Кіріспе

Babylon 5 кейіпкері Лондо Моллари – Питер Юрасик сомдаған «Babylon 5» ғылыми-фантастикалық телесериалының әлеміндегі ойдан туған кейіпкер. Лондо басындағы эпизодтарда көмекші рөлде болғанымен, сериал дамыған сайын оның іс-әрекеттері мен кейіпкердің өзгеруі шоуға зор әсер етіп, оны сериалдың маңызды тұлғаларының біріне айналдырды. Ол бастапқыда дауыстап, көңіл көтеріп, әзілге құмар кейіпкер ретінде бейнеленеді. Бірақ кейін сериалда ол құлдырап бара жатқан империяның ашулы патриоты екені көрінеді, ол оның бұрынғы беделін қайтаруға ұмтылады. Осының нәтижесінде ол Көлеңкелердің көбінесе білмейтін құралына айналады, ал оның қатысқан интригалары шоу сюжетінің орталық бөлігін құрайды. Моллари – ар-намысы бар адам, сондықтан оның жасаған жоспарларының моральдық салдары оны қатты мазалайды. Сериал соңында ол өзінің өмірін құрбан етіп, барлығын дұрысқа келтіреді.

Шолу

Лондо Моллари – Центаври Республикасының ең көне асыл әулеттерінің бірінен шыққан. Ол – ашу, қайғы, қуаныш сияқты күшті эмоцияларға бейім, оларды тудырған себептің күшіне қарай өзгеретін мінезді адам. Ішімдік пен демалысқа құмар болғанымен, ол сондай-ақ терең патриот және Республиканы қорғау үшін өмірін бергенге дайын. Қатаң дәстүршіл Лондоның терең мақтаныш сезімі бар, ол Кентавр империясының тарихымен байланысты, сол кезде республика бүкіл галактикаға зор ықпалы бар кең империя болған; Лондо бір кезде көптеген батырлық ерліктері бар әскери шенеунік болған, ол маскүнемдік кезінде осы туралы жиі еске алады. Бірақ экспансиялық дәстүрдің құлдырауы Центавр Республикасының галактикалық қоғамдағы беделін әлсіретті, әсіресе Нарнның отандық әлемінің Центавр отарлаушыларынан босауы. Бұл оқиғалар Лондоның өз халқына және өзіне деген мақтанышына нұқсан келтірді, ол халқының беделін жоғалтуына қатты ренжіді. Ол Нарнды тәуелсіз күш ретінде орнатуы үшін және өмірінің соңғы жылдарында атқарған маңызсыз және қорлаушы саяси лауазымдарға олардың үлесі үшін жек көреді, олардың көпшілігі патша сарайында мәнсіз дипломатиялық қызметтер болды. Лондоның ең үлкен қалауы – Центавр Республикасының бұрынғы даңқын және ықпалын қайтару. Осы үмітсіз құштарлық оның және оның халқының құлдырауына себеп болады. Мінезі қатал болғанына қарамастан, Лондоның өзі зұлымдықтан алыс. Оның басқа нәсілдерге, әсіресе Нарндарға деген көзқарасы, іс жүзіндегі жеккөрушілікке қарағанда, әдетке айналып, ұлттық бірегейлікке негізделген; ол адамдарды жақсы көреді, себебі олардың мінез-құлқында өз халқымен ұқсастық бар, және Жер-Минбар соғысы кезінде адам әскерінің табандылығына ризашылықпен айтады. Лондо зорлық-зомбылыққа қарсы және әскери жеңіске деген ықыласы мен басқалардың азап шегуіне және өліміне деген қорқынышымен жиі келіспейді; Нарнды екінші рет жаулап алу кезінде ол тудырған жойылу мен өлім деңгейінен қатты мазаланады және кейінірек Лорд Рефаны Нарнға қарсы шабуылда заңсыз массалық драйверлерді қолданғаны үшін сынады. Ол құрмет пен сыйға ие болғысы келеді, бірақ оның құны мен жауапкершілігі оны жиі алаңдатады. Лондо достарына өте риза және шыншыл емес адамдарға төзімді; ол көбінесе өзіне ұқсас темпераментке ие, бірақ қатыгез адалдыққа (Майкл Гарибальди) немесе шыншыл нағыздыққа (Ленниер, Вир Котто) бейім адамдардың достығын таңдайды. Оның үш әйелі бар, бірақ ол тек бір әйелін ажырастырмайды – оның қатал әйелі Тимов (ол оны мүлдем жек көреді және оған ешқандай құрмет көрсетпейді), себебі оның қатал шыншылдығы қалған екеуінің жалған достығы мен айла-шарғысынан артық. Оның ең үлкен махаббаты, өз халқынан басқа, бұрынғы құл және биші Леди Адираның романтикалық серігі, оның мейірімді және шыншыл мінезі өмір бойы қалыптасқан барлық цинизмді жеңіп шығады. Лондоның аздаған достарының бірі – Урза Джаддо, оны Лорд Рефаның интригалары үшін дуэльде өлтіруге мәжбүр болады. Лондоның ең жақын досы – оның атташесі Вир Котто. Бастапқыда екеуінің қарым-қатынасы күлкілі қарсыластыққа ұшырады: Вир адал, нағыз, өте адал және жанашыр, бұл оны Центавр саяси процесіне мүлдем жарамсыз етеді, бұл Лондоны қатты ашуландырады. Лондо оны тиімді кентаврлық болуға үйрету үшін оны әбден талап етумен және жұмыс жүктемесімен азаптауды ұнатады, бірақ Көлеңке соғысы, Жердегі азаматтық соғыс және Кентаврды қайта құру барысында екеуі бір-бірінен ажырамас болып кетті. Лондо өзінің игілігі үшін Вирге деген ойыншықтығы мен құлшынысынан ешқашан бас тартпаса да, тіпті кейде оның жанашырлығымен келіспейді, Лондо Вирдің кінәсіздігіне таңғалады және оның пікірін және көмегін бүкіл мансабында құрметтейді. Сериалдағы галактиканы жалмап жатқан соғыстардың басталуы, әсіресе олардың орын алуына қатысты өзінің қатысы, Лондоны бұрынғы күндерді аңсаған қатал патриоттан өз қоғамын ғана емес, басқалардың да қоғамын қайта құруға бел буған интроспективті және жанашыр адамға айналдырады; Император ретінде таққа отырғызудан бұрын ол Нарнды босату мен қалпына келтіруде және галактикаға бейбітшілік орнатуда жұлдыздар арасындағы одаққа көмектесуде маңызды күш болады.

