Кіріспе

Ахилл (HMS Achilles) - Корольдік теңіз флоты мен Чили теңіз флотының 12I типіндегі немесе Леандер класындағы фрегаты. Ол Глазгодағы "Яроу" компаниясымен салынды. 1968 жылдың 21 қарашасында суға түсіріліп, 1970 жылдың 9 шілдесінде қолданысқа берілді. 1991 жылы Чилиге сатылып, Чили теңіз флотында Ministro Zenteno атауымен қызмет етті. 2010 жылғы ақпан айында Чилиде болған жер сілкінісінен кейін пайда болған цунами салдарынан Талкауано портынан алыстап, солтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде жағаға тірелді. Чили теңіз флоты келесі айда оны кеме жүрісіне қауіпті деп танып, суға батырды.

Құрылыс және жобалау

Ахилл – 1967 жылдың басында Yarrow кеме жасаушы компаниясынан тапсырыс берілген "Broad Beamed" Leander класындағы екі фрегаттың бірі. Екіншісі – [кеменің аты]. Ол 1967 жылдың 1 желтоқсанында салына бастады, 1968 жылдың 21 қарашасында суға түсірілді және 1970 жылдың 9 шілдесінде құрастырылуы аяқталды. 11 шілдеде F12 белгісімен қолданысқа кірді. Ахиллдің жалпы ұзындығы 372 фут (113 м), су сызығы бойынша 360 фут (110 м) болды, ені 43 фут (13 м), ал максималды су тартылуы 19 фут (6 м) құрады. Стандартты суыру салмағы ал эми толық жүктемедегі салмағы болды. Екі мұнаймен қыздырылатын қазандықтан шыққан бу және қысыммен жұмыс істейтін екі есе азайтылған бу турбиналарына берілді, олар екі пропеллер білігін қозғалтты, машиналардың қуаты болды, бұл жылдамдыққа мүмкіндік берді. Алдыңғы бөлігіне екі 4,5 дюймдік (113 мм) Mark 6 зениттік артиллерия орнатылған. Артында бір Sea Cat зениттік ракеталық комплексі (геликоптер ангарының төбесінде) орналасқан, ал екі Oerlikon 20 мм зениттік пушкасы жақын қашықтықтағы қорғаныс қамтамасыз етті. Су астына қарсы қысқа қашықтықтағы қабілеттілікті қамтамасыз ету үшін артына Limbo су астына қарсы минометі орнатылды, ал ангар мен тікұшақ алаңы бір Westland Wasp тікұшағын ұзақ қашықтықтағы су астына қарсы және су үсті операциялары үшін пайдалануға мүмкіндік берді. Ахилл кемесі кеме мачтасында үлкен 965 типті ұзақ қашықтықтағы әуе іздеу радарын, кеме мачтасында орналасқан 993 типті қысқа қашықтықтағы әуе/жер нысанасын анықтау радарын және 978 типті навигациялық радармен жабдықталған. 4,5 дюймдік артиллерияны басқару үшін MRS3 атыс басқару жүйесі қолданылды. Кемеде 184 типті орта қашықтықтағы іздеу сонары, 162 типті түбін іздеу сонары және 170 типті шабуыл сонары орнатылған.

