан кейін 1967 жылғы "Тарихи әйелдер", 1970 жылғы "Динозаврлар жерді билеген кезде" және 1971 жылғы "Әлем ұмытқан жаратылыстар" фильмдері түсірілді. Стенли Кубриктің 1971 жылғы "Механикалық апельсин" фильміндегі Алекстің қиялындағы көрініс үшін жер сілкінісін бейнелейтін кадрлар қайта пайдаланылды. Фильмдер бір-бірімен байланысты болмаса да, 1970 жылғы "Динозаврлар жерді билеген кезде" фильмінде осы фильмдегідей тіл мен 1940 жылғы түпнұсқадағы диалогтар қолданылды. "M’Kan" (өлтір) және "Akita" (қара/онда) сияқты сөздер үш фильмде де қолданылады. Роберт Браун (алғашқы нұсқада Лон Чейни) ойнаған кейіпкер Ахоба деп аталады, бұл сөз 1970 жылғы фильмде мейірімділік мағынасында қолданылды. Фильм 1978 жылғы "House of Hammer" журналының мамыр айындағы саны үшін 15 беттік комикске бейімделді (Top Sellers Ltd баспасынан шыққан 2-том, №14). Оны Джон Болтон Стив Мурдың сценарийі бойынша салған. Журналдың мұқабасында Брайан Льюис Ракель Уэлчтің әйгілі тері бикинидегі суретін салған. 1994 жылғы "Шоушенк құтқарылуы" фильмінде Энди Дюфрен (Тим Роббинс ойнаған) Лоана рөліндегі Ракель Уэлчтің үлкен плакатын туннель қазуын жасыру үшін пайдаланды. 2021 жылғы "Белфаст" фильмінде Бадди (Джуд Хилл ойнаған) және оның отбасы кинотеатрға барды, ал оның әкесі (Джейми Дорнан ойнаған) "Бір миллион жыл бұрын" фильмін таңдады. Ракель Уэлчтің тері бикини костюмінің дизайны мен жалпы келбеті 1995 жылғы "Chrono Trigger" видео ойыны үшін Айла кейіпкерін жасаудың негізгі үлгісі болды. Айла – "65000000 B.C." уақыт белдемінде өмір сүрген, анахронизм мен тарихи дұрыс емес баяндаманың нысаны болған тарихи алдындағы әйел. Оның уақыт белдеміндегі өзге замандастары осы фильмдегі Тас және Қабық тайпаларының қоспасы ретінде бейнеленген, олар динозаврлардың әлі де билік құрып жүрген әлемде өмір сүреді.

All the dinosaur models from this film still exist, although the Ceratosaurus and Triceratops were re purposed for The Valley of Gwangi (1969), as Gwangi the Allosaurus and the Styracosaurus. One Million Years B. C. was the first in an unconnected series of prehistoric films from Hammer. It was followed by Prehistoric Women (1967), When Dinosaurs Ruled the Earth (1970) and Creatures the World Forgot (1971). Stock footage depicting the landslide was reused for Alex's daydream scene in Stanley Kubrick's 1971 film A Clockwork Orange. Although the films are not connected, the 1970 follow up film, When Dinosaurs Ruled the Earth, did use some of the same language as this movie, dialogue that was also used in the 1940 original. Words such as M’Kan (Kill) and Akita (Look/there) are used in all three films. The character played by Robert Brown (and, in the original, Lon Chaney Jr) is called Akhoba, a word used in the 1970 film to mean mercy. The film was adapted into a 15 page comic strip for the May 1978 issue of the magazine House of Hammer (volume 2 #14, published by Top Sellers Ltd). It was drawn by John Bolton from a script by Steve Moore. The cover of the issue featured a painting by Brian Lewis of Welch in the famous fur bikini. In the 1994 film The Shawshank Redemption, a large poster of Welch in her role as Loana is used by Andy Dufresne (played by Tim Robbins) to conceal his tunnel digging. In the 2021 film Belfast, Buddy (played by Jude Hill) and his family go to the cinema and his father (played by Jamie Dornan) chooses to watch One Million Years B. C.

Raquel Welch's fur bikini costume design and overall looks in this film served as the primary basis for the creation of the character Ayla for the 1995 video game Chrono Trigger. Ayla is a prehistoric woman that lived in "65000000 B. C." timeline, and is also a subject of anachronistic and ahistoric narrative, with other contemporaries from her timeline being depicted as a mixture of Rock and Shell people from this movie, who live in a world where dinosaurs still roam the land.