Бабыл 5 елшісі

Сериядағы Центавр мәдениеті ертедегі императорлық Римнің (өзінің басында император болғанына қарамастан, өзін республика деп санайтын) дәстүрлеріне негізделген және "Дюна" фильмінде бейнеленген империяның визуализацияларына сілтеме жасай отырып суреттелген (фьютуристикалық нұсқалары бар) XVIII ғасыр киім-кешегі Центавр киім-кешегінің таңдауы ретінде қолданылған. Кентавр мемлекеті құлдырау үстінде бейнеленген: ол өзінің даңқты күндеріне қайта оралуға ұмтылғанмен, ішкі саясаттың және декаданстың құрбаны болады. Сондықтан Лондо өзінен шыққан қоғамның көрінісі ретінде бейнеленеді. Сериалдың авторы Дж. Майкл Страчински айтқандай, ол "семіз, үнемі құмар ойындар ойнауға бейім (жоқ пул оның сүйікті ойыны) және әйелдер мен ішімдікке құмар". Тіпті Центаврлар арасында да әзілкеш саналатын Лондоға, оны жолдан тайдырмау үшін Вавилон 5-ке Центавр елшісі қызметіне тағайындалады (Вавилон 5: Бастапқыда ол Жердегі ресми Центавр елшісі болған). Сериалдың басында Лондо елшілік қызметінде тиімді емес көрінеді. Оның мас күйіндегі ашушаңдығы және "Ұлы Центавр өткенінің" даңқы туралы әңгімелері оны әзілкештей көрсетіп тұрады. Алайда, ол Кентаури Праймнің саяси сатысын өз халқының Нарн режиміне деген жеккөрушілігін (бұрынғы құлдары, тәуелсіздігі үшін күресіп жеңгендер) манипуляциялау арқылы көтеріледі. Шындығында, сериал басталғанда Лондо Нарн елшісі Г'Карды жек көреді. Бірақ уақыт өте келе бұл сезім бірте-бірте әлсірей бастайды. Сериалдың соңына қарай Лондо мен Г'Кар өзара келіспеушіліктерін ұмытып, белгілі бір деңгейде дос болады. Оның цинизмге толы саяси амбициясы және Кентауридің бұрынғы беделін қайтаруға деген шын ниеті оны қараңғы және құпия Морденнің тамаша нысанына айналдырады, ол Көлеңкелердің күшін қайта қалпына келтіру үшін жұмыс істегенде оларды жасырын түрде ұсынады. Морден әрбір маңызды елшіге бір сұрақ қояды: "Сен не қалайсың?" – тек Лондо ғана оған лайықты жауап береді: өзіне және Центаврларға даңқ пен бедел. Сериал барысында Морден мен оның "әріптестері" Лондоға оның сұрағандарын қайта-қайта береді, бірақ бұл Лондоның шын мәнінде қалаған нәрсесінен мүлдем өзгеше болып шығады. Нарн флоты жойыла береді, ал оның құрбандығы туралы түсіндіре алатын ешкім қалмайды, сол кезде Лондо өзіне көп қажетті назар мен билікті өзіне тартады, Көлеңкелермен одақтастығының салдары туралы ойланбайды, тым кеш болғанша. Ақырында, "әріптестерінің" қабілетін кез келген күмәндан асырып көрсеткеннен кейін, Морден Лондодан қызметтер сұрай бастайды. Лондо, өзінің мақтанышымен және Морден кетіп, басқа біреуге көмектесе алады деген қорқынышымен жетеледі, әрқашан келіседі. Осы өтініштердің мәні оны мазаласа да, ол Морденмен байланысын үзе алмайтынын сезінеді.