Қызмет тарихы

1970 жылы «Ахилл» алыс шығысқа аттанды, онда сол кезде британдық әскери-теңіз күштерінің ірі контингенті орналасқан еді. Ол онда болғанда бірнеше ірі кемелерді сүйемелдеді, соның ішінде әуе тасымалдаушы кемені де. 1974 жылы «Ахилл» 3-ші фрегат эскадрильясына қосылды, содан кейін сол жылы 317.2 операциялық тобының құрамында 9 айлық миссиямен алыс шығысқа аттанды. Операциялық топ алыс шығысқа және Үнді мұхитына бара жатқанда Оңтүстік Африканы қоса алғанда, бірқатар африкалық порттарға атылды, бұл сол кезде Ұлыбританияда қызу пікірталас тудырды. Операциялық топ алыс шығыстағы әртүрлі порттарды аралап, бірқатар оқу-жаттығуларға қатысты. «Ахилл» Оңтүстік Вьетнам құлаған кезде радиорелейлік кеме ретінде белсенді қызмет етті. Операциялық топ алыс шығыстан оралғаннан кейін, Жақсы Үміт мүйісін айналып Оңтүстік Америкаға бет бұрды, онда бразилиялық әскери-теңіз күштерімен ірі жаттығу өтті, оған әуе тасымалдаушы кеме де қатысты. «Ахилл» 1975 жылдың маусымында Ұлыбританияға оралды. 12 қараша 1975 жылы «Ахилл» Довер бұғазындағы қатты тұман кезінде грек танкері «Олимпиадалық Альянспен» соқтығысты, нәтижесінде «Ахилл» бортында бірнеше адам жарақат алды, фрегаттың мұртына ауыр зақым келді, ал танкерден үлкен мұнай ағыны шықты. «Ахилл» 1976 жылдың наурызына дейін Девонпорт кемежайында жөндеуден өтті, оның толық мұрт бөлігі ауыстырылуы тиіс болды. Келесі жылы «Ахилл» Исландиямен үшінші балық соғысы кезінде Балық шаруашылығын қорғау эскадрильясына қосылды және бір апта бойы патрульдеуге шықты. Сол жылы Гватемала төтенше жағдайы кезінде HMS «Ахилл» Белиз еліне жасырын түрде жіберілді. Үшінші балық соғысынан кейін «Ахилл» бірнеше миссияларға қатысты, соның ішінде Парсы шығанағына және бірқатар теңіз жаттығуларына. «Ахиллді» жаңғырту жоспарланған (вероятно, оның бір 4,5 дюймдік екі зеңбірек жүйесін алып тастау, оның орнына Exocet кемеге қарсы зымыраны және Sea Wolf әуе шабуылына қарсы зымырандары орнатылатын еді, сонымен қатар сүйретілетін сонар жүйесін орнату мүмкіндігі де қарастырылды), бірақ 1981 жылғы қорғаныс министрі Джон Нотт жасаған қорғаныс саясатын қайта қарау нәтижесінде жаңғырту жобасы тоқтатылды, орнына жаңғыртылмаған фрегатты жою жоспарланды, оның корпусының қызмет ету мерзімі әлі де ұзақ болса да. 1982 жылы «Ахилл» Батыс Үнді аралдарына күзетші кеме ретінде жіберілді. Келесі жылы ол Фолкленд соғысынан кейін аймақты патрульдеу үшін Фолкленд аралдарына аттанды. Сол жылы «Ахилл» Үнді мұхитында өткен «Ориент экспресс» жаттығуына қатысты. Ол сол жылы Парсы шығанағына да жіберілді. 1980-жылдардың соңына қарай «Ахиллдің» қызметі аяқталуға жақын келді. 1989 жылы ол Дартмут оқу эскадрильясына қосылды және сол жылы Шығыс Германияға барған алғашқы британдық әскери-теңіз кемесі болды, сондай-ақ Ривер Плейт шайқасының 50 жылдығын атап өтуге арналған кеш өткізді. 1990 жылдың қаңтарында «Ахилл» қызметтен босатылды, осылайша оның теңіз флотындағы мансабы аяқталды. Алайда «Ахилл» есімі TS «Ахилл» ретінде, Теңіз кадеттері корпусының Троубридж бөлімшесі арқылы сақталды. 1991 жылы Чили теңіз күштеріне сатылған ол 2006 жылға дейін Ministro Zenteno деген атпен қызмет етті. 2006 жылдан 2010 жылдың ақпан айының соңына дейін ол резервте болды.

Тағдыр

2010 жылғы 27 ақпанда Чилиде болған жер сілкінісінен туындаған цунами оны Талькауано әскери-теңіз базасындағы тұрақ орнынан бірнеше теңіз шақырымы қашықтыққа, Дихато қаласының жағалауына қарай айдап кетті. 2010 жылғы наурыз айында Чили Әскери-теңіз күштері кемені батыру арқылы кеме жағаға отырған аймақта қауіпсіз теңіз жүруін қамтамасыз етуге шешім қабылдады. Бұл міссияны "Piloto Pardo" теңіз күзет кемесінің экипажы жүзеге асырды.