Сентаури Праймді құтқару

Көлеңкелер соғысының оқиғалары шегіне жеткенде, Моллари планеталық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші лауазымына тағайындалады, бұл оны туған әлеміне қайта оралуға міндеттейді. Моллари бұл тағайындаудан ашуланып, оның қызметі үшін сыйақы емес, оны және оның жаңадан қол жеткізген билігін бақылауда ұстау үшін салынған тұрақ екенін түсінеді. Centauri Prime-ға оралғаннан кейін, Моллари жас император Картагияның, оның таққа отыруын жеке қолдаған, ақыл-есінен жаңылып, Көлеңкелерге Centauri Prime-да база құруға рұқсат бергенін біледі. Сонымен қатар, Ворлондар Көлеңкелердің ықпалы бар кез келген планетаны толығымен жою науқанын бастады. Картагия ақылсыздығынан Көлеңкелер оны құдайлық деңгейге көтеретініне сенеді және олардың қалуын талап етеді. Моллари Көлеңкелермен күресу және өз әлемін Ворлондардан құтқару үшін Картагияны өлтіру қажеттігіне көз жеткізеді. Моллари Вир Котто, бірқатар жоғары шенді Центаврлар және сол кезде Картагияның тұтқыны болған Г'Кардың көмегімен Картагияны өлтіру үшін құлық құрады. Олар Картагияны Нарнға, оның күзетшілерінің көп бөлігінен алшақ, осал жерге әкелуді жоспарлайды. Сол жерде Г'Кар қашып, қауіпсіздікке қауіп тудырады, ал осы шатасудың арасында Лондо Картагияны екі жүрегін де тоқтатуға мәжбүрлейтін умен улайды. Ұсынылған жоспар сәтті аяқталады, бірақ Картагия Лондоға шабуыл жасайды және Вир уды салуға мәжбүр болады. Императордың қазасы жарияланғаннан кейін, Моллари Г'Карға берген уәдесін орындайды: оның көмегі үшін Нарн Центавр билігінен босатылады (бірақ Нарн олар күш көрсету арқылы Центаврларды тағы да қуғандарына сенеді). Картагияның өлімімен және Centauri Prime-ды жоюға бет алған Ворлон флотымен Моллари премьер-министр лауазымына тағайындалады, жаңа император сайланғанға дейін ол уақытша мемлекет басшысы болады. Жаңа билігімен Моллари Centauri Prime-дағы Көлеңкелер базасын жарылысқа ұшыратып, олардың адамы Морденді – ол Адираның өліміне кінәлі екенін білгеннен кейін – өлімге жібереді. Ол бұл Centauri Prime-ды Ворлондардың жоюынан сақтап қалады деп сенеді; алайда Вир Лондоның өзі Көлеңкелердің ықпалына түсіп, олардың құралы болғанын түсінеді, сондықтан Ворлондар оны да жоюды қалайды. Ворлон флоты Centauri Prime айналасындағы орбитаға кіріп, күннің көрінуін тоқтатып, олар бүкіл планетаны Моллариді алу үшін жоюға дайын екенін көрсетеді. Лондо Вирден оны өлтіріп, Ворлондарға өзі жасағанын көрсетуін өтінеді, бірақ Шеридан басқаратын флоттың Corianna 6-да (Шеридан флотының соңғы шайқасы) Көлеңкелер мен Ворлондарға қарсы күресіп жатқандығы және Ворлондар барлық қалған кемелерін көмекке шақырып жатқандығы оны құтқарады. Осылайша Вир Лондоны өлтіруге мәжбүр болмайды және планета аман қалады. Бірақ Centauri Prime-ды құтқару арқылы Лондо өз әлемін одан да қорқынышты болатын басқа тағдырға ие қылды.

Император Моллари ІІ

Көлеңкелермен галактикалық соғыс аяқталғаннан кейін Моллари ақыр соңында Центавр Республикасының императоры болып, император Моллари II атағын алады (себебі оның отбасының басқа мүшесі бұрын император болған). Жаңа император ретінде оның алғашқы әрекеттерінің бірі - Вир Коттты Вавилон 5 -те оның орнына тағайындау. Бұл жұмыс, өйткені Центаврлар Нарнды басып алғаннан кейін жоғары бағаланбайды. Лондо Вирдің жұмысты адал атқаратынын біледі, тіпті басқа елшілер оған сенбесе де. Император Моллари ІІ-ге ресми түрде тағайындалғанға дейін, Лондо өзінің бұрынғы жансакшысы, елші Г'Карға: "Біз кездескенде, менің күшім мен қалаған барлық таңдауларым жоқ еді. Қазір менде қалағандай билік бар, ал басқа таңдау жоқ". Бесінші маусымның соңында Драхтардың Жұлдыздар арасындағы одақты Центаврлар мекеніне шабуыл жасауға мәжбүр еткендері және император болу үшін Лондоға мұқтаж екендіктері туралы айтылады. Регент Вирини оның күзетшісін алып тастаған кезде қайтыс болады, ал Лондоға басқа күзетші қосылады. Келесі 15 жыл бойы Лондо император болып билік етеді. Көп ұзамай ол алкогольдің Қамқоршыны ұйықтатып, оған бірнеше минут еркіндік беретінін біледі. Драхтар Джон мен Деленннің ұлы Дэвид Шериданды ұрлап кеткенде, жұп оны босату үшін Центаври Праймге келеді. Шеридан мен Деленн екеуін де кентаврлер тұтқынға алады. Моллари Драхтарды кетуге мәжбүрлеуге тырысады; олар планетаның бетіне отырғызған синтезделген бомбаларды жарыту арқылы жауап береді. Моллариге Шериданды өлтіруді тапсырады және ол өзінің Қамқоршысын Шеридан мен Деленнді де тез арада өлтіретіндігіне сендіреді. Содан кейін ол Қамқоршыны ұйықтатуға жеткілікті мөлшерде алкогольді ішіп, Шериданды, Деленнді және олардың ұлын Драхтан Центаврилерді азат етуге көмектесу үшін босатып алады. Моллари өзінің Қамқоршысы жақын арада оянып, басқа драхтарға достарын босатып жібергенін, драхтардың оларды өлтіретінін, содан кейін сатқындық үшін өзін өлтіретінін біледі. Г'Кар тақтың бөлмесіне кіреді. Моллари жағдайды түсіндіреді және Г'Кардан Қамқоршы оянғанша оны өлтіруін сұрайды, "Мен өзімнің өмірімнен сен сияқты шаршадым" дейді. Г'Кар Молларидің тамағын қиюға кіріседі, бірақ Қамқоршы оянғанша аяқтамайды. Қамқоршы Моллариді басып алып, жазасын алады. Моллари мен Г'Кар бір-бірінің қолынан өледі, дәл Лондоның 20 жыл бұрын болжағандай. Өлімінен бірнеше сағат бұрын, "Вавилон 5: Бастапқыда" оқиғаларында Моллари екі центаврлік баламен кездейсоқ кездесті (олар Урза Джаддоның немересі мен немересі болып шықты, ал олардың гувернанты Сена Лорд Рефаның қызы болып шықты). Ол оларға Жердегі Минбар соғысы туралы әңгіме айтып, жақсылық жасады. Ол сондай-ақ, Кентаури Праймге төніп қалған қорқынышты оқиғаларға қатысты пікір білдірді, ол әр әйелін өзіндік тәсілмен қамқорлағанмен, Кентаури Праймді ең жақсы көретінін және оның жасағандарының бәрі "оның үшін" болғандығын айтты. Молларидің өліміне байланысты Вир Кото Моллари мен Г'Кардың тірі емес денелерін тақтың бөлмесінің еденінде табады. Ол Кентаурлық мекенінен қашып құтылуға тырысады (өзін Қамқоршымен қамтамасыз ету үшін Драхтардың әрекетінен қашып құтылып, Минбарға барады). Кентаури үйлерінің тірі қалған мүшелерімен өткен конференцияда Котто келесі император болып тағайындалады, бұл Лейди Морелланың Лондо мен Вирдің де император болатыны туралы пайғамбарлығын орындайды, бірақ біреуі екіншісі қайтыс болғаннан кейін ғана император болады. Император Котто өз жерін Драхтардың құлдырауынан азат етеді. Ол Лондо мен Г'Карды еске алу үшін олардың екі мүсінін Центавр патша сарайының алдына тұрғызуды тапсырады, бұл символикалық түрде қаланы күзетіп, бір-бірінің артын күзетуді білдіреді. 2281 жылы Джон Шеридан қайтыс болады. Император Котто Шердан мен оның достарымен соңғы рет тамақтану үшін Минбарға барады. Өлгендердің есімін еске алу уақыты келгенде, Котто Лондо Молларидің есіне тостаған көтереді.

Қабылдау және әдебиеттік талдау

Лондо әдеби талдауға түсті, мысалы, көшбасшы ретінде.